Морфология › түзүк
түзүк
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түзүк | түзүктөр |
| Родительный | түзүктүн | түзүктөрдүн |
| Дательный | түзүккө | түзүктөргө |
| Винительный | түзүктү | түзүктөрдү |
| Местный | түзүктө | түзүктөрдө |
| Исходный | түзүктөн | түзүктөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түзүгүм | түзүктөрүм |
| ты | түзүгүң | түзүктөрүң |
| Вы | түзүгүңүз | түзүктөрүңүз |
| он, она | түзүгү | түзүктөрү |
| мы | түзүгүбүз | түзүктөрүбүз |
| вы | түзүгүңөр | түзүктөрүңөр |
| Вы (мн.) | түзүгүңүздөр | түзүктөрүңүздөр |
| они | түзүгү | түзүктөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түзүктүкү | түзүктөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түзүгүм | түзүгүң | түзүгүңүз | түзүгү | түзүгүбүз | түзүгүңөр | түзүгүңүздөр | түзүгү |
| Родительный | түзүгүмдүн / түзүгүмүн | түзүгүңдүн / түзүгүңүн | түзүгүңүздүн | түзүгүнүн | түзүгүбүздүн | түзүгүңөрдүн | түзүгүңүздөрдүн | түзүгүнүн |
| Дательный | түзүгүмө | түзүгүңө | түзүгүңүзгө | түзүгүнө | түзүгүбүзгө | түзүгүңөргө | түзүгүңүздөргө | түзүгүнө |
| Винительный | түзүгүмдү / түзүгүмү | түзүгүңдү / түзүгүңү | түзүгүңүздү | түзүгүн | түзүгүбүздү | түзүгүңөрдү | түзүгүңүздөрдү | түзүгүн |
| Местный | түзүгүмдө | түзүгүңдө | түзүгүңүздө | түзүгүндө | түзүгүбүздө | түзүгүңөрдө | түзүгүңүздөрдө | түзүгүндө |
| Исходный | түзүгүмдөн / түзүгүмөн | түзүгүңдөн / түзүгүңөн | түзүгүңүздөн | түзүгүнөн | түзүгүбүздөн | түзүгүңөрдөн | түзүгүңүздөрдөн | түзүгүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түзүктөрүм | түзүктөрүң | түзүктөрүңүз | түзүктөрү | түзүктөрүбүз | түзүктөрүңөр | түзүктөрүңүздөр | түзүктөрү |
| Родительный | түзүктөрүмдүн / түзүктөрүмүн | түзүктөрүңдүн / түзүктөрүңүн | түзүктөрүңүздүн | түзүктөрүнүн | түзүктөрүбүздүн | түзүктөрүңөрдүн | түзүктөрүңүздөрдүн | түзүктөрүнүн |
| Дательный | түзүктөрүмө | түзүктөрүңө | түзүктөрүңүзгө | түзүктөрүнө | түзүктөрүбүзгө | түзүктөрүңөргө | түзүктөрүңүздөргө | түзүктөрүнө |
| Винительный | түзүктөрүмдү / түзүктөрүмү | түзүктөрүңдү / түзүктөрүңү | түзүктөрүңүздү | түзүктөрүн | түзүктөрүбүздү | түзүктөрүңөрдү | түзүктөрүңүздөрдү | түзүктөрүн |
| Местный | түзүктөрүмдө | түзүктөрүңдө | түзүктөрүңүздө | түзүктөрүндө | түзүктөрүбүздө | түзүктөрүңөрдө | түзүктөрүңүздөрдө | түзүктөрүндө |
| Исходный | түзүктөрүмдөн / түзүктөрүмөн | түзүктөрүңдөн / түзүктөрүңөн | түзүктөрүңүздөн | түзүктөрүнөн | түзүктөрүбүздөн | түзүктөрүңөрдөн | түзүктөрүңүздөрдөн | түзүктөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түзүкмүн | түзүкпүз |
| 2е лицо | түзүксүң | түзүксүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түзүксүз | түзүксүздөр |
| местный · 1е лицо | түзүктөмүн | түзүктөбүз |
| местный · 2е лицо | түзүктөсүң | түзүктөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түзүктөсүз | түзүктөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түзүктөнмүн | түзүктөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түзүктөнсүң | түзүктөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түзүктөнсүз | түзүктөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | түзүк | түзүктөр |
