Морфология › тебүү
тебүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тебүү | тебүүлөр |
| Родительный | тебүүнүн | тебүүлөрдүн |
| Дательный | тебүүгө | тебүүлөргө |
| Винительный | тебүүнү | тебүүлөрдү |
| Местный | тебүүдө | тебүүлөрдө |
| Исходный | тебүүдөн | тебүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тебүүм | тебүүлөрүм |
| ты | тебүүң | тебүүлөрүң |
| Вы | тебүүңүз | тебүүлөрүңүз |
| он, она | тебүүсү | тебүүлөрү |
| мы | тебүүбүз | тебүүлөрүбүз |
| вы | тебүүңөр | тебүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | тебүүңүздөр | тебүүлөрүңүздөр |
| они | тебүүсү | тебүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | тебүүнүкү | тебүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тебүүм | тебүүң | тебүүңүз | тебүүсү | тебүүбүз | тебүүңөр | тебүүңүздөр | тебүүсү |
| Родительный | тебүүмдүн / тебүүмүн | тебүүңдүн / тебүүңүн | тебүүңүздүн | тебүүсүнүн | тебүүбүздүн | тебүүңөрдүн | тебүүңүздөрдүн | тебүүсүнүн |
| Дательный | тебүүмө | тебүүңө | тебүүңүзгө | тебүүсүнө | тебүүбүзгө | тебүүңөргө | тебүүңүздөргө | тебүүсүнө |
| Винительный | тебүүмдү / тебүүмү | тебүүңдү / тебүүңү | тебүүңүздү | тебүүсүн | тебүүбүздү | тебүүңөрдү | тебүүңүздөрдү | тебүүсүн |
| Местный | тебүүмдө | тебүүңдө | тебүүңүздө | тебүүсүндө | тебүүбүздө | тебүүңөрдө | тебүүңүздөрдө | тебүүсүндө |
| Исходный | тебүүмдөн / тебүүмөн | тебүүңдөн / тебүүңөн | тебүүңүздөн | тебүүсүнөн | тебүүбүздөн | тебүүңөрдөн | тебүүңүздөрдөн | тебүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тебүүлөрүм | тебүүлөрүң | тебүүлөрүңүз | тебүүлөрү | тебүүлөрүбүз | тебүүлөрүңөр | тебүүлөрүңүздөр | тебүүлөрү |
| Родительный | тебүүлөрүмдүн / тебүүлөрүмүн | тебүүлөрүңдүн / тебүүлөрүңүн | тебүүлөрүңүздүн | тебүүлөрүнүн | тебүүлөрүбүздүн | тебүүлөрүңөрдүн | тебүүлөрүңүздөрдүн | тебүүлөрүнүн |
| Дательный | тебүүлөрүмө | тебүүлөрүңө | тебүүлөрүңүзгө | тебүүлөрүнө | тебүүлөрүбүзгө | тебүүлөрүңөргө | тебүүлөрүңүздөргө | тебүүлөрүнө |
| Винительный | тебүүлөрүмдү / тебүүлөрүмү | тебүүлөрүңдү / тебүүлөрүңү | тебүүлөрүңүздү | тебүүлөрүн | тебүүлөрүбүздү | тебүүлөрүңөрдү | тебүүлөрүңүздөрдү | тебүүлөрүн |
| Местный | тебүүлөрүмдө | тебүүлөрүңдө | тебүүлөрүңүздө | тебүүлөрүндө | тебүүлөрүбүздө | тебүүлөрүңөрдө | тебүүлөрүңүздөрдө | тебүүлөрүндө |
| Исходный | тебүүлөрүмдөн / тебүүлөрүмөн | тебүүлөрүңдөн / тебүүлөрүңөн | тебүүлөрүңүздөн | тебүүлөрүнөн | тебүүлөрүбүздөн | тебүүлөрүңөрдөн | тебүүлөрүңүздөрдөн | тебүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | тебүүмүн | тебүүбүз |
| 2е лицо | тебүүсүң | тебүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | тебүүсүз | тебүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | тебүүдөмүн | тебүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | тебүүдөсүң | тебүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тебүүдөсүз | тебүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | тебүүдөнмүн | тебүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | тебүүдөнсүң | тебүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тебүүдөнсүз | тебүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тебүү | тебүүлөр |
