Морфология › түшүү
түшүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түшүү | түшүүлөр |
| Родительный | түшүүнүн | түшүүлөрдүн |
| Дательный | түшүүгө | түшүүлөргө |
| Винительный | түшүүнү | түшүүлөрдү |
| Местный | түшүүдө | түшүүлөрдө |
| Исходный | түшүүдөн | түшүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түшүүм | түшүүлөрүм |
| ты | түшүүң | түшүүлөрүң |
| Вы | түшүүңүз | түшүүлөрүңүз |
| он, она | түшүүсү | түшүүлөрү |
| мы | түшүүбүз | түшүүлөрүбүз |
| вы | түшүүңөр | түшүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түшүүңүздөр | түшүүлөрүңүздөр |
| они | түшүүсү | түшүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түшүүнүкү | түшүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүүм | түшүүң | түшүүңүз | түшүүсү | түшүүбүз | түшүүңөр | түшүүңүздөр | түшүүсү |
| Родительный | түшүүмдүн / түшүүмүн | түшүүңдүн / түшүүңүн | түшүүңүздүн | түшүүсүнүн | түшүүбүздүн | түшүүңөрдүн | түшүүңүздөрдүн | түшүүсүнүн |
| Дательный | түшүүмө | түшүүңө | түшүүңүзгө | түшүүсүнө | түшүүбүзгө | түшүүңөргө | түшүүңүздөргө | түшүүсүнө |
| Винительный | түшүүмдү / түшүүмү | түшүүңдү / түшүүңү | түшүүңүздү | түшүүсүн | түшүүбүздү | түшүүңөрдү | түшүүңүздөрдү | түшүүсүн |
| Местный | түшүүмдө | түшүүңдө | түшүүңүздө | түшүүсүндө | түшүүбүздө | түшүүңөрдө | түшүүңүздөрдө | түшүүсүндө |
| Исходный | түшүүмдөн / түшүүмөн | түшүүңдөн / түшүүңөн | түшүүңүздөн | түшүүсүнөн | түшүүбүздөн | түшүүңөрдөн | түшүүңүздөрдөн | түшүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүүлөрүм | түшүүлөрүң | түшүүлөрүңүз | түшүүлөрү | түшүүлөрүбүз | түшүүлөрүңөр | түшүүлөрүңүздөр | түшүүлөрү |
| Родительный | түшүүлөрүмдүн / түшүүлөрүмүн | түшүүлөрүңдүн / түшүүлөрүңүн | түшүүлөрүңүздүн | түшүүлөрүнүн | түшүүлөрүбүздүн | түшүүлөрүңөрдүн | түшүүлөрүңүздөрдүн | түшүүлөрүнүн |
| Дательный | түшүүлөрүмө | түшүүлөрүңө | түшүүлөрүңүзгө | түшүүлөрүнө | түшүүлөрүбүзгө | түшүүлөрүңөргө | түшүүлөрүңүздөргө | түшүүлөрүнө |
| Винительный | түшүүлөрүмдү / түшүүлөрүмү | түшүүлөрүңдү / түшүүлөрүңү | түшүүлөрүңүздү | түшүүлөрүн | түшүүлөрүбүздү | түшүүлөрүңөрдү | түшүүлөрүңүздөрдү | түшүүлөрүн |
| Местный | түшүүлөрүмдө | түшүүлөрүңдө | түшүүлөрүңүздө | түшүүлөрүндө | түшүүлөрүбүздө | түшүүлөрүңөрдө | түшүүлөрүңүздөрдө | түшүүлөрүндө |
| Исходный | түшүүлөрүмдөн / түшүүлөрүмөн | түшүүлөрүңдөн / түшүүлөрүңөн | түшүүлөрүңүздөн | түшүүлөрүнөн | түшүүлөрүбүздөн | түшүүлөрүңөрдөн | түшүүлөрүңүздөрдөн | түшүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түшүүмүн | түшүүбүз |
| 2е лицо | түшүүсүң | түшүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түшүүсүз | түшүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түшүүдөмүн | түшүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түшүүдөсүң | түшүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түшүүдөсүз | түшүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түшүүдөнмүн | түшүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түшүүдөнсүң | түшүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түшүүдөнсүз | түшүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түшүү | түшүүлөр |
