Морфология › тур
тур
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | тур | турлар |
| Родительный | турдун | турлардын |
| Дательный | турга | турларга |
| Винительный | турду | турларды |
| Местный | турда | турларда |
| Исходный | турдан | турлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | турум | турларым |
| ты | туруң | турларың |
| Вы | туруңуз | турларыңыз |
| он, она | туру | турлары |
| мы | турубуз | турларыбыз |
| вы | туруңар | турларыңар |
| Вы (мн.) | туруңуздар | турларыңыздар |
| они | туру | турлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | турдуку | турлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | турум | туруң | туруңуз | туру | турубуз | туруңар | туруңуздар | туру |
| Родительный | турумдун / турумун | туруңдун / туруңун | туруңуздун | турунун | турубуздун | туруңардын | туруңуздардын | турунун |
| Дательный | турума | туруңа | туруңузга | туруна | турубузга | туруңарга | туруңуздарга | туруна |
| Винительный | туруму / турумду | туруңду / туруңу | туруңузду | турун | турубузду | туруңарды | туруңуздарды | турун |
| Местный | турумда | туруңда | туруңузда | турунда | турубузда | туруңарда | туруңуздарда | турунда |
| Исходный | турумдан / туруман | туруңдан / туруңан | туруңуздан | турунан | турубуздан | туруңардан | туруңуздардан | турунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | турларым | турларың | турларыңыз | турлары | турларыбыз | турларыңар | турларыңыздар | турлары |
| Родительный | турларымдын / турларымын | турларыңдын / турларыңын | турларыңыздын | турларынын | турларыбыздын | турларыңардын | турларыңыздардын | турларынын |
| Дательный | турларыма | турларыңа | турларыңызга | турларына | турларыбызга | турларыңарга | турларыңыздарга | турларына |
| Винительный | турларымды / турларымы | турларыңды / турларыңы | турларыңызды | турларын | турларыбызды | турларыңарды | турларыңыздарды | турларын |
| Местный | турларымда | турларыңда | турларыңызда | турларында | турларыбызда | турларыңарда | турларыңыздарда | турларында |
| Исходный | турларымдан / турларыман | турларыңдан / турларыңан | турларыңыздан | турларынан | турларыбыздан | турларыңардан | турларыңыздардан | турларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | турмун | турбуз |
| 2е лицо | турсуң | турсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | турсуз | турсуздар |
| местный · 1е лицо | турдамын | турдабыз |
| местный · 2е лицо | турдасың | турдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | турдасыз | турдасыздар |
| исходный · 1е лицо | турданмын | турданбыз |
| исходный · 2е лицо | турдансың | турдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | турдансыз | турдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
тур-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | турам / турамын | турасың | турасыз | турат | турабыз | турасыңар | турасыздар | турат / турушат |
| Прошедшее определенное время | турдум | турдуң | турдуңуз | турду | турдук | турдуңар | турдуңуздар | турду / турушту |
| Прошедщее неопределенное время | турганмын / тургамын / тургам | тургансың | тургансыз | турган | турганбыз | тургансыңар | тургансыздар | турган |
| Прошедшее субъективное время | турупмун / туруптурмун | турупсуң / туруптурсуң | туруптурсуз / турупсуз | туруптур | туруптурбуз / туруппуз | туруптурсуңар / турупсуңар | туруптурсуздар / турупсуздар | туруптур / турушуптур |
| Прошедшее длительное | турчумун | турчусуң | турчусуз | турчу | турчубуз | турчусуңар | турчусуздар | турчу |
| Неопределенное будущее время | турармын | турарсың | турарсыз | турар | турарбыз | турарсыңар | турарсыздар | турар |
| Условное наклонение | турсам | турсаң | турсаңыз | турса | турсак | турсаңар | турсаңыздар | турса / турушса |
| Желательное наклонение | тургум | тургуң | тургуңуз | тургусу | тургубуз | тургуңар | тургуңуздар | тургусу |
| Повелительное наклонение | турайын | тур | туруңуз | турсун | туралы | тургула | туруңуздар | турсун |
| Наклонение намерения | турмакчымын / турмакмын | турмакчысың / турмаксың | турмакчысыз / турмаксыз | турмак / турмакчы | турмакчыбыз / турмакпыз | турмакчысыңар / турмаксыңар | турмакчысыздар / турмаксыздар | турмак / турмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | турбаймын / турбайм | турбайсың | турбайсыз | турбайт | турбайбыз | турбайсыңар | турбайсыздар | турбайт / турушпайт |
| Прошедшее определенное время | турбадым | турбадың | турбадыңыз | турбады | турбадык | турбадыңар | турбадыңыздар | турбады / турушпады |
| Прошедщее неопределенное время | турбаганмын | турбагансың | турбагансыз | турбаган | турбаганбыз | турбагансыңар | турбагансыздар | турбаган |
| Прошедшее субъективное время | турбаптырмын | турбаптырсың | турбаптырсыз | турбаптыр | турбаптырбыз | турбаптырсыңар | турбаптырсыздар | турбаптыр |
| Неопределенное будущее время | турбасмын | турбассың | турбассыз | турбас | турбаспыз | — | — | турбас |
| Условное наклонение | турбасам | турбасаң | турбасаңыз | турбаса | турбасак | турбасаңар | турбасаңыздар | турбаса / турушпаса |
| Повелительное наклонение | турбайын | турба | турбаңыз | турбасын | турбайлы | турбагыла | турбаңыздар | турбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | туруу |
| -ыш | туруш |
| -мак | турмак |
| -май | турмай |
| -баш | турбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | турган |
| -ар | турар |
| -бас | турбас |
| -уучу | туруучу |
| -чу | турчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | тура |
| -ып | туруп |
| -ганы | турганы |
| -ганча | турганча |
| -гыча | тургуча |
| -майынча | турмайынча |