Морфология › үнөмдөө
үнөмдөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үнөмдөө | үнөмдөөлөр |
| Родительный | үнөмдөөнүн | үнөмдөөлөрдүн |
| Дательный | үнөмдөөгө | үнөмдөөлөргө |
| Винительный | үнөмдөөнү | үнөмдөөлөрдү |
| Местный | үнөмдөөдө | үнөмдөөлөрдө |
| Исходный | үнөмдөөдөн | үнөмдөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үнөмдөөм | үнөмдөөлөрүм |
| ты | үнөмдөөң | үнөмдөөлөрүң |
| Вы | үнөмдөөңүз | үнөмдөөлөрүңүз |
| он, она | үнөмдөөсү | үнөмдөөлөрү |
| мы | үнөмдөөбүз | үнөмдөөлөрүбүз |
| вы | үнөмдөөңөр | үнөмдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үнөмдөөңүздөр | үнөмдөөлөрүңүздөр |
| они | үнөмдөөсү | үнөмдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үнөмдөөнүкү | үнөмдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үнөмдөөм | үнөмдөөң | үнөмдөөңүз | үнөмдөөсү | үнөмдөөбүз | үнөмдөөңөр | үнөмдөөңүздөр | үнөмдөөсү |
| Родительный | үнөмдөөмдүн / үнөмдөөмүн | үнөмдөөңдүн / үнөмдөөңүн | үнөмдөөңүздүн | үнөмдөөсүнүн | үнөмдөөбүздүн | үнөмдөөңөрдүн | үнөмдөөңүздөрдүн | үнөмдөөсүнүн |
| Дательный | үнөмдөөмө | үнөмдөөңө | үнөмдөөңүзгө | үнөмдөөсүнө | үнөмдөөбүзгө | үнөмдөөңөргө | үнөмдөөңүздөргө | үнөмдөөсүнө |
| Винительный | үнөмдөөмдү / үнөмдөөмү | үнөмдөөңдү / үнөмдөөңү | үнөмдөөңүздү | үнөмдөөсүн | үнөмдөөбүздү | үнөмдөөңөрдү | үнөмдөөңүздөрдү | үнөмдөөсүн |
| Местный | үнөмдөөмдө | үнөмдөөңдө | үнөмдөөңүздө | үнөмдөөсүндө | үнөмдөөбүздө | үнөмдөөңөрдө | үнөмдөөңүздөрдө | үнөмдөөсүндө |
| Исходный | үнөмдөөмдөн / үнөмдөөмөн | үнөмдөөңдөн / үнөмдөөңөн | үнөмдөөңүздөн | үнөмдөөсүнөн | үнөмдөөбүздөн | үнөмдөөңөрдөн | үнөмдөөңүздөрдөн | үнөмдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үнөмдөөлөрүм | үнөмдөөлөрүң | үнөмдөөлөрүңүз | үнөмдөөлөрү | үнөмдөөлөрүбүз | үнөмдөөлөрүңөр | үнөмдөөлөрүңүздөр | үнөмдөөлөрү |
| Родительный | үнөмдөөлөрүмдүн / үнөмдөөлөрүмүн | үнөмдөөлөрүңдүн / үнөмдөөлөрүңүн | үнөмдөөлөрүңүздүн | үнөмдөөлөрүнүн | үнөмдөөлөрүбүздүн | үнөмдөөлөрүңөрдүн | үнөмдөөлөрүңүздөрдүн | үнөмдөөлөрүнүн |
| Дательный | үнөмдөөлөрүмө | үнөмдөөлөрүңө | үнөмдөөлөрүңүзгө | үнөмдөөлөрүнө | үнөмдөөлөрүбүзгө | үнөмдөөлөрүңөргө | үнөмдөөлөрүңүздөргө | үнөмдөөлөрүнө |
| Винительный | үнөмдөөлөрүмдү / үнөмдөөлөрүмү | үнөмдөөлөрүңдү / үнөмдөөлөрүңү | үнөмдөөлөрүңүздү | үнөмдөөлөрүн | үнөмдөөлөрүбүздү | үнөмдөөлөрүңөрдү | үнөмдөөлөрүңүздөрдү | үнөмдөөлөрүн |
| Местный | үнөмдөөлөрүмдө | үнөмдөөлөрүңдө | үнөмдөөлөрүңүздө | үнөмдөөлөрүндө | үнөмдөөлөрүбүздө | үнөмдөөлөрүңөрдө | үнөмдөөлөрүңүздөрдө | үнөмдөөлөрүндө |
| Исходный | үнөмдөөлөрүмдөн / үнөмдөөлөрүмөн | үнөмдөөлөрүңдөн / үнөмдөөлөрүңөн | үнөмдөөлөрүңүздөн | үнөмдөөлөрүнөн | үнөмдөөлөрүбүздөн | үнөмдөөлөрүңөрдөн | үнөмдөөлөрүңүздөрдөн | үнөмдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үнөмдөөмүн | үнөмдөөбүз |
