Морфология › түкүрүү
түкүрүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түкүрүү | түкүрүүлөр |
| Родительный | түкүрүүнүн | түкүрүүлөрдүн |
| Дательный | түкүрүүгө | түкүрүүлөргө |
| Винительный | түкүрүүнү | түкүрүүлөрдү |
| Местный | түкүрүүдө | түкүрүүлөрдө |
| Исходный | түкүрүүдөн | түкүрүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түкүрүүм | түкүрүүлөрүм |
| ты | түкүрүүң | түкүрүүлөрүң |
| Вы | түкүрүүңүз | түкүрүүлөрүңүз |
| он, она | түкүрүүсү | түкүрүүлөрү |
| мы | түкүрүүбүз | түкүрүүлөрүбүз |
| вы | түкүрүүңөр | түкүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түкүрүүңүздөр | түкүрүүлөрүңүздөр |
| они | түкүрүүсү | түкүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түкүрүүнүкү | түкүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түкүрүүм | түкүрүүң | түкүрүүңүз | түкүрүүсү | түкүрүүбүз | түкүрүүңөр | түкүрүүңүздөр | түкүрүүсү |
| Родительный | түкүрүүмдүн / түкүрүүмүн | түкүрүүңдүн / түкүрүүңүн | түкүрүүңүздүн | түкүрүүсүнүн | түкүрүүбүздүн | түкүрүүңөрдүн | түкүрүүңүздөрдүн | түкүрүүсүнүн |
| Дательный | түкүрүүмө | түкүрүүңө | түкүрүүңүзгө | түкүрүүсүнө | түкүрүүбүзгө | түкүрүүңөргө | түкүрүүңүздөргө | түкүрүүсүнө |
| Винительный | түкүрүүмдү / түкүрүүмү | түкүрүүңдү / түкүрүүңү | түкүрүүңүздү | түкүрүүсүн | түкүрүүбүздү | түкүрүүңөрдү | түкүрүүңүздөрдү | түкүрүүсүн |
| Местный | түкүрүүмдө | түкүрүүңдө | түкүрүүңүздө | түкүрүүсүндө | түкүрүүбүздө | түкүрүүңөрдө | түкүрүүңүздөрдө | түкүрүүсүндө |
| Исходный | түкүрүүмдөн / түкүрүүмөн | түкүрүүңдөн / түкүрүүңөн | түкүрүүңүздөн | түкүрүүсүнөн | түкүрүүбүздөн | түкүрүүңөрдөн | түкүрүүңүздөрдөн | түкүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түкүрүүлөрүм | түкүрүүлөрүң | түкүрүүлөрүңүз | түкүрүүлөрү | түкүрүүлөрүбүз | түкүрүүлөрүңөр | түкүрүүлөрүңүздөр | түкүрүүлөрү |
| Родительный | түкүрүүлөрүмдүн / түкүрүүлөрүмүн | түкүрүүлөрүңдүн / түкүрүүлөрүңүн | түкүрүүлөрүңүздүн | түкүрүүлөрүнүн | түкүрүүлөрүбүздүн | түкүрүүлөрүңөрдүн | түкүрүүлөрүңүздөрдүн | түкүрүүлөрүнүн |
| Дательный | түкүрүүлөрүмө | түкүрүүлөрүңө | түкүрүүлөрүңүзгө | түкүрүүлөрүнө | түкүрүүлөрүбүзгө | түкүрүүлөрүңөргө | түкүрүүлөрүңүздөргө | түкүрүүлөрүнө |
| Винительный | түкүрүүлөрүмдү / түкүрүүлөрүмү | түкүрүүлөрүңдү / түкүрүүлөрүңү | түкүрүүлөрүңүздү | түкүрүүлөрүн | түкүрүүлөрүбүздү | түкүрүүлөрүңөрдү | түкүрүүлөрүңүздөрдү | түкүрүүлөрүн |
| Местный | түкүрүүлөрүмдө | түкүрүүлөрүңдө | түкүрүүлөрүңүздө | түкүрүүлөрүндө | түкүрүүлөрүбүздө | түкүрүүлөрүңөрдө | түкүрүүлөрүңүздөрдө | түкүрүүлөрүндө |
| Исходный | түкүрүүлөрүмдөн / түкүрүүлөрүмөн | түкүрүүлөрүңдөн / түкүрүүлөрүңөн | түкүрүүлөрүңүздөн | түкүрүүлөрүнөн | түкүрүүлөрүбүздөн | түкүрүүлөрүңөрдөн | түкүрүүлөрүңүздөрдөн | түкүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түкүрүүмүн | түкүрүүбүз |
| 2е лицо | түкүрүүсүң | түкүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түкүрүүсүз | түкүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түкүрүүдөмүн | түкүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түкүрүүдөсүң | түкүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түкүрүүдөсүз | түкүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түкүрүүдөнмүн | түкүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түкүрүүдөнсүң | түкүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түкүрүүдөнсүз | түкүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түкүрүү | түкүрүүлөр |
