Морфология › там
там
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | там | тамдар |
| Родительный | тамдын | тамдардын |
| Дательный | тамга | тамдарга |
| Винительный | тамды | тамдарды |
| Местный | тамда | тамдарда |
| Исходный | тамдан | тамдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тамым | тамдарым |
| ты | тамың | тамдарың |
| Вы | тамыңыз | тамдарыңыз |
| он, она | тамы | тамдары |
| мы | тамыбыз | тамдарыбыз |
| вы | тамыңар | тамдарыңар |
| Вы (мн.) | тамыңыздар | тамдарыңыздар |
| они | тамы | тамдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | тамдыкы | тамдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тамым | тамың | тамыңыз | тамы | тамыбыз | тамыңар | тамыңыздар | тамы |
| Родительный | тамымдын / тамымын | тамыңдын / тамыңын | тамыңыздын | тамынын | тамыбыздын | тамыңардын | тамыңыздардын | тамынын |
| Дательный | тамыма | тамыңа | тамыңызга | тамына | тамыбызга | тамыңарга | тамыңыздарга | тамына |
| Винительный | тамымды / тамымы | тамыңды / тамыңы | тамыңызды | тамын | тамыбызды | тамыңарды | тамыңыздарды | тамын |
| Местный | тамымда | тамыңда | тамыңызда | тамында | тамыбызда | тамыңарда | тамыңыздарда | тамында |
| Исходный | тамымдан / тамыман | тамыңдан / тамыңан | тамыңыздан | тамынан | тамыбыздан | тамыңардан | тамыңыздардан | тамынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тамдарым | тамдарың | тамдарыңыз | тамдары | тамдарыбыз | тамдарыңар | тамдарыңыздар | тамдары |
| Родительный | тамдарымдын / тамдарымын | тамдарыңдын / тамдарыңын | тамдарыңыздын | тамдарынын | тамдарыбыздын | тамдарыңардын | тамдарыңыздардын | тамдарынын |
| Дательный | тамдарыма | тамдарыңа | тамдарыңызга | тамдарына | тамдарыбызга | тамдарыңарга | тамдарыңыздарга | тамдарына |
| Винительный | тамдарымды / тамдарымы | тамдарыңды / тамдарыңы | тамдарыңызды | тамдарын | тамдарыбызды | тамдарыңарды | тамдарыңыздарды | тамдарын |
| Местный | тамдарымда | тамдарыңда | тамдарыңызда | тамдарында | тамдарыбызда | тамдарыңарда | тамдарыңыздарда | тамдарында |
| Исходный | тамдарымдан / тамдарыман | тамдарыңдан / тамдарыңан | тамдарыңыздан | тамдарынан | тамдарыбыздан | тамдарыңардан | тамдарыңыздардан | тамдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | таммын | тамбыз |
| 2е лицо | тамсың | тамсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | тамсыз | тамсыздар |
| местный · 1е лицо | тамдамын | тамдабыз |
| местный · 2е лицо | тамдасың | тамдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тамдасыз | тамдасыздар |
| исходный · 1е лицо | тамданмын | тамданбыз |
| исходный · 2е лицо | тамдансың | тамдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тамдансыз | тамдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
там-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | тамам / тамамын | тамасың | тамасыз | тамат | тамабыз | тамасыңар | тамасыздар | тамат / тамышат |
| Прошедшее определенное время | тамдым | тамдың | тамдыңыз | тамды | тамдык | тамдыңар | тамдыңыздар | тамды / тамышты |
| Прошедщее неопределенное время | тамганмын / тамгамын / тамгам | тамгансың | тамгансыз | тамган | тамганбыз | тамгансыңар | тамгансыздар | тамган |
| Прошедшее субъективное время | тамыптырмын / тамыпмын | тамыптырсың / тамыпсың | тамыптырсыз / тамыпсыз | тамыптыр | тамыптырбыз / тамыппыз | тамыптырсыңар / тамыпсыңар | тамыптырсыздар / тамыпсыздар | тамышыптыр / тамыптыр |
| Прошедшее длительное | тамчумун | тамчусуң | тамчусуз | тамчу | тамчубуз | тамчусуңар | тамчусуздар | тамчу |
| Неопределенное будущее время | тамармын | тамарсың | тамарсыз | тамар | тамарбыз | тамарсыңар | тамарсыздар | тамар |
| Условное наклонение | тамсам | тамсаң | тамсаңыз | тамса | тамсак | тамсаңар | тамсаңыздар | тамса / тамышса |
| Желательное наклонение | тамгым | тамгың | тамгыңыз | тамгысы | тамгыбыз | тамгыңар | тамгыңыздар | тамгысы |
| Повелительное наклонение | тамайын | там | тамыңыз | тамсын | тамалы | тамгыла | тамыңыздар | тамсын |
| Наклонение намерения | таммакчымын / таммакмын | таммакчысың / таммаксың | таммакчысыз / таммаксыз | таммакчы / таммак | таммакчыбыз / таммакпыз | таммакчысыңар / таммаксыңар | таммакчысыздар / таммаксыздар | таммакчы / таммак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | тамбаймын / тамбайм | тамбайсың | тамбайсыз | тамбайт | тамбайбыз | тамбайсыңар | тамбайсыздар | тамышпайт / тамбайт |
| Прошедшее определенное время | тамбадым | тамбадың | тамбадыңыз | тамбады | тамбадык | тамбадыңар | тамбадыңыздар | тамышпады / тамбады |
| Прошедщее неопределенное время | тамбаганмын | тамбагансың | тамбагансыз | тамбаган | тамбаганбыз | тамбагансыңар | тамбагансыздар | тамбаган |
| Прошедшее субъективное время | тамбаптырмын | тамбаптырсың | тамбаптырсыз | тамбаптыр | тамбаптырбыз | тамбаптырсыңар | тамбаптырсыздар | тамбаптыр |
| Неопределенное будущее время | тамбасмын | тамбассың | тамбассыз | тамбас | тамбаспыз | — | — | тамбас |
| Условное наклонение | тамбасам | тамбасаң | тамбасаңыз | тамбаса | тамбасак | тамбасаңар | тамбасаңыздар | тамышпаса / тамбаса |
| Повелительное наклонение | тамбайын | тамба | тамбаңыз | тамбасын | тамбайлы | тамбагыла | тамбаңыздар | тамбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | тамуу |
| -ыш | тамыш |
| -мак | таммак |
| -май | таммай |
| -баш | тамбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | тамган |
| -ар | тамар |
| -бас | тамбас |
| -уучу | тамуучу |
| -чу | тамчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | тама |
| -ып | тамып |
| -ганы | тамганы |
| -ганча | тамганча |
| -гыча | тамгыча |
| -майынча | таммайынча |