Морфология › ширетүү
ширетүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ширетүү | ширетүүлөр |
| Родительный | ширетүүнүн | ширетүүлөрдүн |
| Дательный | ширетүүгө | ширетүүлөргө |
| Винительный | ширетүүнү | ширетүүлөрдү |
| Местный | ширетүүдө | ширетүүлөрдө |
| Исходный | ширетүүдөн | ширетүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ширетүүм | ширетүүлөрүм |
| ты | ширетүүң | ширетүүлөрүң |
| Вы | ширетүүңүз | ширетүүлөрүңүз |
| он, она | ширетүүсү | ширетүүлөрү |
| мы | ширетүүбүз | ширетүүлөрүбүз |
| вы | ширетүүңөр | ширетүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ширетүүңүздөр | ширетүүлөрүңүздөр |
| они | ширетүүсү | ширетүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ширетүүнүкү | ширетүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ширетүүм | ширетүүң | ширетүүңүз | ширетүүсү | ширетүүбүз | ширетүүңөр | ширетүүңүздөр | ширетүүсү |
| Родительный | ширетүүмдүн / ширетүүмүн | ширетүүңдүн / ширетүүңүн | ширетүүңүздүн | ширетүүсүнүн | ширетүүбүздүн | ширетүүңөрдүн | ширетүүңүздөрдүн | ширетүүсүнүн |
| Дательный | ширетүүмө | ширетүүңө | ширетүүңүзгө | ширетүүсүнө | ширетүүбүзгө | ширетүүңөргө | ширетүүңүздөргө | ширетүүсүнө |
| Винительный | ширетүүмдү / ширетүүмү | ширетүүңдү / ширетүүңү | ширетүүңүздү | ширетүүсүн | ширетүүбүздү | ширетүүңөрдү | ширетүүңүздөрдү | ширетүүсүн |
| Местный | ширетүүмдө | ширетүүңдө | ширетүүңүздө | ширетүүсүндө | ширетүүбүздө | ширетүүңөрдө | ширетүүңүздөрдө | ширетүүсүндө |
| Исходный | ширетүүмдөн / ширетүүмөн | ширетүүңдөн / ширетүүңөн | ширетүүңүздөн | ширетүүсүнөн | ширетүүбүздөн | ширетүүңөрдөн | ширетүүңүздөрдөн | ширетүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ширетүүлөрүм | ширетүүлөрүң | ширетүүлөрүңүз | ширетүүлөрү | ширетүүлөрүбүз | ширетүүлөрүңөр | ширетүүлөрүңүздөр | ширетүүлөрү |
| Родительный | ширетүүлөрүмдүн / ширетүүлөрүмүн | ширетүүлөрүңдүн / ширетүүлөрүңүн | ширетүүлөрүңүздүн | ширетүүлөрүнүн | ширетүүлөрүбүздүн | ширетүүлөрүңөрдүн | ширетүүлөрүңүздөрдүн | ширетүүлөрүнүн |
| Дательный | ширетүүлөрүмө | ширетүүлөрүңө | ширетүүлөрүңүзгө | ширетүүлөрүнө | ширетүүлөрүбүзгө | ширетүүлөрүңөргө | ширетүүлөрүңүздөргө | ширетүүлөрүнө |
| Винительный | ширетүүлөрүмдү / ширетүүлөрүмү | ширетүүлөрүңдү / ширетүүлөрүңү | ширетүүлөрүңүздү | ширетүүлөрүн | ширетүүлөрүбүздү | ширетүүлөрүңөрдү | ширетүүлөрүңүздөрдү | ширетүүлөрүн |
| Местный | ширетүүлөрүмдө | ширетүүлөрүңдө | ширетүүлөрүңүздө | ширетүүлөрүндө | ширетүүлөрүбүздө | ширетүүлөрүңөрдө | ширетүүлөрүңүздөрдө | ширетүүлөрүндө |
| Исходный | ширетүүлөрүмдөн / ширетүүлөрүмөн | ширетүүлөрүңдөн / ширетүүлөрүңөн | ширетүүлөрүңүздөн | ширетүүлөрүнөн | ширетүүлөрүбүздөн | ширетүүлөрүңөрдөн | ширетүүлөрүңүздөрдөн | ширетүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ширетүүмүн | ширетүүбүз |
| 2е лицо | ширетүүсүң | ширетүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ширетүүсүз | ширетүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ширетүүдөмүн | ширетүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ширетүүдөсүң | ширетүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ширетүүдөсүз | ширетүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ширетүүдөнмүн | ширетүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ширетүүдөнсүң | ширетүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ширетүүдөнсүз | ширетүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ширетүү | ширетүүлөр |
