Морфология › үч
үч
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үч | үчтөр |
| Родительный | үчтүн | үчтөрдүн |
| Дательный | үчкө | үчтөргө |
| Винительный | үчтү | үчтөрдү |
| Местный | үчтө | үчтөрдө |
| Исходный | үчтөн | үчтөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үчүм | үчтөрүм |
| ты | үчүң | үчтөрүң |
| Вы | үчүңүз | үчтөрүңүз |
| он, она | үчү | үчтөрү |
| мы | үчүбүз | үчтөрүбүз |
| вы | үчүңөр | үчтөрүңөр |
| Вы (мн.) | үчүңүздөр | үчтөрүңүздөр |
| они | үчү | үчтөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үчтүкү | үчтөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үчүм | үчүң | үчүңүз | үчү | үчүбүз | үчүңөр | үчүңүздөр | үчү |
| Родительный | үчүмдүн / үчүмүн | үчүңдүн / үчүңүн | үчүңүздүн | үчүнүн | үчүбүздүн | үчүңөрдүн | үчүңүздөрдүн | үчүнүн |
| Дательный | үчүмө | үчүңө | үчүңүзгө | үчүнө | үчүбүзгө | үчүңөргө | үчүңүздөргө | үчүнө |
| Винительный | үчүмдү / үчүмү | үчүңдү / үчүңү | үчүңүздү | үчүн | үчүбүздү | үчүңөрдү | үчүңүздөрдү | үчүн |
| Местный | үчүмдө | үчүңдө | үчүңүздө | үчүндө | үчүбүздө | үчүңөрдө | үчүңүздөрдө | үчүндө |
| Исходный | үчүмдөн / үчүмөн | үчүңдөн / үчүңөн | үчүңүздөн | үчүнөн | үчүбүздөн | үчүңөрдөн | үчүңүздөрдөн | үчүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үчтөрүм | үчтөрүң | үчтөрүңүз | үчтөрү | үчтөрүбүз | үчтөрүңөр | үчтөрүңүздөр | үчтөрү |
| Родительный | үчтөрүмдүн / үчтөрүмүн | үчтөрүңдүн / үчтөрүңүн | үчтөрүңүздүн | үчтөрүнүн | үчтөрүбүздүн | үчтөрүңөрдүн | үчтөрүңүздөрдүн | үчтөрүнүн |
| Дательный | үчтөрүмө | үчтөрүңө | үчтөрүңүзгө | үчтөрүнө | үчтөрүбүзгө | үчтөрүңөргө | үчтөрүңүздөргө | үчтөрүнө |
| Винительный | үчтөрүмдү / үчтөрүмү | үчтөрүңдү / үчтөрүңү | үчтөрүңүздү | үчтөрүн | үчтөрүбүздү | үчтөрүңөрдү | үчтөрүңүздөрдү | үчтөрүн |
| Местный | үчтөрүмдө | үчтөрүңдө | үчтөрүңүздө | үчтөрүндө | үчтөрүбүздө | үчтөрүңөрдө | үчтөрүңүздөрдө | үчтөрүндө |
| Исходный | үчтөрүмдөн / үчтөрүмөн | үчтөрүңдөн / үчтөрүңөн | үчтөрүңүздөн | үчтөрүнөн | үчтөрүбүздөн | үчтөрүңөрдөн | үчтөрүңүздөрдөн | үчтөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үчмүн | үчпүз |
| 2е лицо | үчсүң | үчсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үчсүз | үчсүздөр |
| местный · 1е лицо | үчтөмүн | үчтөбүз |
| местный · 2е лицо | үчтөсүң | үчтөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үчтөсүз | үчтөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үчтөнмүн | үчтөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үчтөнсүң | үчтөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үчтөнсүз | үчтөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үч | үчтөр |
| Родительный | үчтүн | үчтөрдүн |
| Дательный | үчкө | үчтөргө |
| Винительный | үчтү | үчтөрдү |
| Местный | үчтө | үчтөрдө |
| Исходный | үчтөн | үчтөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үчүм | үчтөрүм |
| ты | үчүң | үчтөрүң |
| Вы | үчүңүз | үчтөрүңүз |
| он, она | үчү | үчтөрү |
| мы | үчүбүз | үчтөрүбүз |
| вы | үчүңөр | үчтөрүңөр |
| Вы (мн.) | үчүңүздөр | үчтөрүңүздөр |
| они | үчү | үчтөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үчтүкү | үчтөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үчүм | үчүң | үчүңүз | үчү | үчүбүз | үчүңөр | үчүңүздөр | үчү |
| Родительный | үчүмдүн / үчүмүн | үчүңдүн / үчүңүн | үчүңүздүн | үчүнүн | үчүбүздүн | үчүңөрдүн | үчүңүздөрдүн | үчүнүн |
| Дательный | үчүмө | үчүңө | үчүңүзгө | үчүнө | үчүбүзгө | үчүңөргө | үчүңүздөргө | үчүнө |
| Винительный | үчүмдү / үчүмү | үчүңдү / үчүңү | үчүңүздү | үчүн | үчүбүздү | үчүңөрдү | үчүңүздөрдү | үчүн |
| Местный | үчүмдө | үчүңдө | үчүңүздө | үчүндө | үчүбүздө | үчүңөрдө | үчүңүздөрдө | үчүндө |
| Исходный | үчүмдөн / үчүмөн | үчүңдөн / үчүңөн | үчүңүздөн | үчүнөн | үчүбүздөн | үчүңөрдөн | үчүңүздөрдөн | үчүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үчтөрүм | үчтөрүң | үчтөрүңүз | үчтөрү | үчтөрүбүз | үчтөрүңөр | үчтөрүңүздөр | үчтөрү |
| Родительный | үчтөрүмдүн / үчтөрүмүн | үчтөрүңдүн / үчтөрүңүн | үчтөрүңүздүн | үчтөрүнүн | үчтөрүбүздүн | үчтөрүңөрдүн | үчтөрүңүздөрдүн | үчтөрүнүн |
| Дательный | үчтөрүмө | үчтөрүңө | үчтөрүңүзгө | үчтөрүнө | үчтөрүбүзгө | үчтөрүңөргө | үчтөрүңүздөргө | үчтөрүнө |
| Винительный | үчтөрүмдү / үчтөрүмү | үчтөрүңдү / үчтөрүңү | үчтөрүңүздү | үчтөрүн | үчтөрүбүздү | үчтөрүңөрдү | үчтөрүңүздөрдү | үчтөрүн |
| Местный | үчтөрүмдө | үчтөрүңдө | үчтөрүңүздө | үчтөрүндө | үчтөрүбүздө | үчтөрүңөрдө | үчтөрүңүздөрдө | үчтөрүндө |
| Исходный | үчтөрүмдөн / үчтөрүмөн | үчтөрүңдөн / үчтөрүңөн | үчтөрүңүздөн | үчтөрүнөн | үчтөрүбүздөн | үчтөрүңөрдөн | үчтөрүңүздөрдөн | үчтөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үчмүн | үчпүз |
| 2е лицо | үчсүң | үчсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үчсүз | үчсүздөр |
| местный · 1е лицо | үчтөмүн | үчтөбүз |
| местный · 2е лицо | үчтөсүң | үчтөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үчтөсүз | үчтөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үчтөнмүн | үчтөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үчтөнсүң | үчтөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үчтөнсүз | үчтөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.