Морфология › түшүрүү
түшүрүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түшүрүү | түшүрүүлөр |
| Родительный | түшүрүүнүн | түшүрүүлөрдүн |
| Дательный | түшүрүүгө | түшүрүүлөргө |
| Винительный | түшүрүүнү | түшүрүүлөрдү |
| Местный | түшүрүүдө | түшүрүүлөрдө |
| Исходный | түшүрүүдөн | түшүрүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түшүрүүм | түшүрүүлөрүм |
| ты | түшүрүүң | түшүрүүлөрүң |
| Вы | түшүрүүңүз | түшүрүүлөрүңүз |
| он, она | түшүрүүсү | түшүрүүлөрү |
| мы | түшүрүүбүз | түшүрүүлөрүбүз |
| вы | түшүрүүңөр | түшүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түшүрүүңүздөр | түшүрүүлөрүңүздөр |
| они | түшүрүүсү | түшүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түшүрүүнүкү | түшүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүрүүм | түшүрүүң | түшүрүүңүз | түшүрүүсү | түшүрүүбүз | түшүрүүңөр | түшүрүүңүздөр | түшүрүүсү |
| Родительный | түшүрүүмдүн / түшүрүүмүн | түшүрүүңдүн / түшүрүүңүн | түшүрүүңүздүн | түшүрүүсүнүн | түшүрүүбүздүн | түшүрүүңөрдүн | түшүрүүңүздөрдүн | түшүрүүсүнүн |
| Дательный | түшүрүүмө | түшүрүүңө | түшүрүүңүзгө | түшүрүүсүнө | түшүрүүбүзгө | түшүрүүңөргө | түшүрүүңүздөргө | түшүрүүсүнө |
| Винительный | түшүрүүмдү / түшүрүүмү | түшүрүүңдү / түшүрүүңү | түшүрүүңүздү | түшүрүүсүн | түшүрүүбүздү | түшүрүүңөрдү | түшүрүүңүздөрдү | түшүрүүсүн |
| Местный | түшүрүүмдө | түшүрүүңдө | түшүрүүңүздө | түшүрүүсүндө | түшүрүүбүздө | түшүрүүңөрдө | түшүрүүңүздөрдө | түшүрүүсүндө |
| Исходный | түшүрүүмдөн / түшүрүүмөн | түшүрүүңдөн / түшүрүүңөн | түшүрүүңүздөн | түшүрүүсүнөн | түшүрүүбүздөн | түшүрүүңөрдөн | түшүрүүңүздөрдөн | түшүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүрүүлөрүм | түшүрүүлөрүң | түшүрүүлөрүңүз | түшүрүүлөрү | түшүрүүлөрүбүз | түшүрүүлөрүңөр | түшүрүүлөрүңүздөр | түшүрүүлөрү |
| Родительный | түшүрүүлөрүмдүн / түшүрүүлөрүмүн | түшүрүүлөрүңдүн / түшүрүүлөрүңүн | түшүрүүлөрүңүздүн | түшүрүүлөрүнүн | түшүрүүлөрүбүздүн | түшүрүүлөрүңөрдүн | түшүрүүлөрүңүздөрдүн | түшүрүүлөрүнүн |
| Дательный | түшүрүүлөрүмө | түшүрүүлөрүңө | түшүрүүлөрүңүзгө | түшүрүүлөрүнө | түшүрүүлөрүбүзгө | түшүрүүлөрүңөргө | түшүрүүлөрүңүздөргө | түшүрүүлөрүнө |
| Винительный | түшүрүүлөрүмдү / түшүрүүлөрүмү | түшүрүүлөрүңдү / түшүрүүлөрүңү | түшүрүүлөрүңүздү | түшүрүүлөрүн | түшүрүүлөрүбүздү | түшүрүүлөрүңөрдү | түшүрүүлөрүңүздөрдү | түшүрүүлөрүн |
| Местный | түшүрүүлөрүмдө | түшүрүүлөрүңдө | түшүрүүлөрүңүздө | түшүрүүлөрүндө | түшүрүүлөрүбүздө | түшүрүүлөрүңөрдө | түшүрүүлөрүңүздөрдө | түшүрүүлөрүндө |
| Исходный | түшүрүүлөрүмдөн / түшүрүүлөрүмөн | түшүрүүлөрүңдөн / түшүрүүлөрүңөн | түшүрүүлөрүңүздөн | түшүрүүлөрүнөн | түшүрүүлөрүбүздөн | түшүрүүлөрүңөрдөн | түшүрүүлөрүңүздөрдөн | түшүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түшүрүүмүн | түшүрүүбүз |
| 2е лицо | түшүрүүсүң | түшүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түшүрүүсүз | түшүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түшүрүүдөмүн | түшүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түшүрүүдөсүң | түшүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түшүрүүдөсүз | түшүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түшүрүүдөнмүн | түшүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түшүрүүдөнсүң | түшүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түшүрүүдөнсүз | түшүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түшүрүү | түшүрүүлөр |