| Родительный | тебүүнүн | тебүүлөрдүн |
| Дательный | тебүүгө | тебүүлөргө |
| Винительный | тебүүнү | тебүүлөрдү |
| Местный | тебүүдө | тебүүлөрдө |
| Исходный | тебүүдөн | тебүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тебүүм | тебүүлөрүм |
| ты | тебүүң | тебүүлөрүң |
| Вы | тебүүңүз | тебүүлөрүңүз |
| он, она | тебүүсү | тебүүлөрү |
| мы | тебүүбүз | тебүүлөрүбүз |
| вы | тебүүңөр | тебүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | тебүүңүздөр | тебүүлөрүңүздөр |
| они | тебүүсү | тебүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | тебүүнүкү | тебүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тебүүм | тебүүң | тебүүңүз | тебүүсү | тебүүбүз | тебүүңөр | тебүүңүздөр | тебүүсү |
| Родительный | тебүүмдүн / тебүүмүн | тебүүңдүн / тебүүңүн | тебүүңүздүн | тебүүсүнүн | тебүүбүздүн | тебүүңөрдүн | тебүүңүздөрдүн | тебүүсүнүн |
| Дательный | тебүүмө | тебүүңө | тебүүңүзгө | тебүүсүнө | тебүүбүзгө | тебүүңөргө | тебүүңүздөргө | тебүүсүнө |
| Винительный | тебүүмдү / тебүүмү | тебүүңдү / тебүүңү | тебүүңүздү | тебүүсүн | тебүүбүздү | тебүүңөрдү | тебүүңүздөрдү | тебүүсүн |
| Местный | тебүүмдө | тебүүңдө | тебүүңүздө | тебүүсүндө | тебүүбүздө | тебүүңөрдө | тебүүңүздөрдө | тебүүсүндө |
| Исходный | тебүүмдөн / тебүүмөн | тебүүңдөн / тебүүңөн | тебүүңүздөн | тебүүсүнөн | тебүүбүздөн | тебүүңөрдөн | тебүүңүздөрдөн | тебүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тебүүлөрүм | тебүүлөрүң | тебүүлөрүңүз | тебүүлөрү | тебүүлөрүбүз | тебүүлөрүңөр | тебүүлөрүңүздөр | тебүүлөрү |
| Родительный | тебүүлөрүмдүн / тебүүлөрүмүн | тебүүлөрүңдүн / тебүүлөрүңүн | тебүүлөрүңүздүн | тебүүлөрүнүн | тебүүлөрүбүздүн | тебүүлөрүңөрдүн | тебүүлөрүңүздөрдүн | тебүүлөрүнүн |
| Дательный | тебүүлөрүмө | тебүүлөрүңө | тебүүлөрүңүзгө | тебүүлөрүнө | тебүүлөрүбүзгө | тебүүлөрүңөргө | тебүүлөрүңүздөргө | тебүүлөрүнө |
| Винительный | тебүүлөрүмдү / тебүүлөрүмү | тебүүлөрүңдү / тебүүлөрүңү | тебүүлөрүңүздү | тебүүлөрүн | тебүүлөрүбүздү | тебүүлөрүңөрдү | тебүүлөрүңүздөрдү | тебүүлөрүн |
| Местный | тебүүлөрүмдө | тебүүлөрүңдө | тебүүлөрүңүздө | тебүүлөрүндө | тебүүлөрүбүздө | тебүүлөрүңөрдө | тебүүлөрүңүздөрдө | тебүүлөрүндө |
| Исходный | тебүүлөрүмдөн / тебүүлөрүмөн | тебүүлөрүңдөн / тебүүлөрүңөн | тебүүлөрүңүздөн | тебүүлөрүнөн | тебүүлөрүбүздөн | тебүүлөрүңөрдөн | тебүүлөрүңүздөрдөн | тебүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | тебүүмүн | тебүүбүз |
| 2е лицо | тебүүсүң | тебүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | тебүүсүз | тебүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | тебүүдөмүн | тебүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | тебүүдөсүң | тебүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тебүүдөсүз | тебүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | тебүүдөнмүн | тебүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | тебүүдөнсүң | тебүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тебүүдөнсүз | тебүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.