Морфология › сыз
сыз
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | сыз | сыздар |
| Родительный | сыздын | сыздардын |
| Дательный | сызга | сыздарга |
| Винительный | сызды | сыздарды |
| Местный | сызда | сыздарда |
| Исходный | сыздан | сыздардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | сызым | сыздарым |
| ты | сызың | сыздарың |
| Вы | сызыңыз | сыздарыңыз |
| он, она | сызы | сыздары |
| мы | сызыбыз | сыздарыбыз |
| вы | сызыңар | сыздарыңар |
| Вы (мн.) | сызыңыздар | сыздарыңыздар |
| они | сызы | сыздары |
| общая принадлежность (-ныкы) | сыздыкы | сыздардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сызым | сызың | сызыңыз | сызы | сызыбыз | сызыңар | сызыңыздар | сызы |
| Родительный | сызымдын / сызымын | сызыңдын / сызыңын | сызыңыздын | сызынын | сызыбыздын | сызыңардын | сызыңыздардын | сызынын |
| Дательный | сызыма | сызыңа | сызыңызга | сызына | сызыбызга | сызыңарга | сызыңыздарга | сызына |
| Винительный | сызымды / сызымы | сызыңды / сызыңы | сызыңызды | сызын | сызыбызды | сызыңарды | сызыңыздарды | сызын |
| Местный | сызымда | сызыңда | сызыңызда | сызында | сызыбызда | сызыңарда | сызыңыздарда | сызында |
| Исходный | сызымдан / сызыман | сызыңдан / сызыңан | сызыңыздан | сызынан | сызыбыздан | сызыңардан | сызыңыздардан | сызынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сыздарым | сыздарың | сыздарыңыз | сыздары | сыздарыбыз | сыздарыңар | сыздарыңыздар | сыздары |
| Родительный | сыздарымдын / сыздарымын | сыздарыңдын / сыздарыңын | сыздарыңыздын | сыздарынын | сыздарыбыздын | сыздарыңардын | сыздарыңыздардын | сыздарынын |
| Дательный | сыздарыма | сыздарыңа | сыздарыңызга | сыздарына | сыздарыбызга | сыздарыңарга | сыздарыңыздарга | сыздарына |
| Винительный | сыздарымды / сыздарымы | сыздарыңды / сыздарыңы | сыздарыңызды | сыздарын | сыздарыбызды | сыздарыңарды | сыздарыңыздарды | сыздарын |
| Местный | сыздарымда | сыздарыңда | сыздарыңызда | сыздарында | сыздарыбызда | сыздарыңарда | сыздарыңыздарда | сыздарында |
| Исходный | сыздарымдан / сыздарыман | сыздарыңдан / сыздарыңан | сыздарыңыздан | сыздарынан | сыздарыбыздан | сыздарыңардан | сыздарыңыздардан | сыздарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | сызмын | сызбыз |
| 2е лицо | сызсың | сызсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | сызсыз | сызсыздар |
| местный · 1е лицо | сыздамын | сыздабыз |
| местный · 2е лицо | сыздасың | сыздасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | сыздасыз | сыздасыздар |
| исходный · 1е лицо | сызданмын | сызданбыз |
| исходный · 2е лицо | сыздансың | сыздансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | сыздансыз | сыздансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | сыз | сыздар |
| Родительный | сыздын | сыздардын |
| Дательный | сызга | сыздарга |
| Винительный | сызды | сыздарды |
| Местный | сызда | сыздарда |
| Исходный | сыздан | сыздардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | сызым | сыздарым |
| ты | сызың | сыздарың |
| Вы | сызыңыз | сыздарыңыз |
| он, она | сызы | сыздары |
| мы | сызыбыз | сыздарыбыз |
| вы | сызыңар | сыздарыңар |
| Вы (мн.) | сызыңыздар | сыздарыңыздар |
| они | сызы | сыздары |
| общая принадлежность (-ныкы) | сыздыкы | сыздардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сызым | сызың | сызыңыз | сызы | сызыбыз | сызыңар | сызыңыздар | сызы |
| Родительный | сызымдын / сызымын | сызыңдын / сызыңын | сызыңыздын | сызынын | сызыбыздын | сызыңардын | сызыңыздардын | сызынын |
| Дательный | сызыма | сызыңа | сызыңызга | сызына | сызыбызга | сызыңарга | сызыңыздарга | сызына |
| Винительный | сызымды / сызымы | сызыңды / сызыңы | сызыңызды | сызын | сызыбызды | сызыңарды | сызыңыздарды | сызын |
| Местный | сызымда | сызыңда | сызыңызда | сызында | сызыбызда | сызыңарда | сызыңыздарда | сызында |
| Исходный | сызымдан / сызыман | сызыңдан / сызыңан | сызыңыздан | сызынан | сызыбыздан | сызыңардан | сызыңыздардан | сызынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | сыздарым | сыздарың | сыздарыңыз | сыздары | сыздарыбыз | сыздарыңар | сыздарыңыздар | сыздары |