| Родительный | түшүрүүнүн | түшүрүүлөрдүн |
| Дательный | түшүрүүгө | түшүрүүлөргө |
| Винительный | түшүрүүнү | түшүрүүлөрдү |
| Местный | түшүрүүдө | түшүрүүлөрдө |
| Исходный | түшүрүүдөн | түшүрүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түшүрүүм | түшүрүүлөрүм |
| ты | түшүрүүң | түшүрүүлөрүң |
| Вы | түшүрүүңүз | түшүрүүлөрүңүз |
| он, она | түшүрүүсү | түшүрүүлөрү |
| мы | түшүрүүбүз | түшүрүүлөрүбүз |
| вы | түшүрүүңөр | түшүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түшүрүүңүздөр | түшүрүүлөрүңүздөр |
| они | түшүрүүсү | түшүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түшүрүүнүкү | түшүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүрүүм | түшүрүүң | түшүрүүңүз | түшүрүүсү | түшүрүүбүз | түшүрүүңөр | түшүрүүңүздөр | түшүрүүсү |
| Родительный | түшүрүүмдүн / түшүрүүмүн | түшүрүүңдүн / түшүрүүңүн | түшүрүүңүздүн | түшүрүүсүнүн | түшүрүүбүздүн | түшүрүүңөрдүн | түшүрүүңүздөрдүн | түшүрүүсүнүн |
| Дательный | түшүрүүмө | түшүрүүңө | түшүрүүңүзгө | түшүрүүсүнө | түшүрүүбүзгө | түшүрүүңөргө | түшүрүүңүздөргө | түшүрүүсүнө |
| Винительный | түшүрүүмдү / түшүрүүмү | түшүрүүңдү / түшүрүүңү | түшүрүүңүздү | түшүрүүсүн | түшүрүүбүздү | түшүрүүңөрдү | түшүрүүңүздөрдү | түшүрүүсүн |
| Местный | түшүрүүмдө | түшүрүүңдө | түшүрүүңүздө | түшүрүүсүндө | түшүрүүбүздө | түшүрүүңөрдө | түшүрүүңүздөрдө | түшүрүүсүндө |
| Исходный | түшүрүүмдөн / түшүрүүмөн | түшүрүүңдөн / түшүрүүңөн | түшүрүүңүздөн | түшүрүүсүнөн | түшүрүүбүздөн | түшүрүүңөрдөн | түшүрүүңүздөрдөн | түшүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүрүүлөрүм | түшүрүүлөрүң | түшүрүүлөрүңүз | түшүрүүлөрү | түшүрүүлөрүбүз | түшүрүүлөрүңөр | түшүрүүлөрүңүздөр | түшүрүүлөрү |
| Родительный | түшүрүүлөрүмдүн / түшүрүүлөрүмүн | түшүрүүлөрүңдүн / түшүрүүлөрүңүн | түшүрүүлөрүңүздүн | түшүрүүлөрүнүн | түшүрүүлөрүбүздүн | түшүрүүлөрүңөрдүн | түшүрүүлөрүңүздөрдүн | түшүрүүлөрүнүн |
| Дательный | түшүрүүлөрүмө | түшүрүүлөрүңө | түшүрүүлөрүңүзгө | түшүрүүлөрүнө | түшүрүүлөрүбүзгө | түшүрүүлөрүңөргө | түшүрүүлөрүңүздөргө | түшүрүүлөрүнө |
| Винительный | түшүрүүлөрүмдү / түшүрүүлөрүмү | түшүрүүлөрүңдү / түшүрүүлөрүңү | түшүрүүлөрүңүздү | түшүрүүлөрүн | түшүрүүлөрүбүздү | түшүрүүлөрүңөрдү | түшүрүүлөрүңүздөрдү | түшүрүүлөрүн |
| Местный | түшүрүүлөрүмдө | түшүрүүлөрүңдө | түшүрүүлөрүңүздө | түшүрүүлөрүндө | түшүрүүлөрүбүздө | түшүрүүлөрүңөрдө | түшүрүүлөрүңүздөрдө | түшүрүүлөрүндө |
| Исходный | түшүрүүлөрүмдөн / түшүрүүлөрүмөн | түшүрүүлөрүңдөн / түшүрүүлөрүңөн | түшүрүүлөрүңүздөн | түшүрүүлөрүнөн | түшүрүүлөрүбүздөн | түшүрүүлөрүңөрдөн | түшүрүүлөрүңүздөрдөн | түшүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түшүрүүмүн | түшүрүүбүз |
| 2е лицо | түшүрүүсүң | түшүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түшүрүүсүз | түшүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түшүрүүдөмүн | түшүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түшүрүүдөсүң | түшүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түшүрүүдөсүз | түшүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түшүрүүдөнмүн | түшүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түшүрүүдөнсүң | түшүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түшүрүүдөнсүз | түшүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.