Морфология › тирүүлөй
тирүүлөй
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тирүүлөй | тирүүлөйлөр |
| Родительный | тирүүлөйдүн | тирүүлөйлөрдүн |
| Дательный | тирүүлөйгө | тирүүлөйлөргө |
| Винительный | тирүүлөйдү | тирүүлөйлөрдү |
| Местный | тирүүлөйдө | тирүүлөйлөрдө |
| Исходный | тирүүлөйдөн | тирүүлөйлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тирүүлөйүм | тирүүлөйлөрүм |
| ты | тирүүлөйүң | тирүүлөйлөрүң |
| Вы | тирүүлөйүңүз | тирүүлөйлөрүңүз |
| он, она | тирүүлөйү | тирүүлөйлөрү |
| мы | тирүүлөйүбүз | тирүүлөйлөрүбүз |
| вы | тирүүлөйүңөр | тирүүлөйлөрүңөр |
| Вы (мн.) | тирүүлөйүңүздөр | тирүүлөйлөрүңүздөр |
| они | тирүүлөйү | тирүүлөйлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | тирүүлөйдүкү | тирүүлөйлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тирүүлөйүм | тирүүлөйүң | тирүүлөйүңүз | тирүүлөйү | тирүүлөйүбүз | тирүүлөйүңөр | тирүүлөйүңүздөр | тирүүлөйү |
| Родительный | тирүүлөйүмдүн / тирүүлөйүмүн | тирүүлөйүңдүн / тирүүлөйүңүн | тирүүлөйүңүздүн | тирүүлөйүнүн | тирүүлөйүбүздүн | тирүүлөйүңөрдүн | тирүүлөйүңүздөрдүн | тирүүлөйүнүн |
| Дательный | тирүүлөйүмө | тирүүлөйүңө | тирүүлөйүңүзгө | тирүүлөйүнө | тирүүлөйүбүзгө | тирүүлөйүңөргө | тирүүлөйүңүздөргө | тирүүлөйүнө |
| Винительный | тирүүлөйүмдү / тирүүлөйүмү | тирүүлөйүңдү / тирүүлөйүңү | тирүүлөйүңүздү | тирүүлөйүн | тирүүлөйүбүздү | тирүүлөйүңөрдү | тирүүлөйүңүздөрдү | тирүүлөйүн |
| Местный | тирүүлөйүмдө | тирүүлөйүңдө | тирүүлөйүңүздө | тирүүлөйүндө | тирүүлөйүбүздө | тирүүлөйүңөрдө | тирүүлөйүңүздөрдө | тирүүлөйүндө |
| Исходный | тирүүлөйүмдөн / тирүүлөйүмөн | тирүүлөйүңдөн / тирүүлөйүңөн | тирүүлөйүңүздөн | тирүүлөйүнөн | тирүүлөйүбүздөн | тирүүлөйүңөрдөн | тирүүлөйүңүздөрдөн | тирүүлөйүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тирүүлөйлөрүм | тирүүлөйлөрүң | тирүүлөйлөрүңүз | тирүүлөйлөрү | тирүүлөйлөрүбүз | тирүүлөйлөрүңөр | тирүүлөйлөрүңүздөр | тирүүлөйлөрү |
| Родительный | тирүүлөйлөрүмдүн / тирүүлөйлөрүмүн | тирүүлөйлөрүңдүн / тирүүлөйлөрүңүн | тирүүлөйлөрүңүздүн | тирүүлөйлөрүнүн | тирүүлөйлөрүбүздүн | тирүүлөйлөрүңөрдүн | тирүүлөйлөрүңүздөрдүн | тирүүлөйлөрүнүн |
| Дательный | тирүүлөйлөрүмө | тирүүлөйлөрүңө | тирүүлөйлөрүңүзгө | тирүүлөйлөрүнө | тирүүлөйлөрүбүзгө | тирүүлөйлөрүңөргө | тирүүлөйлөрүңүздөргө | тирүүлөйлөрүнө |
| Винительный | тирүүлөйлөрүмдү / тирүүлөйлөрүмү | тирүүлөйлөрүңдү / тирүүлөйлөрүңү | тирүүлөйлөрүңүздү | тирүүлөйлөрүн | тирүүлөйлөрүбүздү | тирүүлөйлөрүңөрдү | тирүүлөйлөрүңүздөрдү | тирүүлөйлөрүн |
| Местный | тирүүлөйлөрүмдө | тирүүлөйлөрүңдө | тирүүлөйлөрүңүздө | тирүүлөйлөрүндө | тирүүлөйлөрүбүздө | тирүүлөйлөрүңөрдө | тирүүлөйлөрүңүздөрдө | тирүүлөйлөрүндө |
| Исходный | тирүүлөйлөрүмдөн / тирүүлөйлөрүмөн | тирүүлөйлөрүңдөн / тирүүлөйлөрүңөн | тирүүлөйлөрүңүздөн | тирүүлөйлөрүнөн | тирүүлөйлөрүбүздөн | тирүүлөйлөрүңөрдөн | тирүүлөйлөрүңүздөрдөн | тирүүлөйлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | тирүүлөймүн | тирүүлөйбүз |
| 2е лицо | тирүүлөйсүң | тирүүлөйсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | тирүүлөйсүз | тирүүлөйсүздөр |
| местный · 1е лицо | тирүүлөйдөмүн | тирүүлөйдөбүз |
| местный · 2е лицо | тирүүлөйдөсүң | тирүүлөйдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тирүүлөйдөсүз | тирүүлөйдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | тирүүлөйдөнмүн | тирүүлөйдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | тирүүлөйдөнсүң | тирүүлөйдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тирүүлөйдөнсүз | тирүүлөйдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тирүүлөй | тирүүлөйлөр |