| Родительный | түзүктүн | түзүктөрдүн |
| Дательный | түзүккө | түзүктөргө |
| Винительный | түзүктү | түзүктөрдү |
| Местный | түзүктө | түзүктөрдө |
| Исходный | түзүктөн | түзүктөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | түзүгүм | түзүктөрүм |
| ты | түзүгүң | түзүктөрүң |
| Вы | түзүгүңүз | түзүктөрүңүз |
| он, она | түзүгү | түзүктөрү |
| мы | түзүгүбүз | түзүктөрүбүз |
| вы | түзүгүңөр | түзүктөрүңөр |
| Вы (мн.) | түзүгүңүздөр | түзүктөрүңүздөр |
| они | түзүгү | түзүктөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | түзүктүкү | түзүктөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түзүгүм | түзүгүң | түзүгүңүз | түзүгү | түзүгүбүз | түзүгүңөр | түзүгүңүздөр | түзүгү |
| Родительный | түзүгүмдүн / түзүгүмүн | түзүгүңдүн / түзүгүңүн | түзүгүңүздүн | түзүгүнүн | түзүгүбүздүн | түзүгүңөрдүн | түзүгүңүздөрдүн | түзүгүнүн |
| Дательный | түзүгүмө | түзүгүңө | түзүгүңүзгө | түзүгүнө | түзүгүбүзгө | түзүгүңөргө | түзүгүңүздөргө | түзүгүнө |
| Винительный | түзүгүмдү / түзүгүмү | түзүгүңдү / түзүгүңү | түзүгүңүздү | түзүгүн | түзүгүбүздү | түзүгүңөрдү | түзүгүңүздөрдү | түзүгүн |
| Местный | түзүгүмдө | түзүгүңдө | түзүгүңүздө | түзүгүндө | түзүгүбүздө | түзүгүңөрдө | түзүгүңүздөрдө | түзүгүндө |
| Исходный | түзүгүмдөн / түзүгүмөн | түзүгүңдөн / түзүгүңөн | түзүгүңүздөн | түзүгүнөн | түзүгүбүздөн | түзүгүңөрдөн | түзүгүңүздөрдөн | түзүгүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | түзүктөрүм | түзүктөрүң | түзүктөрүңүз | түзүктөрү | түзүктөрүбүз | түзүктөрүңөр | түзүктөрүңүздөр | түзүктөрү |
| Родительный | түзүктөрүмдүн / түзүктөрүмүн | түзүктөрүңдүн / түзүктөрүңүн | түзүктөрүңүздүн | түзүктөрүнүн | түзүктөрүбүздүн | түзүктөрүңөрдүн | түзүктөрүңүздөрдүн | түзүктөрүнүн |
| Дательный | түзүктөрүмө | түзүктөрүңө | түзүктөрүңүзгө | түзүктөрүнө | түзүктөрүбүзгө | түзүктөрүңөргө | түзүктөрүңүздөргө | түзүктөрүнө |
| Винительный | түзүктөрүмдү / түзүктөрүмү | түзүктөрүңдү / түзүктөрүңү | түзүктөрүңүздү | түзүктөрүн | түзүктөрүбүздү | түзүктөрүңөрдү | түзүктөрүңүздөрдү | түзүктөрүн |
| Местный | түзүктөрүмдө | түзүктөрүңдө | түзүктөрүңүздө | түзүктөрүндө | түзүктөрүбүздө | түзүктөрүңөрдө | түзүктөрүңүздөрдө | түзүктөрүндө |
| Исходный | түзүктөрүмдөн / түзүктөрүмөн | түзүктөрүңдөн / түзүктөрүңөн | түзүктөрүңүздөн | түзүктөрүнөн | түзүктөрүбүздөн | түзүктөрүңөрдөн | түзүктөрүңүздөрдөн | түзүктөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | түзүкмүн | түзүкпүз |
| 2е лицо | түзүксүң | түзүксүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | түзүксүз | түзүксүздөр |
| местный · 1е лицо | түзүктөмүн | түзүктөбүз |
| местный · 2е лицо | түзүктөсүң | түзүктөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | түзүктөсүз | түзүктөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | түзүктөнмүн | түзүктөнбүз |
| исходный · 2е лицо | түзүктөнсүң | түзүктөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | түзүктөнсүз | түзүктөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | түзүгүрөөк |