Морфология › түрлүү
түрлүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түрлүү | түрлүүлөр |
| Родительный | түрлүүнүн | түрлүүлөрдүн |
| Дательный | түрлүүгө | түрлүүлөргө |
| Винительный | түрлүүнү | түрлүүлөрдү |
| Местный | түрлүүдө | түрлүүлөрдө |
| Исходный | түрлүүдөн | түрлүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түрлүүм | түрлүүлөрүм |
| ты | түрлүүң | түрлүүлөрүң |
| Вы | түрлүүңүз | түрлүүлөрүңүз |
| он, она | түрлүүсү | түрлүүлөрү |
| мы | түрлүүбүз | түрлүүлөрүбүз |
| вы | түрлүүңөр | түрлүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түрлүүңүздөр | түрлүүлөрүңүздөр |
| они | түрлүүсү | түрлүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түрлүүнүкү | түрлүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрлүүм | түрлүүң | түрлүүңүз | түрлүүсү | түрлүүбүз | түрлүүңөр | түрлүүңүздөр | түрлүүсү |
| Родительный | түрлүүмдүн / түрлүүмүн | түрлүүңдүн / түрлүүңүн | түрлүүңүздүн | түрлүүсүнүн | түрлүүбүздүн | түрлүүңөрдүн | түрлүүңүздөрдүн | түрлүүсүнүн |
| Дательный | түрлүүмө | түрлүүңө | түрлүүңүзгө | түрлүүсүнө | түрлүүбүзгө | түрлүүңөргө | түрлүүңүздөргө | түрлүүсүнө |
| Винительный | түрлүүмдү / түрлүүмү | түрлүүңдү / түрлүүңү | түрлүүңүздү | түрлүүсүн | түрлүүбүздү | түрлүүңөрдү | түрлүүңүздөрдү | түрлүүсүн |
| Местный | түрлүүмдө | түрлүүңдө | түрлүүңүздө | түрлүүсүндө | түрлүүбүздө | түрлүүңөрдө | түрлүүңүздөрдө | түрлүүсүндө |
| Исходный | түрлүүмдөн / түрлүүмөн | түрлүүңдөн / түрлүүңөн | түрлүүңүздөн | түрлүүсүнөн | түрлүүбүздөн | түрлүүңөрдөн | түрлүүңүздөрдөн | түрлүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрлүүлөрүм | түрлүүлөрүң | түрлүүлөрүңүз | түрлүүлөрү | түрлүүлөрүбүз | түрлүүлөрүңөр | түрлүүлөрүңүздөр | түрлүүлөрү |
| Родительный | түрлүүлөрүмдүн / түрлүүлөрүмүн | түрлүүлөрүңдүн / түрлүүлөрүңүн | түрлүүлөрүңүздүн | түрлүүлөрүнүн | түрлүүлөрүбүздүн | түрлүүлөрүңөрдүн | түрлүүлөрүңүздөрдүн | түрлүүлөрүнүн |
| Дательный | түрлүүлөрүмө | түрлүүлөрүңө | түрлүүлөрүңүзгө | түрлүүлөрүнө | түрлүүлөрүбүзгө | түрлүүлөрүңөргө | түрлүүлөрүңүздөргө | түрлүүлөрүнө |
| Винительный | түрлүүлөрүмдү / түрлүүлөрүмү | түрлүүлөрүңдү / түрлүүлөрүңү | түрлүүлөрүңүздү | түрлүүлөрүн | түрлүүлөрүбүздү | түрлүүлөрүңөрдү | түрлүүлөрүңүздөрдү | түрлүүлөрүн |
| Местный | түрлүүлөрүмдө | түрлүүлөрүңдө | түрлүүлөрүңүздө | түрлүүлөрүндө | түрлүүлөрүбүздө | түрлүүлөрүңөрдө | түрлүүлөрүңүздөрдө | түрлүүлөрүндө |
| Исходный | түрлүүлөрүмдөн / түрлүүлөрүмөн | түрлүүлөрүңдөн / түрлүүлөрүңөн | түрлүүлөрүңүздөн | түрлүүлөрүнөн | түрлүүлөрүбүздөн | түрлүүлөрүңөрдөн | түрлүүлөрүңүздөрдөн | түрлүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түрлүүмүн | түрлүүбүз |
| 2е лицо | түрлүүсүң | түрлүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түрлүүсүз | түрлүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түрлүүдөмүн | түрлүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түрлүүдөсүң | түрлүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түрлүүдөсүз | түрлүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түрлүүдөнмүн | түрлүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түрлүүдөнсүң | түрлүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түрлүүдөнсүз | түрлүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түрлүү | түрлүүлөр |