| Родительный | ширетүүнүн | ширетүүлөрдүн |
| Дательный | ширетүүгө | ширетүүлөргө |
| Винительный | ширетүүнү | ширетүүлөрдү |
| Местный | ширетүүдө | ширетүүлөрдө |
| Исходный | ширетүүдөн | ширетүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ширетүүм | ширетүүлөрүм |
| ты | ширетүүң | ширетүүлөрүң |
| Вы | ширетүүңүз | ширетүүлөрүңүз |
| он, она | ширетүүсү | ширетүүлөрү |
| мы | ширетүүбүз | ширетүүлөрүбүз |
| вы | ширетүүңөр | ширетүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ширетүүңүздөр | ширетүүлөрүңүздөр |
| они | ширетүүсү | ширетүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ширетүүнүкү | ширетүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ширетүүм | ширетүүң | ширетүүңүз | ширетүүсү | ширетүүбүз | ширетүүңөр | ширетүүңүздөр | ширетүүсү |
| Родительный | ширетүүмдүн / ширетүүмүн | ширетүүңдүн / ширетүүңүн | ширетүүңүздүн | ширетүүсүнүн | ширетүүбүздүн | ширетүүңөрдүн | ширетүүңүздөрдүн | ширетүүсүнүн |
| Дательный | ширетүүмө | ширетүүңө | ширетүүңүзгө | ширетүүсүнө | ширетүүбүзгө | ширетүүңөргө | ширетүүңүздөргө | ширетүүсүнө |
| Винительный | ширетүүмдү / ширетүүмү | ширетүүңдү / ширетүүңү | ширетүүңүздү | ширетүүсүн | ширетүүбүздү | ширетүүңөрдү | ширетүүңүздөрдү | ширетүүсүн |
| Местный | ширетүүмдө | ширетүүңдө | ширетүүңүздө | ширетүүсүндө | ширетүүбүздө | ширетүүңөрдө | ширетүүңүздөрдө | ширетүүсүндө |
| Исходный | ширетүүмдөн / ширетүүмөн | ширетүүңдөн / ширетүүңөн | ширетүүңүздөн | ширетүүсүнөн | ширетүүбүздөн | ширетүүңөрдөн | ширетүүңүздөрдөн | ширетүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ширетүүлөрүм | ширетүүлөрүң | ширетүүлөрүңүз | ширетүүлөрү | ширетүүлөрүбүз | ширетүүлөрүңөр | ширетүүлөрүңүздөр | ширетүүлөрү |
| Родительный | ширетүүлөрүмдүн / ширетүүлөрүмүн | ширетүүлөрүңдүн / ширетүүлөрүңүн | ширетүүлөрүңүздүн | ширетүүлөрүнүн | ширетүүлөрүбүздүн | ширетүүлөрүңөрдүн | ширетүүлөрүңүздөрдүн | ширетүүлөрүнүн |
| Дательный | ширетүүлөрүмө | ширетүүлөрүңө | ширетүүлөрүңүзгө | ширетүүлөрүнө | ширетүүлөрүбүзгө | ширетүүлөрүңөргө | ширетүүлөрүңүздөргө | ширетүүлөрүнө |
| Винительный | ширетүүлөрүмдү / ширетүүлөрүмү | ширетүүлөрүңдү / ширетүүлөрүңү | ширетүүлөрүңүздү | ширетүүлөрүн | ширетүүлөрүбүздү | ширетүүлөрүңөрдү | ширетүүлөрүңүздөрдү | ширетүүлөрүн |
| Местный | ширетүүлөрүмдө | ширетүүлөрүңдө | ширетүүлөрүңүздө | ширетүүлөрүндө | ширетүүлөрүбүздө | ширетүүлөрүңөрдө | ширетүүлөрүңүздөрдө | ширетүүлөрүндө |
| Исходный | ширетүүлөрүмдөн / ширетүүлөрүмөн | ширетүүлөрүңдөн / ширетүүлөрүңөн | ширетүүлөрүңүздөн | ширетүүлөрүнөн | ширетүүлөрүбүздөн | ширетүүлөрүңөрдөн | ширетүүлөрүңүздөрдөн | ширетүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ширетүүмүн | ширетүүбүз |
| 2е лицо | ширетүүсүң | ширетүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ширетүүсүз | ширетүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ширетүүдөмүн | ширетүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ширетүүдөсүң | ширетүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ширетүүдөсүз | ширетүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ширетүүдөнмүн | ширетүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ширетүүдөнсүң | ширетүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ширетүүдөнсүз | ширетүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.