Морфология › таран
таран
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | таран | тарандар |
| Родительный | тарандын | тарандардын |
| Дательный | таранга | тарандарга |
| Винительный | таранды | тарандарды |
| Местный | таранда | тарандарда |
| Исходный | тарандан | тарандардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тараным | тарандарым |
| ты | тараның | тарандарың |
| Вы | тараныңыз | тарандарыңыз |
| он, она | тараны | тарандары |
| мы | тараныбыз | тарандарыбыз |
| вы | тараныңар | тарандарыңар |
| Вы (мн.) | тараныңыздар | тарандарыңыздар |
| они | тараны | тарандары |
| общая принадлежность (-ныкы) | тарандыкы | тарандардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тараным | тараның | тараныңыз | тараны | тараныбыз | тараныңар | тараныңыздар | тараны |
| Родительный | таранымдын / таранымын | тараныңдын / тараныңын | тараныңыздын | таранынын | тараныбыздын | тараныңардын | тараныңыздардын | таранынын |
| Дательный | тараныма | тараныңа | тараныңызга | таранына | тараныбызга | тараныңарга | тараныңыздарга | таранына |
| Винительный | таранымды / таранымы | тараныңды / тараныңы | тараныңызды | таранын | тараныбызды | тараныңарды | тараныңыздарды | таранын |
| Местный | таранымда | тараныңда | тараныңызда | таранында | тараныбызда | тараныңарда | тараныңыздарда | таранында |
| Исходный | таранымдан / тараныман | тараныңдан / тараныңан | тараныңыздан | таранынан | тараныбыздан | тараныңардан | тараныңыздардан | таранынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тарандарым | тарандарың | тарандарыңыз | тарандары | тарандарыбыз | тарандарыңар | тарандарыңыздар | тарандары |
| Родительный | тарандарымдын / тарандарымын | тарандарыңдын / тарандарыңын | тарандарыңыздын | тарандарынын | тарандарыбыздын | тарандарыңардын | тарандарыңыздардын | тарандарынын |
| Дательный | тарандарыма | тарандарыңа | тарандарыңызга | тарандарына | тарандарыбызга | тарандарыңарга | тарандарыңыздарга | тарандарына |
| Винительный | тарандарымды / тарандарымы | тарандарыңды / тарандарыңы | тарандарыңызды | тарандарын | тарандарыбызды | тарандарыңарды | тарандарыңыздарды | тарандарын |
| Местный | тарандарымда | тарандарыңда | тарандарыңызда | тарандарында | тарандарыбызда | тарандарыңарда | тарандарыңыздарда | тарандарында |
| Исходный | тарандарымдан / тарандарыман | тарандарыңдан / тарандарыңан | тарандарыңыздан | тарандарынан | тарандарыбыздан | тарандарыңардан | тарандарыңыздардан | тарандарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | таранмын | таранбыз |
| 2е лицо | тарансың | тарансыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | тарансыз | тарансыздар |
| местный · 1е лицо | тарандамын | тарандабыз |
| местный · 2е лицо | тарандасың | тарандасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тарандасыз | тарандасыздар |
| исходный · 1е лицо | таранданмын | таранданбыз |
| исходный · 2е лицо | тарандансың | тарандансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тарандансыз | тарандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
таран-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | таранамын / таранам | таранасың | таранасыз | таранат | таранабыз | таранасыңар | таранасыздар | таранат / таранышат |
| Прошедшее определенное время | тарандым | тарандың | тарандыңыз | таранды | тарандык | тарандыңар | тарандыңыздар | таранды / таранышты |
| Прошедщее неопределенное время | таранганмын / тарангамын / тарангам | тарангансың | тарангансыз | таранган | таранганбыз | тарангансыңар | тарангансыздар | таранган |
| Прошедшее субъективное время | тараныптырмын / тараныпмын | тараныптырсың / тараныпсың | тараныптырсыз / тараныпсыз | тараныптыр | тараныптырбыз / тараныппыз | тараныптырсыңар / тараныпсыңар | тараныптырсыздар / тараныпсыздар | таранышыптыр / тараныптыр |
| Прошедшее длительное | таранчумун | таранчусуң | таранчусуз | таранчу | таранчубуз | таранчусуңар | таранчусуздар | таранчу |
| Неопределенное будущее время | таранармын | таранарсың | таранарсыз | таранар | таранарбыз | таранарсыңар | таранарсыздар | таранар |
| Условное наклонение | тарансам | тарансаң | тарансаңыз | таранса | тарансак | тарансаңар | тарансаңыздар | таранышса / таранса |
| Желательное наклонение | тарангым | тарангың | тарангыңыз | тарангысы | тарангыбыз | тарангыңар | тарангыңыздар | тарангысы |
| Повелительное наклонение | таранайын | таран | тараныңыз | тарансын | тараналы | тарангыла | тараныңыздар | тарансын |
| Наклонение намерения | таранмакчымын / таранмакмын | таранмакчысың / таранмаксың | таранмакчысыз / таранмаксыз | таранмакчы / таранмак | таранмакчыбыз / таранмакпыз | таранмакчысыңар / таранмаксыңар | таранмакчысыздар / таранмаксыздар | таранмакчы / таранмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | таранбаймын / таранбайм | таранбайсың | таранбайсыз | таранбайт | таранбайбыз | таранбайсыңар | таранбайсыздар | таранышпайт / таранбайт |
| Прошедшее определенное время | таранбадым | таранбадың | таранбадыңыз | таранбады | таранбадык | таранбадыңар | таранбадыңыздар | таранышпады / таранбады |
| Прошедщее неопределенное время | таранбаганмын | таранбагансың | таранбагансыз | таранбаган | таранбаганбыз | таранбагансыңар | таранбагансыздар | таранбаган |
| Прошедшее субъективное время | таранбаптырмын | таранбаптырсың | таранбаптырсыз | таранбаптыр | таранбаптырбыз | таранбаптырсыңар | таранбаптырсыздар | таранбаптыр |
| Неопределенное будущее время | таранбасмын | таранбассың | таранбассыз | таранбас | таранбаспыз | — | — | таранбас |
| Условное наклонение | таранбасам | таранбасаң | таранбасаңыз | таранбаса | таранбасак | таранбасаңар | таранбасаңыздар | таранышпаса / таранбаса |
| Повелительное наклонение | таранбайын | таранба | таранбаңыз | таранбасын | таранбайлы | таранбагыла | таранбаңыздар | таранбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | тарануу |
| -ыш | тараныш |
| -мак | таранмак |
| -май | таранмай |
| -баш | таранбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | таранган |
| -ар | таранар |
| -бас | таранбас |
| -уучу | тарануучу |
| -чу | таранчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | тарана |
| -ып | таранып |
| -ганы | таранганы |
| -ганча | таранганча |
| -гыча | тарангыча |
| -майынча | таранмайынча |