| Родительный | түрлүүнүн | түрлүүлөрдүн |
| Дательный | түрлүүгө | түрлүүлөргө |
| Винительный | түрлүүнү | түрлүүлөрдү |
| Местный | түрлүүдө | түрлүүлөрдө |
| Исходный | түрлүүдөн | түрлүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түрлүүм | түрлүүлөрүм |
| ты | түрлүүң | түрлүүлөрүң |
| Вы | түрлүүңүз | түрлүүлөрүңүз |
| он, она | түрлүүсү | түрлүүлөрү |
| мы | түрлүүбүз | түрлүүлөрүбүз |
| вы | түрлүүңөр | түрлүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түрлүүңүздөр | түрлүүлөрүңүздөр |
| они | түрлүүсү | түрлүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түрлүүнүкү | түрлүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрлүүм | түрлүүң | түрлүүңүз | түрлүүсү | түрлүүбүз | түрлүүңөр | түрлүүңүздөр | түрлүүсү |
| Родительный | түрлүүмдүн / түрлүүмүн | түрлүүңдүн / түрлүүңүн | түрлүүңүздүн | түрлүүсүнүн | түрлүүбүздүн | түрлүүңөрдүн | түрлүүңүздөрдүн | түрлүүсүнүн |
| Дательный | түрлүүмө | түрлүүңө | түрлүүңүзгө | түрлүүсүнө | түрлүүбүзгө | түрлүүңөргө | түрлүүңүздөргө | түрлүүсүнө |
| Винительный | түрлүүмдү / түрлүүмү | түрлүүңдү / түрлүүңү | түрлүүңүздү | түрлүүсүн | түрлүүбүздү | түрлүүңөрдү | түрлүүңүздөрдү | түрлүүсүн |
| Местный | түрлүүмдө | түрлүүңдө | түрлүүңүздө | түрлүүсүндө | түрлүүбүздө | түрлүүңөрдө | түрлүүңүздөрдө | түрлүүсүндө |
| Исходный | түрлүүмдөн / түрлүүмөн | түрлүүңдөн / түрлүүңөн | түрлүүңүздөн | түрлүүсүнөн | түрлүүбүздөн | түрлүүңөрдөн | түрлүүңүздөрдөн | түрлүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түрлүүлөрүм | түрлүүлөрүң | түрлүүлөрүңүз | түрлүүлөрү | түрлүүлөрүбүз | түрлүүлөрүңөр | түрлүүлөрүңүздөр | түрлүүлөрү |
| Родительный | түрлүүлөрүмдүн / түрлүүлөрүмүн | түрлүүлөрүңдүн / түрлүүлөрүңүн | түрлүүлөрүңүздүн | түрлүүлөрүнүн | түрлүүлөрүбүздүн | түрлүүлөрүңөрдүн | түрлүүлөрүңүздөрдүн | түрлүүлөрүнүн |
| Дательный | түрлүүлөрүмө | түрлүүлөрүңө | түрлүүлөрүңүзгө | түрлүүлөрүнө | түрлүүлөрүбүзгө | түрлүүлөрүңөргө | түрлүүлөрүңүздөргө | түрлүүлөрүнө |
| Винительный | түрлүүлөрүмдү / түрлүүлөрүмү | түрлүүлөрүңдү / түрлүүлөрүңү | түрлүүлөрүңүздү | түрлүүлөрүн | түрлүүлөрүбүздү | түрлүүлөрүңөрдү | түрлүүлөрүңүздөрдү | түрлүүлөрүн |
| Местный | түрлүүлөрүмдө | түрлүүлөрүңдө | түрлүүлөрүңүздө | түрлүүлөрүндө | түрлүүлөрүбүздө | түрлүүлөрүңөрдө | түрлүүлөрүңүздөрдө | түрлүүлөрүндө |
| Исходный | түрлүүлөрүмдөн / түрлүүлөрүмөн | түрлүүлөрүңдөн / түрлүүлөрүңөн | түрлүүлөрүңүздөн | түрлүүлөрүнөн | түрлүүлөрүбүздөн | түрлүүлөрүңөрдөн | түрлүүлөрүңүздөрдөн | түрлүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түрлүүмүн | түрлүүбүз |
| 2е лицо | түрлүүсүң | түрлүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түрлүүсүз | түрлүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түрлүүдөмүн | түрлүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түрлүүдөсүң | түрлүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түрлүүдөсүз | түрлүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түрлүүдөнмүн | түрлүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түрлүүдөнсүң | түрлүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түрлүүдөнсүз | түрлүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | түрлүүрөөк |