Морфология › түрдүүчө
түрдүүчө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түрдүүчө | түрдүүчөлөр |
| Родительный | түрдүүчөнүн | түрдүүчөлөрдүн |
| Дательный | түрдүүчөгө | түрдүүчөлөргө |
| Винительный | түрдүүчөнү | түрдүүчөлөрдү |
| Местный | түрдүүчөдө | түрдүүчөлөрдө |
| Исходный | түрдүүчөдөн | түрдүүчөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түрдүүчөм | түрдүүчөлөрүм |
| ты | түрдүүчөң | түрдүүчөлөрүң |
| Вы | түрдүүчөңүз | түрдүүчөлөрүңүз |
| он, она | түрдүүчөсү | түрдүүчөлөрү |
| мы | түрдүүчөбүз | түрдүүчөлөрүбүз |
| вы | түрдүүчөңөр | түрдүүчөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түрдүүчөңүздөр | түрдүүчөлөрүңүздөр |
| они | түрдүүчөсү | түрдүүчөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түрдүүчөнүкү | түрдүүчөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрдүүчөм | түрдүүчөң | түрдүүчөңүз | түрдүүчөсү | түрдүүчөбүз | түрдүүчөңөр | түрдүүчөңүздөр | түрдүүчөсү |
| Родительный | түрдүүчөмдүн / түрдүүчөмүн | түрдүүчөңдүн / түрдүүчөңүн | түрдүүчөңүздүн | түрдүүчөсүнүн | түрдүүчөбүздүн | түрдүүчөңөрдүн | түрдүүчөңүздөрдүн | түрдүүчөсүнүн |
| Дательный | түрдүүчөмө | түрдүүчөңө | түрдүүчөңүзгө | түрдүүчөсүнө | түрдүүчөбүзгө | түрдүүчөңөргө | түрдүүчөңүздөргө | түрдүүчөсүнө |
| Винительный | түрдүүчөмдү / түрдүүчөмү | түрдүүчөңдү / түрдүүчөңү | түрдүүчөңүздү | түрдүүчөсүн | түрдүүчөбүздү | түрдүүчөңөрдү | түрдүүчөңүздөрдү | түрдүүчөсүн |
| Местный | түрдүүчөмдө | түрдүүчөңдө | түрдүүчөңүздө | түрдүүчөсүндө | түрдүүчөбүздө | түрдүүчөңөрдө | түрдүүчөңүздөрдө | түрдүүчөсүндө |
| Исходный | түрдүүчөмдөн / түрдүүчөмөн | түрдүүчөңдөн / түрдүүчөңөн | түрдүүчөңүздөн | түрдүүчөсүнөн | түрдүүчөбүздөн | түрдүүчөңөрдөн | түрдүүчөңүздөрдөн | түрдүүчөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрдүүчөлөрүм | түрдүүчөлөрүң | түрдүүчөлөрүңүз | түрдүүчөлөрү | түрдүүчөлөрүбүз | түрдүүчөлөрүңөр | түрдүүчөлөрүңүздөр | түрдүүчөлөрү |
| Родительный | түрдүүчөлөрүмдүн / түрдүүчөлөрүмүн | түрдүүчөлөрүңдүн / түрдүүчөлөрүңүн | түрдүүчөлөрүңүздүн | түрдүүчөлөрүнүн | түрдүүчөлөрүбүздүн | түрдүүчөлөрүңөрдүн | түрдүүчөлөрүңүздөрдүн | түрдүүчөлөрүнүн |
| Дательный | түрдүүчөлөрүмө | түрдүүчөлөрүңө | түрдүүчөлөрүңүзгө | түрдүүчөлөрүнө | түрдүүчөлөрүбүзгө | түрдүүчөлөрүңөргө | түрдүүчөлөрүңүздөргө | түрдүүчөлөрүнө |
| Винительный | түрдүүчөлөрүмдү / түрдүүчөлөрүмү | түрдүүчөлөрүңдү / түрдүүчөлөрүңү | түрдүүчөлөрүңүздү | түрдүүчөлөрүн | түрдүүчөлөрүбүздү | түрдүүчөлөрүңөрдү | түрдүүчөлөрүңүздөрдү | түрдүүчөлөрүн |
| Местный | түрдүүчөлөрүмдө | түрдүүчөлөрүңдө | түрдүүчөлөрүңүздө | түрдүүчөлөрүндө | түрдүүчөлөрүбүздө | түрдүүчөлөрүңөрдө | түрдүүчөлөрүңүздөрдө | түрдүүчөлөрүндө |
| Исходный | түрдүүчөлөрүмдөн / түрдүүчөлөрүмөн | түрдүүчөлөрүңдөн / түрдүүчөлөрүңөн | түрдүүчөлөрүңүздөн | түрдүүчөлөрүнөн | түрдүүчөлөрүбүздөн | түрдүүчөлөрүңөрдөн | түрдүүчөлөрүңүздөрдөн | түрдүүчөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түрдүүчөмүн | түрдүүчөбүз |
| 2е лицо | түрдүүчөсүң | түрдүүчөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түрдүүчөсүз | түрдүүчөсүздөр |
| местный · 1е лицо | түрдүүчөдөмүн | түрдүүчөдөбүз |
| местный · 2е лицо | түрдүүчөдөсүң | түрдүүчөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түрдүүчөдөсүз | түрдүүчөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түрдүүчөдөнмүн | түрдүүчөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түрдүүчөдөнсүң | түрдүүчөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түрдүүчөдөнсүз | түрдүүчөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түрдүүчө | түрдүүчөлөр |