| Родительный | түкүрүүнүн | түкүрүүлөрдүн |
| Дательный | түкүрүүгө | түкүрүүлөргө |
| Винительный | түкүрүүнү | түкүрүүлөрдү |
| Местный | түкүрүүдө | түкүрүүлөрдө |
| Исходный | түкүрүүдөн | түкүрүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түкүрүүм | түкүрүүлөрүм |
| ты | түкүрүүң | түкүрүүлөрүң |
| Вы | түкүрүүңүз | түкүрүүлөрүңүз |
| он, она | түкүрүүсү | түкүрүүлөрү |
| мы | түкүрүүбүз | түкүрүүлөрүбүз |
| вы | түкүрүүңөр | түкүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түкүрүүңүздөр | түкүрүүлөрүңүздөр |
| они | түкүрүүсү | түкүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түкүрүүнүкү | түкүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түкүрүүм | түкүрүүң | түкүрүүңүз | түкүрүүсү | түкүрүүбүз | түкүрүүңөр | түкүрүүңүздөр | түкүрүүсү |
| Родительный | түкүрүүмдүн / түкүрүүмүн | түкүрүүңдүн / түкүрүүңүн | түкүрүүңүздүн | түкүрүүсүнүн | түкүрүүбүздүн | түкүрүүңөрдүн | түкүрүүңүздөрдүн | түкүрүүсүнүн |
| Дательный | түкүрүүмө | түкүрүүңө | түкүрүүңүзгө | түкүрүүсүнө | түкүрүүбүзгө | түкүрүүңөргө | түкүрүүңүздөргө | түкүрүүсүнө |
| Винительный | түкүрүүмдү / түкүрүүмү | түкүрүүңдү / түкүрүүңү | түкүрүүңүздү | түкүрүүсүн | түкүрүүбүздү | түкүрүүңөрдү | түкүрүүңүздөрдү | түкүрүүсүн |
| Местный | түкүрүүмдө | түкүрүүңдө | түкүрүүңүздө | түкүрүүсүндө | түкүрүүбүздө | түкүрүүңөрдө | түкүрүүңүздөрдө | түкүрүүсүндө |
| Исходный | түкүрүүмдөн / түкүрүүмөн | түкүрүүңдөн / түкүрүүңөн | түкүрүүңүздөн | түкүрүүсүнөн | түкүрүүбүздөн | түкүрүүңөрдөн | түкүрүүңүздөрдөн | түкүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түкүрүүлөрүм | түкүрүүлөрүң | түкүрүүлөрүңүз | түкүрүүлөрү | түкүрүүлөрүбүз | түкүрүүлөрүңөр | түкүрүүлөрүңүздөр | түкүрүүлөрү |
| Родительный | түкүрүүлөрүмдүн / түкүрүүлөрүмүн | түкүрүүлөрүңдүн / түкүрүүлөрүңүн | түкүрүүлөрүңүздүн | түкүрүүлөрүнүн | түкүрүүлөрүбүздүн | түкүрүүлөрүңөрдүн | түкүрүүлөрүңүздөрдүн | түкүрүүлөрүнүн |
| Дательный | түкүрүүлөрүмө | түкүрүүлөрүңө | түкүрүүлөрүңүзгө | түкүрүүлөрүнө | түкүрүүлөрүбүзгө | түкүрүүлөрүңөргө | түкүрүүлөрүңүздөргө | түкүрүүлөрүнө |
| Винительный | түкүрүүлөрүмдү / түкүрүүлөрүмү | түкүрүүлөрүңдү / түкүрүүлөрүңү | түкүрүүлөрүңүздү | түкүрүүлөрүн | түкүрүүлөрүбүздү | түкүрүүлөрүңөрдү | түкүрүүлөрүңүздөрдү | түкүрүүлөрүн |
| Местный | түкүрүүлөрүмдө | түкүрүүлөрүңдө | түкүрүүлөрүңүздө | түкүрүүлөрүндө | түкүрүүлөрүбүздө | түкүрүүлөрүңөрдө | түкүрүүлөрүңүздөрдө | түкүрүүлөрүндө |
| Исходный | түкүрүүлөрүмдөн / түкүрүүлөрүмөн | түкүрүүлөрүңдөн / түкүрүүлөрүңөн | түкүрүүлөрүңүздөн | түкүрүүлөрүнөн | түкүрүүлөрүбүздөн | түкүрүүлөрүңөрдөн | түкүрүүлөрүңүздөрдөн | түкүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түкүрүүмүн | түкүрүүбүз |
| 2е лицо | түкүрүүсүң | түкүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түкүрүүсүз | түкүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түкүрүүдөмүн | түкүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түкүрүүдөсүң | түкүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түкүрүүдөсүз | түкүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түкүрүүдөнмүн | түкүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түкүрүүдөнсүң | түкүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түкүрүүдөнсүз | түкүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.