Морфология › төмөнкү
төмөнкү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | төмөнкү | төмөнкүлөр |
| Родительный | төмөнкүнүн | төмөнкүлөрдүн |
| Дательный | төмөнкүгө | төмөнкүлөргө |
| Винительный | төмөнкүнү | төмөнкүлөрдү |
| Местный | төмөнкүдө | төмөнкүлөрдө |
| Исходный | төмөнкүдөн | төмөнкүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | төмөнкүм | төмөнкүлөрүм |
| ты | төмөнкүң | төмөнкүлөрүң |
| Вы | төмөнкүңүз | төмөнкүлөрүңүз |
| он, она | төмөнкүсү | төмөнкүлөрү |
| мы | төмөнкүбүз | төмөнкүлөрүбүз |
| вы | төмөнкүңөр | төмөнкүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | төмөнкүңүздөр | төмөнкүлөрүңүздөр |
| они | төмөнкүсү | төмөнкүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | төмөнкүнүкү | төмөнкүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөнкүм | төмөнкүң | төмөнкүңүз | төмөнкүсү | төмөнкүбүз | төмөнкүңөр | төмөнкүңүздөр | төмөнкүсү |
| Родительный | төмөнкүмдүн / төмөнкүмүн | төмөнкүңдүн / төмөнкүңүн | төмөнкүңүздүн | төмөнкүсүнүн | төмөнкүбүздүн | төмөнкүңөрдүн | төмөнкүңүздөрдүн | төмөнкүсүнүн |
| Дательный | төмөнкүмө | төмөнкүңө | төмөнкүңүзгө | төмөнкүсүнө | төмөнкүбүзгө | төмөнкүңөргө | төмөнкүңүздөргө | төмөнкүсүнө |
| Винительный | төмөнкүмдү / төмөнкүмү | төмөнкүңдү / төмөнкүңү | төмөнкүңүздү | төмөнкүсүн | төмөнкүбүздү | төмөнкүңөрдү | төмөнкүңүздөрдү | төмөнкүсүн |
| Местный | төмөнкүмдө | төмөнкүңдө | төмөнкүңүздө | төмөнкүсүндө | төмөнкүбүздө | төмөнкүңөрдө | төмөнкүңүздөрдө | төмөнкүсүндө |
| Исходный | төмөнкүмдөн / төмөнкүмөн | төмөнкүңдөн / төмөнкүңөн | төмөнкүңүздөн | төмөнкүсүнөн | төмөнкүбүздөн | төмөнкүңөрдөн | төмөнкүңүздөрдөн | төмөнкүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөнкүлөрүм | төмөнкүлөрүң | төмөнкүлөрүңүз | төмөнкүлөрү | төмөнкүлөрүбүз | төмөнкүлөрүңөр | төмөнкүлөрүңүздөр | төмөнкүлөрү |
| Родительный | төмөнкүлөрүмдүн / төмөнкүлөрүмүн | төмөнкүлөрүңдүн / төмөнкүлөрүңүн | төмөнкүлөрүңүздүн | төмөнкүлөрүнүн | төмөнкүлөрүбүздүн | төмөнкүлөрүңөрдүн | төмөнкүлөрүңүздөрдүн | төмөнкүлөрүнүн |
| Дательный | төмөнкүлөрүмө | төмөнкүлөрүңө | төмөнкүлөрүңүзгө | төмөнкүлөрүнө | төмөнкүлөрүбүзгө | төмөнкүлөрүңөргө | төмөнкүлөрүңүздөргө | төмөнкүлөрүнө |
| Винительный | төмөнкүлөрүмдү / төмөнкүлөрүмү | төмөнкүлөрүңдү / төмөнкүлөрүңү | төмөнкүлөрүңүздү | төмөнкүлөрүн | төмөнкүлөрүбүздү | төмөнкүлөрүңөрдү | төмөнкүлөрүңүздөрдү | төмөнкүлөрүн |
| Местный | төмөнкүлөрүмдө | төмөнкүлөрүңдө | төмөнкүлөрүңүздө | төмөнкүлөрүндө | төмөнкүлөрүбүздө | төмөнкүлөрүңөрдө | төмөнкүлөрүңүздөрдө | төмөнкүлөрүндө |
| Исходный | төмөнкүлөрүмдөн / төмөнкүлөрүмөн | төмөнкүлөрүңдөн / төмөнкүлөрүңөн | төмөнкүлөрүңүздөн | төмөнкүлөрүнөн | төмөнкүлөрүбүздөн | төмөнкүлөрүңөрдөн | төмөнкүлөрүңүздөрдөн | төмөнкүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | төмөнкүмүн | төмөнкүбүз |
| 2е лицо | төмөнкүсүң | төмөнкүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | төмөнкүсүз | төмөнкүсүздөр |
| местный · 1е лицо | төмөнкүдөмүн | төмөнкүдөбүз |
| местный · 2е лицо | төмөнкүдөсүң | төмөнкүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | төмөнкүдөсүз | төмөнкүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | төмөнкүдөнмүн | төмөнкүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | төмөнкүдөнсүң | төмөнкүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | төмөнкүдөнсүз | төмөнкүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | төмөнкү | төмөнкүлөр |