| Родительный | түрдүүчөнүн | түрдүүчөлөрдүн |
| Дательный | түрдүүчөгө | түрдүүчөлөргө |
| Винительный | түрдүүчөнү | түрдүүчөлөрдү |
| Местный | түрдүүчөдө | түрдүүчөлөрдө |
| Исходный | түрдүүчөдөн | түрдүүчөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түрдүүчөм | түрдүүчөлөрүм |
| ты | түрдүүчөң | түрдүүчөлөрүң |
| Вы | түрдүүчөңүз | түрдүүчөлөрүңүз |
| он, она | түрдүүчөсү | түрдүүчөлөрү |
| мы | түрдүүчөбүз | түрдүүчөлөрүбүз |
| вы | түрдүүчөңөр | түрдүүчөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түрдүүчөңүздөр | түрдүүчөлөрүңүздөр |
| они | түрдүүчөсү | түрдүүчөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түрдүүчөнүкү | түрдүүчөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрдүүчөм | түрдүүчөң | түрдүүчөңүз | түрдүүчөсү | түрдүүчөбүз | түрдүүчөңөр | түрдүүчөңүздөр | түрдүүчөсү |
| Родительный | түрдүүчөмдүн / түрдүүчөмүн | түрдүүчөңдүн / түрдүүчөңүн | түрдүүчөңүздүн | түрдүүчөсүнүн | түрдүүчөбүздүн | түрдүүчөңөрдүн | түрдүүчөңүздөрдүн | түрдүүчөсүнүн |
| Дательный | түрдүүчөмө | түрдүүчөңө | түрдүүчөңүзгө | түрдүүчөсүнө | түрдүүчөбүзгө | түрдүүчөңөргө | түрдүүчөңүздөргө | түрдүүчөсүнө |
| Винительный | түрдүүчөмдү / түрдүүчөмү | түрдүүчөңдү / түрдүүчөңү | түрдүүчөңүздү | түрдүүчөсүн | түрдүүчөбүздү | түрдүүчөңөрдү | түрдүүчөңүздөрдү | түрдүүчөсүн |
| Местный | түрдүүчөмдө | түрдүүчөңдө | түрдүүчөңүздө | түрдүүчөсүндө | түрдүүчөбүздө | түрдүүчөңөрдө | түрдүүчөңүздөрдө | түрдүүчөсүндө |
| Исходный | түрдүүчөмдөн / түрдүүчөмөн | түрдүүчөңдөн / түрдүүчөңөн | түрдүүчөңүздөн | түрдүүчөсүнөн | түрдүүчөбүздөн | түрдүүчөңөрдөн | түрдүүчөңүздөрдөн | түрдүүчөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрдүүчөлөрүм | түрдүүчөлөрүң | түрдүүчөлөрүңүз | түрдүүчөлөрү | түрдүүчөлөрүбүз | түрдүүчөлөрүңөр | түрдүүчөлөрүңүздөр | түрдүүчөлөрү |
| Родительный | түрдүүчөлөрүмдүн / түрдүүчөлөрүмүн | түрдүүчөлөрүңдүн / түрдүүчөлөрүңүн | түрдүүчөлөрүңүздүн | түрдүүчөлөрүнүн | түрдүүчөлөрүбүздүн | түрдүүчөлөрүңөрдүн | түрдүүчөлөрүңүздөрдүн | түрдүүчөлөрүнүн |
| Дательный | түрдүүчөлөрүмө | түрдүүчөлөрүңө | түрдүүчөлөрүңүзгө | түрдүүчөлөрүнө | түрдүүчөлөрүбүзгө | түрдүүчөлөрүңөргө | түрдүүчөлөрүңүздөргө | түрдүүчөлөрүнө |
| Винительный | түрдүүчөлөрүмдү / түрдүүчөлөрүмү | түрдүүчөлөрүңдү / түрдүүчөлөрүңү | түрдүүчөлөрүңүздү | түрдүүчөлөрүн | түрдүүчөлөрүбүздү | түрдүүчөлөрүңөрдү | түрдүүчөлөрүңүздөрдү | түрдүүчөлөрүн |
| Местный | түрдүүчөлөрүмдө | түрдүүчөлөрүңдө | түрдүүчөлөрүңүздө | түрдүүчөлөрүндө | түрдүүчөлөрүбүздө | түрдүүчөлөрүңөрдө | түрдүүчөлөрүңүздөрдө | түрдүүчөлөрүндө |
| Исходный | түрдүүчөлөрүмдөн / түрдүүчөлөрүмөн | түрдүүчөлөрүңдөн / түрдүүчөлөрүңөн | түрдүүчөлөрүңүздөн | түрдүүчөлөрүнөн | түрдүүчөлөрүбүздөн | түрдүүчөлөрүңөрдөн | түрдүүчөлөрүңүздөрдөн | түрдүүчөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түрдүүчөмүн | түрдүүчөбүз |
| 2е лицо | түрдүүчөсүң | түрдүүчөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түрдүүчөсүз | түрдүүчөсүздөр |
| местный · 1е лицо | түрдүүчөдөмүн | түрдүүчөдөбүз |
| местный · 2е лицо | түрдүүчөдөсүң | түрдүүчөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түрдүүчөдөсүз | түрдүүчөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түрдүүчөдөнмүн | түрдүүчөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түрдүүчөдөнсүң | түрдүүчөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түрдүүчөдөнсүз | түрдүүчөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | түрдүүчөрөөк |