Морфология › тай
тай
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тай | тайлар |
| Родительный | тайдын | тайлардын |
| Дательный | тайга | тайларга |
| Винительный | тайды | тайларды |
| Местный | тайда | тайларда |
| Исходный | тайдан | тайлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тайым | тайларым |
| ты | тайың | тайларың |
| Вы | тайыңыз | тайларыңыз |
| он, она | тайы | тайлары |
| мы | тайыбыз | тайларыбыз |
| вы | тайыңар | тайларыңар |
| Вы (мн.) | тайыңыздар | тайларыңыздар |
| они | тайы | тайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | тайдыкы | тайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тайым | тайың | тайыңыз | тайы | тайыбыз | тайыңар | тайыңыздар | тайы |
| Родительный | тайымдын / тайымын | тайыңдын / тайыңын | тайыңыздын | тайынын | тайыбыздын | тайыңардын | тайыңыздардын | тайынын |
| Дательный | тайыма | тайыңа | тайыңызга | тайына | тайыбызга | тайыңарга | тайыңыздарга | тайына |
| Винительный | тайымды / тайымы | тайыңды / тайыңы | тайыңызды | тайын | тайыбызды | тайыңарды | тайыңыздарды | тайын |
| Местный | тайымда | тайыңда | тайыңызда | тайында | тайыбызда | тайыңарда | тайыңыздарда | тайында |
| Исходный | тайымдан / тайыман | тайыңдан / тайыңан | тайыңыздан | тайынан | тайыбыздан | тайыңардан | тайыңыздардан | тайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тайларым | тайларың | тайларыңыз | тайлары | тайларыбыз | тайларыңар | тайларыңыздар | тайлары |
| Родительный | тайларымдын / тайларымын | тайларыңдын / тайларыңын | тайларыңыздын | тайларынын | тайларыбыздын | тайларыңардын | тайларыңыздардын | тайларынын |
| Дательный | тайларыма | тайларыңа | тайларыңызга | тайларына | тайларыбызга | тайларыңарга | тайларыңыздарга | тайларына |
| Винительный | тайларымды / тайларымы | тайларыңды / тайларыңы | тайларыңызды | тайларын | тайларыбызды | тайларыңарды | тайларыңыздарды | тайларын |
| Местный | тайларымда | тайларыңда | тайларыңызда | тайларында | тайларыбызда | тайларыңарда | тайларыңыздарда | тайларында |
| Исходный | тайларымдан / тайларыман | тайларыңдан / тайларыңан | тайларыңыздан | тайларынан | тайларыбыздан | тайларыңардан | тайларыңыздардан | тайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | таймын | тайбыз |
| 2е лицо | тайсың | тайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | тайсыз | тайсыздар |
| местный · 1е лицо | тайдамын | тайдабыз |
| местный · 2е лицо | тайдасың | тайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тайдасыз | тайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | тайданмын | тайданбыз |
| исходный · 2е лицо | тайдансың | тайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тайдансыз | тайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
тай-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | таям / таямын | таясың | таясыз | таят | таябыз | таясыңар | таясыздар | таят / тайышат |
| Прошедшее определенное время | тайдым | тайдың | тайдыңыз | тайды | тайдык | тайдыңар | тайдыңыздар | тайды / тайышты |
| Прошедщее неопределенное время | тайганмын / тайгамын / тайгам | тайгансың | тайгансыз | тайган | тайганбыз | тайгансыңар | тайгансыздар | тайган |
| Прошедшее субъективное время | тайыптырмын / тайыпмын | тайыптырсың / тайыпсың | тайыптырсыз / тайыпсыз | тайыптыр | тайыптырбыз / тайыппыз | тайыптырсыңар / тайыпсыңар | тайыптырсыздар / тайыпсыздар | тайышыптыр / тайыптыр |
| Прошедшее длительное | тайчумун | тайчусуң | тайчусуз | тайчу | тайчубуз | тайчусуңар | тайчусуздар | тайчу |
| Неопределенное будущее время | таярмын | таярсың | таярсыз | таяр | таярбыз | таярсыңар | таярсыздар | таяр |
| Условное наклонение | тайсам | тайсаң | тайсаңыз | тайса | тайсак | тайсаңар | тайсаңыздар | тайса / тайышса |
| Желательное наклонение | тайгым | тайгың | тайгыңыз | тайгысы | тайгыбыз | тайгыңар | тайгыңыздар | тайгысы |
| Повелительное наклонение | таяйын | тай | тайыңыз | тайсын | таялы | тайгыла | тайыңыздар | тайсын |
| Наклонение намерения | таймакчымын / таймакмын | таймакчысың / таймаксың | таймакчысыз / таймаксыз | таймакчы / таймак | таймакчыбыз / таймакпыз | таймакчысыңар / таймаксыңар | таймакчысыздар / таймаксыздар | таймакчы / таймак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | тайбаймын / тайбайм | тайбайсың | тайбайсыз | тайбайт | тайбайбыз | тайбайсыңар | тайбайсыздар | тайышпайт / тайбайт |
| Прошедшее определенное время | тайбадым | тайбадың | тайбадыңыз | тайбады | тайбадык | тайбадыңар | тайбадыңыздар | тайышпады / тайбады |
| Прошедщее неопределенное время | тайбаганмын | тайбагансың | тайбагансыз | тайбаган | тайбаганбыз | тайбагансыңар | тайбагансыздар | тайбаган |
| Прошедшее субъективное время | тайбаптырмын | тайбаптырсың | тайбаптырсыз | тайбаптыр | тайбаптырбыз | тайбаптырсыңар | тайбаптырсыздар | тайбаптыр |
| Неопределенное будущее время | тайбасмын | тайбассың | тайбассыз | тайбас | тайбаспыз | — | — | тайбас |
| Условное наклонение | тайбасам | тайбасаң | тайбасаңыз | тайбаса | тайбасак | тайбасаңар | тайбасаңыздар | тайбаса / тайышпаса |
| Повелительное наклонение | тайбайын | тайба | тайбаңыз | тайбасын | тайбайлы | тайбагыла | тайбаңыздар | тайбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | таюу |
| -ыш | тайыш |
| -мак | таймак |
| -май | таймай |
| -баш | тайбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | тайган |
| -ар | таяр |
| -бас | тайбас |
| -уучу | таюучу |
| -чу | тайчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | тая |
| -ып | тайып |
| -ганы | тайганы |
| -ганча | тайганча |
| -гыча | тайгыча |
| -майынча | таймайынча |