| 2е лицо | үнөмдөөсүң | үнөмдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үнөмдөөсүз | үнөмдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | үнөмдөөдөмүн | үнөмдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | үнөмдөөдөсүң | үнөмдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үнөмдөөдөсүз | үнөмдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үнөмдөөдөнмүн | үнөмдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үнөмдөөдөнсүң | үнөмдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үнөмдөөдөнсүз | үнөмдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үнөмдөө | үнөмдөөлөр |
| Родительный | үнөмдөөнүн | үнөмдөөлөрдүн |
| Дательный | үнөмдөөгө | үнөмдөөлөргө |
| Винительный | үнөмдөөнү | үнөмдөөлөрдү |
| Местный | үнөмдөөдө | үнөмдөөлөрдө |
| Исходный | үнөмдөөдөн | үнөмдөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үнөмдөөм | үнөмдөөлөрүм |
| ты | үнөмдөөң | үнөмдөөлөрүң |
| Вы | үнөмдөөңүз | үнөмдөөлөрүңүз |
| он, она | үнөмдөөсү | үнөмдөөлөрү |
| мы | үнөмдөөбүз | үнөмдөөлөрүбүз |
| вы | үнөмдөөңөр | үнөмдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үнөмдөөңүздөр | үнөмдөөлөрүңүздөр |
| они | үнөмдөөсү | үнөмдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үнөмдөөнүкү | үнөмдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үнөмдөөм | үнөмдөөң | үнөмдөөңүз | үнөмдөөсү | үнөмдөөбүз | үнөмдөөңөр | үнөмдөөңүздөр | үнөмдөөсү |
| Родительный | үнөмдөөмдүн / үнөмдөөмүн | үнөмдөөңдүн / үнөмдөөңүн | үнөмдөөңүздүн | үнөмдөөсүнүн | үнөмдөөбүздүн | үнөмдөөңөрдүн | үнөмдөөңүздөрдүн | үнөмдөөсүнүн |
| Дательный | үнөмдөөмө | үнөмдөөңө | үнөмдөөңүзгө | үнөмдөөсүнө | үнөмдөөбүзгө | үнөмдөөңөргө | үнөмдөөңүздөргө | үнөмдөөсүнө |
| Винительный | үнөмдөөмдү / үнөмдөөмү | үнөмдөөңдү / үнөмдөөңү | үнөмдөөңүздү | үнөмдөөсүн | үнөмдөөбүздү | үнөмдөөңөрдү | үнөмдөөңүздөрдү | үнөмдөөсүн |
| Местный | үнөмдөөмдө | үнөмдөөңдө | үнөмдөөңүздө | үнөмдөөсүндө | үнөмдөөбүздө | үнөмдөөңөрдө | үнөмдөөңүздөрдө | үнөмдөөсүндө |
| Исходный | үнөмдөөмдөн / үнөмдөөмөн | үнөмдөөңдөн / үнөмдөөңөн | үнөмдөөңүздөн | үнөмдөөсүнөн | үнөмдөөбүздөн | үнөмдөөңөрдөн | үнөмдөөңүздөрдөн | үнөмдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үнөмдөөлөрүм | үнөмдөөлөрүң | үнөмдөөлөрүңүз | үнөмдөөлөрү | үнөмдөөлөрүбүз | үнөмдөөлөрүңөр | үнөмдөөлөрүңүздөр | үнөмдөөлөрү |
| Родительный | үнөмдөөлөрүмдүн / үнөмдөөлөрүмүн | үнөмдөөлөрүңдүн / үнөмдөөлөрүңүн | үнөмдөөлөрүңүздүн | үнөмдөөлөрүнүн | үнөмдөөлөрүбүздүн | үнөмдөөлөрүңөрдүн | үнөмдөөлөрүңүздөрдүн | үнөмдөөлөрүнүн |
| Дательный | үнөмдөөлөрүмө | үнөмдөөлөрүңө | үнөмдөөлөрүңүзгө | үнөмдөөлөрүнө | үнөмдөөлөрүбүзгө | үнөмдөөлөрүңөргө | үнөмдөөлөрүңүздөргө | үнөмдөөлөрүнө |
