Морфология › түгөнгүс
түгөнгүс
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түгөнгүс | түгөнгүстөр |
| Родительный | түгөнгүстүн | түгөнгүстөрдүн |
| Дательный | түгөнгүскө | түгөнгүстөргө |
| Винительный | түгөнгүстү | түгөнгүстөрдү |
| Местный | түгөнгүстө | түгөнгүстөрдө |
| Исходный | түгөнгүстөн | түгөнгүстөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түгөнгүсүм | түгөнгүстөрүм |
| ты | түгөнгүсүң | түгөнгүстөрүң |
| Вы | түгөнгүсүңүз | түгөнгүстөрүңүз |
| он, она | түгөнгүсү | түгөнгүстөрү |
| мы | түгөнгүсүбүз | түгөнгүстөрүбүз |
| вы | түгөнгүсүңөр | түгөнгүстөрүңөр |
| Вы (мн.) | түгөнгүсүңүздөр | түгөнгүстөрүңүздөр |
| они | түгөнгүсү | түгөнгүстөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түгөнгүстүкү | түгөнгүстөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түгөнгүсүм | түгөнгүсүң | түгөнгүсүңүз | түгөнгүсү | түгөнгүсүбүз | түгөнгүсүңөр | түгөнгүсүңүздөр | түгөнгүсү |
| Родительный | түгөнгүсүмдүн / түгөнгүсүмүн | түгөнгүсүңдүн / түгөнгүсүңүн | түгөнгүсүңүздүн | түгөнгүсүнүн | түгөнгүсүбүздүн | түгөнгүсүңөрдүн | түгөнгүсүңүздөрдүн | түгөнгүсүнүн |
| Дательный | түгөнгүсүмө | түгөнгүсүңө | түгөнгүсүңүзгө | түгөнгүсүнө | түгөнгүсүбүзгө | түгөнгүсүңөргө | түгөнгүсүңүздөргө | түгөнгүсүнө |
| Винительный | түгөнгүсүмдү / түгөнгүсүмү | түгөнгүсүңдү / түгөнгүсүңү | түгөнгүсүңүздү | түгөнгүсүн | түгөнгүсүбүздү | түгөнгүсүңөрдү | түгөнгүсүңүздөрдү | түгөнгүсүн |
| Местный | түгөнгүсүмдө | түгөнгүсүңдө | түгөнгүсүңүздө | түгөнгүсүндө | түгөнгүсүбүздө | түгөнгүсүңөрдө | түгөнгүсүңүздөрдө | түгөнгүсүндө |
| Исходный | түгөнгүсүмдөн / түгөнгүсүмөн | түгөнгүсүңдөн / түгөнгүсүңөн | түгөнгүсүңүздөн | түгөнгүсүнөн | түгөнгүсүбүздөн | түгөнгүсүңөрдөн | түгөнгүсүңүздөрдөн | түгөнгүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түгөнгүстөрүм | түгөнгүстөрүң | түгөнгүстөрүңүз | түгөнгүстөрү | түгөнгүстөрүбүз | түгөнгүстөрүңөр | түгөнгүстөрүңүздөр | түгөнгүстөрү |
| Родительный | түгөнгүстөрүмдүн / түгөнгүстөрүмүн | түгөнгүстөрүңдүн / түгөнгүстөрүңүн | түгөнгүстөрүңүздүн | түгөнгүстөрүнүн | түгөнгүстөрүбүздүн | түгөнгүстөрүңөрдүн | түгөнгүстөрүңүздөрдүн | түгөнгүстөрүнүн |
| Дательный | түгөнгүстөрүмө | түгөнгүстөрүңө | түгөнгүстөрүңүзгө | түгөнгүстөрүнө | түгөнгүстөрүбүзгө | түгөнгүстөрүңөргө | түгөнгүстөрүңүздөргө | түгөнгүстөрүнө |
| Винительный | түгөнгүстөрүмдү / түгөнгүстөрүмү | түгөнгүстөрүңдү / түгөнгүстөрүңү | түгөнгүстөрүңүздү | түгөнгүстөрүн | түгөнгүстөрүбүздү | түгөнгүстөрүңөрдү | түгөнгүстөрүңүздөрдү | түгөнгүстөрүн |
| Местный | түгөнгүстөрүмдө | түгөнгүстөрүңдө | түгөнгүстөрүңүздө | түгөнгүстөрүндө | түгөнгүстөрүбүздө | түгөнгүстөрүңөрдө | түгөнгүстөрүңүздөрдө | түгөнгүстөрүндө |
| Исходный | түгөнгүстөрүмдөн / түгөнгүстөрүмөн | түгөнгүстөрүңдөн / түгөнгүстөрүңөн | түгөнгүстөрүңүздөн | түгөнгүстөрүнөн | түгөнгүстөрүбүздөн | түгөнгүстөрүңөрдөн | түгөнгүстөрүңүздөрдөн | түгөнгүстөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түгөнгүсмүн | түгөнгүспүз |
| 2е лицо | түгөнгүссүң | түгөнгүссүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түгөнгүссүз | түгөнгүссүздөр |
| местный · 1е лицо | түгөнгүстөмүн | түгөнгүстөбүз |
| местный · 2е лицо | түгөнгүстөсүң | түгөнгүстөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түгөнгүстөсүз | түгөнгүстөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түгөнгүстөнмүн | түгөнгүстөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түгөнгүстөнсүң | түгөнгүстөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түгөнгүстөнсүз | түгөнгүстөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түгөнгүс | түгөнгүстөр |
