Морфология › төмөн
төмөн
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | төмөн | төмөндөр |
| Родительный | төмөндүн | төмөндөрдүн |
| Дательный | төмөнгө | төмөндөргө |
| Винительный | төмөндү | төмөндөрдү |
| Местный | төмөндө | төмөндөрдө |
| Исходный | төмөндөн | төмөндөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | төмөнүм | төмөндөрүм |
| ты | төмөнүң | төмөндөрүң |
| Вы | төмөнүңүз | төмөндөрүңүз |
| он, она | төмөнү | төмөндөрү |
| мы | төмөнүбүз | төмөндөрүбүз |
| вы | төмөнүңөр | төмөндөрүңөр |
| Вы (мн.) | төмөнүңүздөр | төмөндөрүңүздөр |
| они | төмөнү | төмөндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | төмөндүкү | төмөндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөнүм | төмөнүң | төмөнүңүз | төмөнү | төмөнүбүз | төмөнүңөр | төмөнүңүздөр | төмөнү |
| Родительный | төмөнүмдүн / төмөнүмүн | төмөнүңдүн / төмөнүңүн | төмөнүңүздүн | төмөнүнүн | төмөнүбүздүн | төмөнүңөрдүн | төмөнүңүздөрдүн | төмөнүнүн |
| Дательный | төмөнүмө | төмөнүңө | төмөнүңүзгө | төмөнүнө | төмөнүбүзгө | төмөнүңөргө | төмөнүңүздөргө | төмөнүнө |
| Винительный | төмөнүмдү / төмөнүмү | төмөнүңдү / төмөнүңү | төмөнүңүздү | төмөнүн | төмөнүбүздү | төмөнүңөрдү | төмөнүңүздөрдү | төмөнүн |
| Местный | төмөнүмдө | төмөнүңдө | төмөнүңүздө | төмөнүндө | төмөнүбүздө | төмөнүңөрдө | төмөнүңүздөрдө | төмөнүндө |
| Исходный | төмөнүмдөн / төмөнүмөн | төмөнүңдөн / төмөнүңөн | төмөнүңүздөн | төмөнүнөн | төмөнүбүздөн | төмөнүңөрдөн | төмөнүңүздөрдөн | төмөнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөндөрүм | төмөндөрүң | төмөндөрүңүз | төмөндөрү | төмөндөрүбүз | төмөндөрүңөр | төмөндөрүңүздөр | төмөндөрү |
| Родительный | төмөндөрүмдүн / төмөндөрүмүн | төмөндөрүңдүн / төмөндөрүңүн | төмөндөрүңүздүн | төмөндөрүнүн | төмөндөрүбүздүн | төмөндөрүңөрдүн | төмөндөрүңүздөрдүн | төмөндөрүнүн |
| Дательный | төмөндөрүмө | төмөндөрүңө | төмөндөрүңүзгө | төмөндөрүнө | төмөндөрүбүзгө | төмөндөрүңөргө | төмөндөрүңүздөргө | төмөндөрүнө |
| Винительный | төмөндөрүмдү / төмөндөрүмү | төмөндөрүңдү / төмөндөрүңү | төмөндөрүңүздү | төмөндөрүн | төмөндөрүбүздү | төмөндөрүңөрдү | төмөндөрүңүздөрдү | төмөндөрүн |
| Местный | төмөндөрүмдө | төмөндөрүңдө | төмөндөрүңүздө | төмөндөрүндө | төмөндөрүбүздө | төмөндөрүңөрдө | төмөндөрүңүздөрдө | төмөндөрүндө |
| Исходный | төмөндөрүмдөн / төмөндөрүмөн | төмөндөрүңдөн / төмөндөрүңөн | төмөндөрүңүздөн | төмөндөрүнөн | төмөндөрүбүздөн | төмөндөрүңөрдөн | төмөндөрүңүздөрдөн | төмөндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | төмөнмүн | төмөнбүз |
| 2е лицо | төмөнсүң | төмөнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | төмөнсүз | төмөнсүздөр |
| местный · 1е лицо | төмөндөмүн | төмөндөбүз |
| местный · 2е лицо | төмөндөсүң | төмөндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | төмөндөсүз | төмөндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | төмөндөнмүн | төмөндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | төмөндөнсүң | төмөндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | төмөндөнсүз | төмөндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | төмөн | төмөндөр |
