Морфология › тилдөө
тилдөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тилдөө | тилдөөлөр |
| Родительный | тилдөөнүн | тилдөөлөрдүн |
| Дательный | тилдөөгө | тилдөөлөргө |
| Винительный | тилдөөнү | тилдөөлөрдү |
| Местный | тилдөөдө | тилдөөлөрдө |
| Исходный | тилдөөдөн | тилдөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тилдөөм | тилдөөлөрүм |
| ты | тилдөөң | тилдөөлөрүң |
| Вы | тилдөөңүз | тилдөөлөрүңүз |
| он, она | тилдөөсү | тилдөөлөрү |
| мы | тилдөөбүз | тилдөөлөрүбүз |
| вы | тилдөөңөр | тилдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | тилдөөңүздөр | тилдөөлөрүңүздөр |
| они | тилдөөсү | тилдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | тилдөөнүкү | тилдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тилдөөм | тилдөөң | тилдөөңүз | тилдөөсү | тилдөөбүз | тилдөөңөр | тилдөөңүздөр | тилдөөсү |
| Родительный | тилдөөмдүн / тилдөөмүн | тилдөөңдүн / тилдөөңүн | тилдөөңүздүн | тилдөөсүнүн | тилдөөбүздүн | тилдөөңөрдүн | тилдөөңүздөрдүн | тилдөөсүнүн |
| Дательный | тилдөөмө | тилдөөңө | тилдөөңүзгө | тилдөөсүнө | тилдөөбүзгө | тилдөөңөргө | тилдөөңүздөргө | тилдөөсүнө |
| Винительный | тилдөөмдү / тилдөөмү | тилдөөңдү / тилдөөңү | тилдөөңүздү | тилдөөсүн | тилдөөбүздү | тилдөөңөрдү | тилдөөңүздөрдү | тилдөөсүн |
| Местный | тилдөөмдө | тилдөөңдө | тилдөөңүздө | тилдөөсүндө | тилдөөбүздө | тилдөөңөрдө | тилдөөңүздөрдө | тилдөөсүндө |
| Исходный | тилдөөмдөн / тилдөөмөн | тилдөөңдөн / тилдөөңөн | тилдөөңүздөн | тилдөөсүнөн | тилдөөбүздөн | тилдөөңөрдөн | тилдөөңүздөрдөн | тилдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тилдөөлөрүм | тилдөөлөрүң | тилдөөлөрүңүз | тилдөөлөрү | тилдөөлөрүбүз | тилдөөлөрүңөр | тилдөөлөрүңүздөр | тилдөөлөрү |
| Родительный | тилдөөлөрүмдүн / тилдөөлөрүмүн | тилдөөлөрүңдүн / тилдөөлөрүңүн | тилдөөлөрүңүздүн | тилдөөлөрүнүн | тилдөөлөрүбүздүн | тилдөөлөрүңөрдүн | тилдөөлөрүңүздөрдүн | тилдөөлөрүнүн |
| Дательный | тилдөөлөрүмө | тилдөөлөрүңө | тилдөөлөрүңүзгө | тилдөөлөрүнө | тилдөөлөрүбүзгө | тилдөөлөрүңөргө | тилдөөлөрүңүздөргө | тилдөөлөрүнө |
| Винительный | тилдөөлөрүмдү / тилдөөлөрүмү | тилдөөлөрүңдү / тилдөөлөрүңү | тилдөөлөрүңүздү | тилдөөлөрүн | тилдөөлөрүбүздү | тилдөөлөрүңөрдү | тилдөөлөрүңүздөрдү | тилдөөлөрүн |
| Местный | тилдөөлөрүмдө | тилдөөлөрүңдө | тилдөөлөрүңүздө | тилдөөлөрүндө | тилдөөлөрүбүздө | тилдөөлөрүңөрдө | тилдөөлөрүңүздөрдө | тилдөөлөрүндө |
| Исходный | тилдөөлөрүмдөн / тилдөөлөрүмөн | тилдөөлөрүңдөн / тилдөөлөрүңөн | тилдөөлөрүңүздөн | тилдөөлөрүнөн | тилдөөлөрүбүздөн | тилдөөлөрүңөрдөн | тилдөөлөрүңүздөрдөн | тилдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | тилдөөмүн | тилдөөбүз |
| 2е лицо | тилдөөсүң | тилдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | тилдөөсүз | тилдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | тилдөөдөмүн | тилдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | тилдөөдөсүң | тилдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тилдөөдөсүз | тилдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | тилдөөдөнмүн | тилдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | тилдөөдөнсүң | тилдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тилдөөдөнсүз | тилдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тилдөө | тилдөөлөр |
