Морфология › шай
шай
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шай | шайлар |
| Родительный | шайдын | шайлардын |
| Дательный | шайга | шайларга |
| Винительный | шайды | шайларды |
| Местный | шайда | шайларда |
| Исходный | шайдан | шайлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шайым | шайларым |
| ты | шайың | шайларың |
| Вы | шайыңыз | шайларыңыз |
| он, она | шайы | шайлары |
| мы | шайыбыз | шайларыбыз |
| вы | шайыңар | шайларыңар |
| Вы (мн.) | шайыңыздар | шайларыңыздар |
| они | шайы | шайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шайдыкы | шайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шайым | шайың | шайыңыз | шайы | шайыбыз | шайыңар | шайыңыздар | шайы |
| Родительный | шайымдын / шайымын | шайыңдын / шайыңын | шайыңыздын | шайынын | шайыбыздын | шайыңардын | шайыңыздардын | шайынын |
| Дательный | шайыма | шайыңа | шайыңызга | шайына | шайыбызга | шайыңарга | шайыңыздарга | шайына |
| Винительный | шайымды / шайымы | шайыңды / шайыңы | шайыңызды | шайын | шайыбызды | шайыңарды | шайыңыздарды | шайын |
| Местный | шайымда | шайыңда | шайыңызда | шайында | шайыбызда | шайыңарда | шайыңыздарда | шайында |
| Исходный | шайымдан / шайыман | шайыңдан / шайыңан | шайыңыздан | шайынан | шайыбыздан | шайыңардан | шайыңыздардан | шайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шайларым | шайларың | шайларыңыз | шайлары | шайларыбыз | шайларыңар | шайларыңыздар | шайлары |
| Родительный | шайларымдын / шайларымын | шайларыңдын / шайларыңын | шайларыңыздын | шайларынын | шайларыбыздын | шайларыңардын | шайларыңыздардын | шайларынын |
| Дательный | шайларыма | шайларыңа | шайларыңызга | шайларына | шайларыбызга | шайларыңарга | шайларыңыздарга | шайларына |
| Винительный | шайларымды / шайларымы | шайларыңды / шайларыңы | шайларыңызды | шайларын | шайларыбызды | шайларыңарды | шайларыңыздарды | шайларын |
| Местный | шайларымда | шайларыңда | шайларыңызда | шайларында | шайларыбызда | шайларыңарда | шайларыңыздарда | шайларында |
| Исходный | шайларымдан / шайларыман | шайларыңдан / шайларыңан | шайларыңыздан | шайларынан | шайларыбыздан | шайларыңардан | шайларыңыздардан | шайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шаймын | шайбыз |
| 2е лицо | шайсың | шайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шайсыз | шайсыздар |
| местный · 1е лицо | шайдамын | шайдабыз |
| местный · 2е лицо | шайдасың | шайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шайдасыз | шайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | шайданмын | шайданбыз |
| исходный · 2е лицо | шайдансың | шайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шайдансыз | шайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шай | шайлар |
| Родительный | шайдын | шайлардын |
| Дательный | шайга | шайларга |
| Винительный | шайды | шайларды |
| Местный | шайда | шайларда |
| Исходный | шайдан | шайлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шайым | шайларым |
| ты | шайың | шайларың |
| Вы | шайыңыз | шайларыңыз |
| он, она | шайы | шайлары |
| мы | шайыбыз | шайларыбыз |
| вы | шайыңар | шайларыңар |
| Вы (мн.) | шайыңыздар | шайларыңыздар |
| они | шайы | шайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шайдыкы | шайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шайым | шайың | шайыңыз | шайы | шайыбыз | шайыңар | шайыңыздар | шайы |
| Родительный | шайымдын / шайымын | шайыңдын / шайыңын | шайыңыздын | шайынын | шайыбыздын | шайыңардын | шайыңыздардын | шайынын |
| Дательный | шайыма | шайыңа | шайыңызга | шайына | шайыбызга | шайыңарга | шайыңыздарга | шайына |
| Винительный | шайымды / шайымы | шайыңды / шайыңы | шайыңызды | шайын | шайыбызды | шайыңарды | шайыңыздарды | шайын |
| Местный | шайымда | шайыңда | шайыңызда | шайында | шайыбызда | шайыңарда | шайыңыздарда | шайында |
| Исходный | шайымдан / шайыман | шайыңдан / шайыңан | шайыңыздан | шайынан | шайыбыздан | шайыңардан | шайыңыздардан | шайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шайларым | шайларың | шайларыңыз | шайлары | шайларыбыз | шайларыңар | шайларыңыздар | шайлары |
| Родительный | шайларымдын / шайларымын | шайларыңдын / шайларыңын | шайларыңыздын | шайларынын | шайларыбыздын | шайларыңардын | шайларыңыздардын | шайларынын |
| Дательный | шайларыма | шайларыңа | шайларыңызга | шайларына | шайларыбызга | шайларыңарга | шайларыңыздарга | шайларына |
| Винительный | шайларымды / шайларымы | шайларыңды / шайларыңы | шайларыңызды | шайларын | шайларыбызды | шайларыңарды | шайларыңыздарды | шайларын |
| Местный | шайларымда | шайларыңда | шайларыңызда | шайларында | шайларыбызда | шайларыңарда | шайларыңыздарда | шайларында |
| Исходный | шайларымдан / шайларыман | шайларыңдан / шайларыңан | шайларыңыздан | шайларынан | шайларыбыздан | шайларыңардан | шайларыңыздардан | шайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шаймын | шайбыз |
| 2е лицо | шайсың | шайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шайсыз | шайсыздар |
| местный · 1е лицо | шайдамын | шайдабыз |
| местный · 2е лицо | шайдасың | шайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шайдасыз | шайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | шайданмын | шайданбыз |
| исходный · 2е лицо | шайдансың | шайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шайдансыз | шайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | шайыраак |