| Родительный | төмөнкүнүн | төмөнкүлөрдүн |
| Дательный | төмөнкүгө | төмөнкүлөргө |
| Винительный | төмөнкүнү | төмөнкүлөрдү |
| Местный | төмөнкүдө | төмөнкүлөрдө |
| Исходный | төмөнкүдөн | төмөнкүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | төмөнкүм | төмөнкүлөрүм |
| ты | төмөнкүң | төмөнкүлөрүң |
| Вы | төмөнкүңүз | төмөнкүлөрүңүз |
| он, она | төмөнкүсү | төмөнкүлөрү |
| мы | төмөнкүбүз | төмөнкүлөрүбүз |
| вы | төмөнкүңөр | төмөнкүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | төмөнкүңүздөр | төмөнкүлөрүңүздөр |
| они | төмөнкүсү | төмөнкүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | төмөнкүнүкү | төмөнкүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөнкүм | төмөнкүң | төмөнкүңүз | төмөнкүсү | төмөнкүбүз | төмөнкүңөр | төмөнкүңүздөр | төмөнкүсү |
| Родительный | төмөнкүмдүн / төмөнкүмүн | төмөнкүңдүн / төмөнкүңүн | төмөнкүңүздүн | төмөнкүсүнүн | төмөнкүбүздүн | төмөнкүңөрдүн | төмөнкүңүздөрдүн | төмөнкүсүнүн |
| Дательный | төмөнкүмө | төмөнкүңө | төмөнкүңүзгө | төмөнкүсүнө | төмөнкүбүзгө | төмөнкүңөргө | төмөнкүңүздөргө | төмөнкүсүнө |
| Винительный | төмөнкүмдү / төмөнкүмү | төмөнкүңдү / төмөнкүңү | төмөнкүңүздү | төмөнкүсүн | төмөнкүбүздү | төмөнкүңөрдү | төмөнкүңүздөрдү | төмөнкүсүн |
| Местный | төмөнкүмдө | төмөнкүңдө | төмөнкүңүздө | төмөнкүсүндө | төмөнкүбүздө | төмөнкүңөрдө | төмөнкүңүздөрдө | төмөнкүсүндө |
| Исходный | төмөнкүмдөн / төмөнкүмөн | төмөнкүңдөн / төмөнкүңөн | төмөнкүңүздөн | төмөнкүсүнөн | төмөнкүбүздөн | төмөнкүңөрдөн | төмөнкүңүздөрдөн | төмөнкүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | төмөнкүлөрүм | төмөнкүлөрүң | төмөнкүлөрүңүз | төмөнкүлөрү | төмөнкүлөрүбүз | төмөнкүлөрүңөр | төмөнкүлөрүңүздөр | төмөнкүлөрү |
| Родительный | төмөнкүлөрүмдүн / төмөнкүлөрүмүн | төмөнкүлөрүңдүн / төмөнкүлөрүңүн | төмөнкүлөрүңүздүн | төмөнкүлөрүнүн | төмөнкүлөрүбүздүн | төмөнкүлөрүңөрдүн | төмөнкүлөрүңүздөрдүн | төмөнкүлөрүнүн |
| Дательный | төмөнкүлөрүмө | төмөнкүлөрүңө | төмөнкүлөрүңүзгө | төмөнкүлөрүнө | төмөнкүлөрүбүзгө | төмөнкүлөрүңөргө | төмөнкүлөрүңүздөргө | төмөнкүлөрүнө |
| Винительный | төмөнкүлөрүмдү / төмөнкүлөрүмү | төмөнкүлөрүңдү / төмөнкүлөрүңү | төмөнкүлөрүңүздү | төмөнкүлөрүн | төмөнкүлөрүбүздү | төмөнкүлөрүңөрдү | төмөнкүлөрүңүздөрдү | төмөнкүлөрүн |
| Местный | төмөнкүлөрүмдө | төмөнкүлөрүңдө | төмөнкүлөрүңүздө | төмөнкүлөрүндө | төмөнкүлөрүбүздө | төмөнкүлөрүңөрдө | төмөнкүлөрүңүздөрдө | төмөнкүлөрүндө |
| Исходный | төмөнкүлөрүмдөн / төмөнкүлөрүмөн | төмөнкүлөрүңдөн / төмөнкүлөрүңөн | төмөнкүлөрүңүздөн | төмөнкүлөрүнөн | төмөнкүлөрүбүздөн | төмөнкүлөрүңөрдөн | төмөнкүлөрүңүздөрдөн | төмөнкүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | төмөнкүмүн | төмөнкүбүз |
| 2е лицо | төмөнкүсүң | төмөнкүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | төмөнкүсүз | төмөнкүсүздөр |
| местный · 1е лицо | төмөнкүдөмүн | төмөнкүдөбүз |
| местный · 2е лицо | төмөнкүдөсүң | төмөнкүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | төмөнкүдөсүз | төмөнкүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | төмөнкүдөнмүн | төмөнкүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | төмөнкүдөнсүң | төмөнкүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | төмөнкүдөнсүз | төмөнкүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | төмөнкүрөөк |