| Родительный | тилдөөнүн | тилдөөлөрдүн |
| Дательный | тилдөөгө | тилдөөлөргө |
| Винительный | тилдөөнү | тилдөөлөрдү |
| Местный | тилдөөдө | тилдөөлөрдө |
| Исходный | тилдөөдөн | тилдөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тилдөөм | тилдөөлөрүм |
| ты | тилдөөң | тилдөөлөрүң |
| Вы | тилдөөңүз | тилдөөлөрүңүз |
| он, она | тилдөөсү | тилдөөлөрү |
| мы | тилдөөбүз | тилдөөлөрүбүз |
| вы | тилдөөңөр | тилдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | тилдөөңүздөр | тилдөөлөрүңүздөр |
| они | тилдөөсү | тилдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | тилдөөнүкү | тилдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тилдөөм | тилдөөң | тилдөөңүз | тилдөөсү | тилдөөбүз | тилдөөңөр | тилдөөңүздөр | тилдөөсү |
| Родительный | тилдөөмдүн / тилдөөмүн | тилдөөңдүн / тилдөөңүн | тилдөөңүздүн | тилдөөсүнүн | тилдөөбүздүн | тилдөөңөрдүн | тилдөөңүздөрдүн | тилдөөсүнүн |
| Дательный | тилдөөмө | тилдөөңө | тилдөөңүзгө | тилдөөсүнө | тилдөөбүзгө | тилдөөңөргө | тилдөөңүздөргө | тилдөөсүнө |
| Винительный | тилдөөмдү / тилдөөмү | тилдөөңдү / тилдөөңү | тилдөөңүздү | тилдөөсүн | тилдөөбүздү | тилдөөңөрдү | тилдөөңүздөрдү | тилдөөсүн |
| Местный | тилдөөмдө | тилдөөңдө | тилдөөңүздө | тилдөөсүндө | тилдөөбүздө | тилдөөңөрдө | тилдөөңүздөрдө | тилдөөсүндө |
| Исходный | тилдөөмдөн / тилдөөмөн | тилдөөңдөн / тилдөөңөн | тилдөөңүздөн | тилдөөсүнөн | тилдөөбүздөн | тилдөөңөрдөн | тилдөөңүздөрдөн | тилдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тилдөөлөрүм | тилдөөлөрүң | тилдөөлөрүңүз | тилдөөлөрү | тилдөөлөрүбүз | тилдөөлөрүңөр | тилдөөлөрүңүздөр | тилдөөлөрү |
| Родительный | тилдөөлөрүмдүн / тилдөөлөрүмүн | тилдөөлөрүңдүн / тилдөөлөрүңүн | тилдөөлөрүңүздүн | тилдөөлөрүнүн | тилдөөлөрүбүздүн | тилдөөлөрүңөрдүн | тилдөөлөрүңүздөрдүн | тилдөөлөрүнүн |
| Дательный | тилдөөлөрүмө | тилдөөлөрүңө | тилдөөлөрүңүзгө | тилдөөлөрүнө | тилдөөлөрүбүзгө | тилдөөлөрүңөргө | тилдөөлөрүңүздөргө | тилдөөлөрүнө |
| Винительный | тилдөөлөрүмдү / тилдөөлөрүмү | тилдөөлөрүңдү / тилдөөлөрүңү | тилдөөлөрүңүздү | тилдөөлөрүн | тилдөөлөрүбүздү | тилдөөлөрүңөрдү | тилдөөлөрүңүздөрдү | тилдөөлөрүн |
| Местный | тилдөөлөрүмдө | тилдөөлөрүңдө | тилдөөлөрүңүздө | тилдөөлөрүндө | тилдөөлөрүбүздө | тилдөөлөрүңөрдө | тилдөөлөрүңүздөрдө | тилдөөлөрүндө |
| Исходный | тилдөөлөрүмдөн / тилдөөлөрүмөн | тилдөөлөрүңдөн / тилдөөлөрүңөн | тилдөөлөрүңүздөн | тилдөөлөрүнөн | тилдөөлөрүбүздөн | тилдөөлөрүңөрдөн | тилдөөлөрүңүздөрдөн | тилдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | тилдөөмүн | тилдөөбүз |
| 2е лицо | тилдөөсүң | тилдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | тилдөөсүз | тилдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | тилдөөдөмүн | тилдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | тилдөөдөсүң | тилдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тилдөөдөсүз | тилдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | тилдөөдөнмүн | тилдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | тилдөөдөнсүң | тилдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тилдөөдөнсүз | тилдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.