| Родительный | түгөнгүстүн | түгөнгүстөрдүн |
| Дательный | түгөнгүскө | түгөнгүстөргө |
| Винительный | түгөнгүстү | түгөнгүстөрдү |
| Местный | түгөнгүстө | түгөнгүстөрдө |
| Исходный | түгөнгүстөн | түгөнгүстөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түгөнгүсүм | түгөнгүстөрүм |
| ты | түгөнгүсүң | түгөнгүстөрүң |
| Вы | түгөнгүсүңүз | түгөнгүстөрүңүз |
| он, она | түгөнгүсү | түгөнгүстөрү |
| мы | түгөнгүсүбүз | түгөнгүстөрүбүз |
| вы | түгөнгүсүңөр | түгөнгүстөрүңөр |
| Вы (мн.) | түгөнгүсүңүздөр | түгөнгүстөрүңүздөр |
| они | түгөнгүсү | түгөнгүстөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түгөнгүстүкү | түгөнгүстөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түгөнгүсүм | түгөнгүсүң | түгөнгүсүңүз | түгөнгүсү | түгөнгүсүбүз | түгөнгүсүңөр | түгөнгүсүңүздөр | түгөнгүсү |
| Родительный | түгөнгүсүмдүн / түгөнгүсүмүн | түгөнгүсүңдүн / түгөнгүсүңүн | түгөнгүсүңүздүн | түгөнгүсүнүн | түгөнгүсүбүздүн | түгөнгүсүңөрдүн | түгөнгүсүңүздөрдүн | түгөнгүсүнүн |
| Дательный | түгөнгүсүмө | түгөнгүсүңө | түгөнгүсүңүзгө | түгөнгүсүнө | түгөнгүсүбүзгө | түгөнгүсүңөргө | түгөнгүсүңүздөргө | түгөнгүсүнө |
| Винительный | түгөнгүсүмдү / түгөнгүсүмү | түгөнгүсүңдү / түгөнгүсүңү | түгөнгүсүңүздү | түгөнгүсүн | түгөнгүсүбүздү | түгөнгүсүңөрдү | түгөнгүсүңүздөрдү | түгөнгүсүн |
| Местный | түгөнгүсүмдө | түгөнгүсүңдө | түгөнгүсүңүздө | түгөнгүсүндө | түгөнгүсүбүздө | түгөнгүсүңөрдө | түгөнгүсүңүздөрдө | түгөнгүсүндө |
| Исходный | түгөнгүсүмдөн / түгөнгүсүмөн | түгөнгүсүңдөн / түгөнгүсүңөн | түгөнгүсүңүздөн | түгөнгүсүнөн | түгөнгүсүбүздөн | түгөнгүсүңөрдөн | түгөнгүсүңүздөрдөн | түгөнгүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түгөнгүстөрүм | түгөнгүстөрүң | түгөнгүстөрүңүз | түгөнгүстөрү | түгөнгүстөрүбүз | түгөнгүстөрүңөр | түгөнгүстөрүңүздөр | түгөнгүстөрү |
| Родительный | түгөнгүстөрүмдүн / түгөнгүстөрүмүн | түгөнгүстөрүңдүн / түгөнгүстөрүңүн | түгөнгүстөрүңүздүн | түгөнгүстөрүнүн | түгөнгүстөрүбүздүн | түгөнгүстөрүңөрдүн | түгөнгүстөрүңүздөрдүн | түгөнгүстөрүнүн |
| Дательный | түгөнгүстөрүмө | түгөнгүстөрүңө | түгөнгүстөрүңүзгө | түгөнгүстөрүнө | түгөнгүстөрүбүзгө | түгөнгүстөрүңөргө | түгөнгүстөрүңүздөргө | түгөнгүстөрүнө |
| Винительный | түгөнгүстөрүмдү / түгөнгүстөрүмү | түгөнгүстөрүңдү / түгөнгүстөрүңү | түгөнгүстөрүңүздү | түгөнгүстөрүн | түгөнгүстөрүбүздү | түгөнгүстөрүңөрдү | түгөнгүстөрүңүздөрдү | түгөнгүстөрүн |
| Местный | түгөнгүстөрүмдө | түгөнгүстөрүңдө | түгөнгүстөрүңүздө | түгөнгүстөрүндө | түгөнгүстөрүбүздө | түгөнгүстөрүңөрдө | түгөнгүстөрүңүздөрдө | түгөнгүстөрүндө |
| Исходный | түгөнгүстөрүмдөн / түгөнгүстөрүмөн | түгөнгүстөрүңдөн / түгөнгүстөрүңөн | түгөнгүстөрүңүздөн | түгөнгүстөрүнөн | түгөнгүстөрүбүздөн | түгөнгүстөрүңөрдөн | түгөнгүстөрүңүздөрдөн | түгөнгүстөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түгөнгүсмүн | түгөнгүспүз |
| 2е лицо | түгөнгүссүң | түгөнгүссүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түгөнгүссүз | түгөнгүссүздөр |
| местный · 1е лицо | түгөнгүстөмүн | түгөнгүстөбүз |
| местный · 2е лицо | түгөнгүстөсүң | түгөнгүстөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түгөнгүстөсүз | түгөнгүстөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түгөнгүстөнмүн | түгөнгүстөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түгөнгүстөнсүң | түгөнгүстөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түгөнгүстөнсүз | түгөнгүстөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | түгөнгүсүрөөк |