| Родительный | сыздарымдын / сыздарымын | сыздарыңдын / сыздарыңын | сыздарыңыздын | сыздарынын | сыздарыбыздын | сыздарыңардын | сыздарыңыздардын | сыздарынын |
| Дательный | сыздарыма | сыздарыңа | сыздарыңызга | сыздарына | сыздарыбызга | сыздарыңарга | сыздарыңыздарга | сыздарына |
| Винительный | сыздарымды / сыздарымы | сыздарыңды / сыздарыңы | сыздарыңызды | сыздарын | сыздарыбызды | сыздарыңарды | сыздарыңыздарды | сыздарын |
| Местный | сыздарымда | сыздарыңда | сыздарыңызда | сыздарында | сыздарыбызда | сыздарыңарда | сыздарыңыздарда | сыздарында |
| Исходный | сыздарымдан / сыздарыман | сыздарыңдан / сыздарыңан | сыздарыңыздан | сыздарынан | сыздарыбыздан | сыздарыңардан | сыздарыңыздардан | сыздарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | сызмын | сызбыз |
| 2е лицо | сызсың | сызсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | сызсыз | сызсыздар |
| местный · 1е лицо | сыздамын | сыздабыз |
| местный · 2е лицо | сыздасың | сыздасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | сыздасыз | сыздасыздар |
| исходный · 1е лицо | сызданмын | сызданбыз |
| исходный · 2е лицо | сыздансың | сыздансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | сыздансыз | сыздансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | сызыраак |
сыз-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | сызамын / сызам | сызасың | сызасыз | сызат | сызабыз | сызасыңар | сызасыздар | сызышат / сызат |
| Прошедшее определенное время | сыздым | сыздың | сыздыңыз | сызды | сыздык | сыздыңар | сыздыңыздар | сызды / сызышты |
| Прошедщее неопределенное время | сызганмын / сызгамын / сызгам | сызгансың | сызгансыз | сызган | сызганбыз | сызгансыңар | сызгансыздар | сызган |
| Прошедшее субъективное время | сызыптырмын / сызыпмын | сызыптырсың / сызыпсың | сызыптырсыз / сызыпсыз | сызыптыр | сызыптырбыз / сызыппыз | сызыптырсыңар / сызыпсыңар | сызыптырсыздар / сызыпсыздар | сызышыптыр / сызыптыр |
| Прошедшее длительное | сызчумун | сызчусуң | сызчусуз | сызчу | сызчубуз | сызчусуңар | сызчусуздар | сызчу |
| Неопределенное будущее время | сызармын | сызарсың | сызарсыз | сызар | сызарбыз | сызарсыңар | сызарсыздар | сызар |
| Условное наклонение | сызсам | сызсаң | сызсаңыз | сызса | сызсак | сызсаңар | сызсаңыздар | сызышса / сызса |
| Желательное наклонение | сызгым | сызгың | сызгыңыз | сызгысы | сызгыбыз | сызгыңар | сызгыңыздар | сызгысы |
| Повелительное наклонение | сызайын | сыз | сызыңыз | сызсын | сызалы | сызгыла | сызыңыздар | сызсын |
| Наклонение намерения | сызмакчымын / сызмакмын | сызмакчысың / сызмаксың | сызмакчысыз / сызмаксыз | сызмакчы / сызмак | сызмакчыбыз / сызмакпыз | сызмакчысыңар / сызмаксыңар | сызмакчысыздар / сызмаксыздар | сызмакчы / сызмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | сызбаймын / сызбайм | сызбайсың | сызбайсыз | сызбайт | сызбайбыз | сызбайсыңар | сызбайсыздар | сызышпайт / сызбайт |
| Прошедшее определенное время | сызбадым | сызбадың | сызбадыңыз | сызбады | сызбадык | сызбадыңар | сызбадыңыздар | сызышпады / сызбады |
| Прошедщее неопределенное время | сызбаганмын | сызбагансың | сызбагансыз | сызбаган | сызбаганбыз | сызбагансыңар | сызбагансыздар | сызбаган |
| Прошедшее субъективное время | сызбаптырмын | сызбаптырсың | сызбаптырсыз | сызбаптыр | сызбаптырбыз | сызбаптырсыңар | сызбаптырсыздар | сызбаптыр |
| Неопределенное будущее время | сызбасмын | сызбассың | сызбассыз | сызбас | сызбаспыз | — | — | сызбас |
| Условное наклонение | сызбасам | сызбасаң | сызбасаңыз | сызбаса | сызбасак | сызбасаңар | сызбасаңыздар | сызышпаса / сызбаса |
| Повелительное наклонение | сызбайын | сызба | сызбаңыз | сызбасын | сызбайлы | сызбагыла | сызбаңыздар | сызбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | сызуу |
| -ыш | сызыш |
| -мак | сызмак |
| -май | сызмай |
| -баш | сызбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | сызган |
| -ар | сызар |
| -бас | сызбас |
| -уучу | сызуучу |
| -чу | сызчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | сыза |
| -ып | сызып |
| -ганы | сызганы |
| -ганча | сызганча |
| -гыча | сызгыча |
| -майынча | сызмайынча |