| Родительный | түшүүнүн | түшүүлөрдүн |
| Дательный | түшүүгө | түшүүлөргө |
| Винительный | түшүүнү | түшүүлөрдү |
| Местный | түшүүдө | түшүүлөрдө |
| Исходный | түшүүдөн | түшүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түшүүм | түшүүлөрүм |
| ты | түшүүң | түшүүлөрүң |
| Вы | түшүүңүз | түшүүлөрүңүз |
| он, она | түшүүсү | түшүүлөрү |
| мы | түшүүбүз | түшүүлөрүбүз |
| вы | түшүүңөр | түшүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | түшүүңүздөр | түшүүлөрүңүздөр |
| они | түшүүсү | түшүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түшүүнүкү | түшүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүүм | түшүүң | түшүүңүз | түшүүсү | түшүүбүз | түшүүңөр | түшүүңүздөр | түшүүсү |
| Родительный | түшүүмдүн / түшүүмүн | түшүүңдүн / түшүүңүн | түшүүңүздүн | түшүүсүнүн | түшүүбүздүн | түшүүңөрдүн | түшүүңүздөрдүн | түшүүсүнүн |
| Дательный | түшүүмө | түшүүңө | түшүүңүзгө | түшүүсүнө | түшүүбүзгө | түшүүңөргө | түшүүңүздөргө | түшүүсүнө |
| Винительный | түшүүмдү / түшүүмү | түшүүңдү / түшүүңү | түшүүңүздү | түшүүсүн | түшүүбүздү | түшүүңөрдү | түшүүңүздөрдү | түшүүсүн |
| Местный | түшүүмдө | түшүүңдө | түшүүңүздө | түшүүсүндө | түшүүбүздө | түшүүңөрдө | түшүүңүздөрдө | түшүүсүндө |
| Исходный | түшүүмдөн / түшүүмөн | түшүүңдөн / түшүүңөн | түшүүңүздөн | түшүүсүнөн | түшүүбүздөн | түшүүңөрдөн | түшүүңүздөрдөн | түшүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түшүүлөрүм | түшүүлөрүң | түшүүлөрүңүз | түшүүлөрү | түшүүлөрүбүз | түшүүлөрүңөр | түшүүлөрүңүздөр | түшүүлөрү |
| Родительный | түшүүлөрүмдүн / түшүүлөрүмүн | түшүүлөрүңдүн / түшүүлөрүңүн | түшүүлөрүңүздүн | түшүүлөрүнүн | түшүүлөрүбүздүн | түшүүлөрүңөрдүн | түшүүлөрүңүздөрдүн | түшүүлөрүнүн |
| Дательный | түшүүлөрүмө | түшүүлөрүңө | түшүүлөрүңүзгө | түшүүлөрүнө | түшүүлөрүбүзгө | түшүүлөрүңөргө | түшүүлөрүңүздөргө | түшүүлөрүнө |
| Винительный | түшүүлөрүмдү / түшүүлөрүмү | түшүүлөрүңдү / түшүүлөрүңү | түшүүлөрүңүздү | түшүүлөрүн | түшүүлөрүбүздү | түшүүлөрүңөрдү | түшүүлөрүңүздөрдү | түшүүлөрүн |
| Местный | түшүүлөрүмдө | түшүүлөрүңдө | түшүүлөрүңүздө | түшүүлөрүндө | түшүүлөрүбүздө | түшүүлөрүңөрдө | түшүүлөрүңүздөрдө | түшүүлөрүндө |
| Исходный | түшүүлөрүмдөн / түшүүлөрүмөн | түшүүлөрүңдөн / түшүүлөрүңөн | түшүүлөрүңүздөн | түшүүлөрүнөн | түшүүлөрүбүздөн | түшүүлөрүңөрдөн | түшүүлөрүңүздөрдөн | түшүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түшүүмүн | түшүүбүз |
| 2е лицо | түшүүсүң | түшүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түшүүсүз | түшүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | түшүүдөмүн | түшүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | түшүүдөсүң | түшүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түшүүдөсүз | түшүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түшүүдөнмүн | түшүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түшүүдөнсүң | түшүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түшүүдөнсүз | түшүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.