| Родительный | төмөндүн | төмөндөрдүн |
| Дательный | төмөнгө | төмөндөргө |
| Винительный | төмөндү | төмөндөрдү |
| Местный | төмөндө | төмөндөрдө |
| Исходный | төмөндөн | төмөндөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | төмөнүм | төмөндөрүм |
| ты | төмөнүң | төмөндөрүң |
| Вы | төмөнүңүз | төмөндөрүңүз |
| он, она | төмөнү | төмөндөрү |
| мы | төмөнүбүз | төмөндөрүбүз |
| вы | төмөнүңөр | төмөндөрүңөр |
| Вы (мн.) | төмөнүңүздөр | төмөндөрүңүздөр |
| они | төмөнү | төмөндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | төмөндүкү | төмөндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөнүм | төмөнүң | төмөнүңүз | төмөнү | төмөнүбүз | төмөнүңөр | төмөнүңүздөр | төмөнү |
| Родительный | төмөнүмдүн / төмөнүмүн | төмөнүңдүн / төмөнүңүн | төмөнүңүздүн | төмөнүнүн | төмөнүбүздүн | төмөнүңөрдүн | төмөнүңүздөрдүн | төмөнүнүн |
| Дательный | төмөнүмө | төмөнүңө | төмөнүңүзгө | төмөнүнө | төмөнүбүзгө | төмөнүңөргө | төмөнүңүздөргө | төмөнүнө |
| Винительный | төмөнүмдү / төмөнүмү | төмөнүңдү / төмөнүңү | төмөнүңүздү | төмөнүн | төмөнүбүздү | төмөнүңөрдү | төмөнүңүздөрдү | төмөнүн |
| Местный | төмөнүмдө | төмөнүңдө | төмөнүңүздө | төмөнүндө | төмөнүбүздө | төмөнүңөрдө | төмөнүңүздөрдө | төмөнүндө |
| Исходный | төмөнүмдөн / төмөнүмөн | төмөнүңдөн / төмөнүңөн | төмөнүңүздөн | төмөнүнөн | төмөнүбүздөн | төмөнүңөрдөн | төмөнүңүздөрдөн | төмөнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөндөрүм | төмөндөрүң | төмөндөрүңүз | төмөндөрү | төмөндөрүбүз | төмөндөрүңөр | төмөндөрүңүздөр | төмөндөрү |
| Родительный | төмөндөрүмдүн / төмөндөрүмүн | төмөндөрүңдүн / төмөндөрүңүн | төмөндөрүңүздүн | төмөндөрүнүн | төмөндөрүбүздүн | төмөндөрүңөрдүн | төмөндөрүңүздөрдүн | төмөндөрүнүн |
| Дательный | төмөндөрүмө | төмөндөрүңө | төмөндөрүңүзгө | төмөндөрүнө | төмөндөрүбүзгө | төмөндөрүңөргө | төмөндөрүңүздөргө | төмөндөрүнө |
| Винительный | төмөндөрүмдү / төмөндөрүмү | төмөндөрүңдү / төмөндөрүңү | төмөндөрүңүздү | төмөндөрүн | төмөндөрүбүздү | төмөндөрүңөрдү | төмөндөрүңүздөрдү | төмөндөрүн |
| Местный | төмөндөрүмдө | төмөндөрүңдө | төмөндөрүңүздө | төмөндөрүндө | төмөндөрүбүздө | төмөндөрүңөрдө | төмөндөрүңүздөрдө | төмөндөрүндө |
| Исходный | төмөндөрүмдөн / төмөндөрүмөн | төмөндөрүңдөн / төмөндөрүңөн | төмөндөрүңүздөн | төмөндөрүнөн | төмөндөрүбүздөн | төмөндөрүңөрдөн | төмөндөрүңүздөрдөн | төмөндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | төмөнмүн | төмөнбүз |
| 2е лицо | төмөнсүң | төмөнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | төмөнсүз | төмөнсүздөр |
| местный · 1е лицо | төмөндөмүн | төмөндөбүз |
| местный · 2е лицо | төмөндөсүң | төмөндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | төмөндөсүз | төмөндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | төмөндөнмүн | төмөндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | төмөндөнсүң | төмөндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | төмөндөнсүз | төмөндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | төмөнүрөөк |