| Родительный | тирүүлөйдүн | тирүүлөйлөрдүн |
| Дательный | тирүүлөйгө | тирүүлөйлөргө |
| Винительный | тирүүлөйдү | тирүүлөйлөрдү |
| Местный | тирүүлөйдө | тирүүлөйлөрдө |
| Исходный | тирүүлөйдөн | тирүүлөйлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | тирүүлөйүм | тирүүлөйлөрүм |
| ты | тирүүлөйүң | тирүүлөйлөрүң |
| Вы | тирүүлөйүңүз | тирүүлөйлөрүңүз |
| он, она | тирүүлөйү | тирүүлөйлөрү |
| мы | тирүүлөйүбүз | тирүүлөйлөрүбүз |
| вы | тирүүлөйүңөр | тирүүлөйлөрүңөр |
| Вы (мн.) | тирүүлөйүңүздөр | тирүүлөйлөрүңүздөр |
| они | тирүүлөйү | тирүүлөйлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | тирүүлөйдүкү | тирүүлөйлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тирүүлөйүм | тирүүлөйүң | тирүүлөйүңүз | тирүүлөйү | тирүүлөйүбүз | тирүүлөйүңөр | тирүүлөйүңүздөр | тирүүлөйү |
| Родительный | тирүүлөйүмдүн / тирүүлөйүмүн | тирүүлөйүңдүн / тирүүлөйүңүн | тирүүлөйүңүздүн | тирүүлөйүнүн | тирүүлөйүбүздүн | тирүүлөйүңөрдүн | тирүүлөйүңүздөрдүн | тирүүлөйүнүн |
| Дательный | тирүүлөйүмө | тирүүлөйүңө | тирүүлөйүңүзгө | тирүүлөйүнө | тирүүлөйүбүзгө | тирүүлөйүңөргө | тирүүлөйүңүздөргө | тирүүлөйүнө |
| Винительный | тирүүлөйүмдү / тирүүлөйүмү | тирүүлөйүңдү / тирүүлөйүңү | тирүүлөйүңүздү | тирүүлөйүн | тирүүлөйүбүздү | тирүүлөйүңөрдү | тирүүлөйүңүздөрдү | тирүүлөйүн |
| Местный | тирүүлөйүмдө | тирүүлөйүңдө | тирүүлөйүңүздө | тирүүлөйүндө | тирүүлөйүбүздө | тирүүлөйүңөрдө | тирүүлөйүңүздөрдө | тирүүлөйүндө |
| Исходный | тирүүлөйүмдөн / тирүүлөйүмөн | тирүүлөйүңдөн / тирүүлөйүңөн | тирүүлөйүңүздөн | тирүүлөйүнөн | тирүүлөйүбүздөн | тирүүлөйүңөрдөн | тирүүлөйүңүздөрдөн | тирүүлөйүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | тирүүлөйлөрүм | тирүүлөйлөрүң | тирүүлөйлөрүңүз | тирүүлөйлөрү | тирүүлөйлөрүбүз | тирүүлөйлөрүңөр | тирүүлөйлөрүңүздөр | тирүүлөйлөрү |
| Родительный | тирүүлөйлөрүмдүн / тирүүлөйлөрүмүн | тирүүлөйлөрүңдүн / тирүүлөйлөрүңүн | тирүүлөйлөрүңүздүн | тирүүлөйлөрүнүн | тирүүлөйлөрүбүздүн | тирүүлөйлөрүңөрдүн | тирүүлөйлөрүңүздөрдүн | тирүүлөйлөрүнүн |
| Дательный | тирүүлөйлөрүмө | тирүүлөйлөрүңө | тирүүлөйлөрүңүзгө | тирүүлөйлөрүнө | тирүүлөйлөрүбүзгө | тирүүлөйлөрүңөргө | тирүүлөйлөрүңүздөргө | тирүүлөйлөрүнө |
| Винительный | тирүүлөйлөрүмдү / тирүүлөйлөрүмү | тирүүлөйлөрүңдү / тирүүлөйлөрүңү | тирүүлөйлөрүңүздү | тирүүлөйлөрүн | тирүүлөйлөрүбүздү | тирүүлөйлөрүңөрдү | тирүүлөйлөрүңүздөрдү | тирүүлөйлөрүн |
| Местный | тирүүлөйлөрүмдө | тирүүлөйлөрүңдө | тирүүлөйлөрүңүздө | тирүүлөйлөрүндө | тирүүлөйлөрүбүздө | тирүүлөйлөрүңөрдө | тирүүлөйлөрүңүздөрдө | тирүүлөйлөрүндө |
| Исходный | тирүүлөйлөрүмдөн / тирүүлөйлөрүмөн | тирүүлөйлөрүңдөн / тирүүлөйлөрүңөн | тирүүлөйлөрүңүздөн | тирүүлөйлөрүнөн | тирүүлөйлөрүбүздөн | тирүүлөйлөрүңөрдөн | тирүүлөйлөрүңүздөрдөн | тирүүлөйлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | тирүүлөймүн | тирүүлөйбүз |
| 2е лицо | тирүүлөйсүң | тирүүлөйсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | тирүүлөйсүз | тирүүлөйсүздөр |
| местный · 1е лицо | тирүүлөйдөмүн | тирүүлөйдөбүз |
| местный · 2е лицо | тирүүлөйдөсүң | тирүүлөйдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | тирүүлөйдөсүз | тирүүлөйдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | тирүүлөйдөнмүн | тирүүлөйдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | тирүүлөйдөнсүң | тирүүлөйдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | тирүүлөйдөнсүз | тирүүлөйдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | тирүүлөйүрөөк |