| Винительный | үнөмдөөлөрүмдү / үнөмдөөлөрүмү | үнөмдөөлөрүңдү / үнөмдөөлөрүңү | үнөмдөөлөрүңүздү | үнөмдөөлөрүн | үнөмдөөлөрүбүздү | үнөмдөөлөрүңөрдү | үнөмдөөлөрүңүздөрдү | үнөмдөөлөрүн |
| Местный | үнөмдөөлөрүмдө | үнөмдөөлөрүңдө | үнөмдөөлөрүңүздө | үнөмдөөлөрүндө | үнөмдөөлөрүбүздө | үнөмдөөлөрүңөрдө | үнөмдөөлөрүңүздөрдө | үнөмдөөлөрүндө |
| Исходный | үнөмдөөлөрүмдөн / үнөмдөөлөрүмөн | үнөмдөөлөрүңдөн / үнөмдөөлөрүңөн | үнөмдөөлөрүңүздөн | үнөмдөөлөрүнөн | үнөмдөөлөрүбүздөн | үнөмдөөлөрүңөрдөн | үнөмдөөлөрүңүздөрдөн | үнөмдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үнөмдөөмүн | үнөмдөөбүз |
| 2е лицо | үнөмдөөсүң | үнөмдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үнөмдөөсүз | үнөмдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | үнөмдөөдөмүн | үнөмдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | үнөмдөөдөсүң | үнөмдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үнөмдөөдөсүз | үнөмдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үнөмдөөдөнмүн | үнөмдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үнөмдөөдөнсүң | үнөмдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үнөмдөөдөнсүз | үнөмдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
үнөмдөө-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | үнөмдөөймүн / үнөмдөөйм | үнөмдөөйсүң | үнөмдөөйсүз | үнөмдөөйт | үнөмдөөйбүз | үнөмдөөйсүңөр | үнөмдөөйсүздөр | үнөмдөөшөт / үнөмдөөйт |
| Прошедшее определенное время | үнөмдөөдүм | үнөмдөөдүң | үнөмдөөдүңүз | үнөмдөөдү | үнөмдөөдүк | үнөмдөөдүңөр | үнөмдөөдүңүздөр | үнөмдөөштү / үнөмдөөдү |
| Прошедщее неопределенное время | үнөмдөөгөнмүн / үнөмдөөгөмүн / үнөмдөөгөм | үнөмдөөгөнсүң | үнөмдөөгөнсүз | үнөмдөөгөн | үнөмдөөгөнбүз | үнөмдөөгөнсүңөр | үнөмдөөгөнсүздөр | үнөмдөөгөн |
| Прошедшее субъективное время | үнөмдөөптүрмүн / үнөмдөөпмүн | үнөмдөөптүрсүң / үнөмдөөпсүң | үнөмдөөптүрсүз / үнөмдөөпсүз | үнөмдөөптүр | үнөмдөөптүрбүз / үнөмдөөппүз | үнөмдөөптүрсүңөр / үнөмдөөпсүңөр | үнөмдөөптүрсүздөр / үнөмдөөпсүздөр | үнөмдөөшүптүр / үнөмдөөптүр |
| Прошедшее длительное | үнөмдөөчүмүн | үнөмдөөчүсүң | үнөмдөөчүсүз | үнөмдөөчү | үнөмдөөчүбүз | үнөмдөөчүсүңөр | үнөмдөөчүсүздөр | үнөмдөөчү |
| Неопределенное будущее время | үнөмдөөөрмүн / үнөмдөөрмүн | үнөмдөөөрсүң / үнөмдөөрсүң | үнөмдөөөрсүз / үнөмдөөрсүз | үнөмдөөөр / үнөмдөөр | үнөмдөөөрбүз / үнөмдөөрбүз | үнөмдөөөрсүңөр / үнөмдөөрсүңөр | үнөмдөөөрсүздөр / үнөмдөөрсүздөр | үнөмдөөөр / үнөмдөөр |
| Условное наклонение | үнөмдөөсөм | үнөмдөөсөң | үнөмдөөсөңүз | үнөмдөөсө | үнөмдөөсөк | үнөмдөөсөңөр | үнөмдөөсөңүздөр | үнөмдөөшсө / үнөмдөөсө |
| Желательное наклонение | үнөмдөөгүм | үнөмдөөгүң | үнөмдөөгүңүз | үнөмдөөгүсү | үнөмдөөгүбүз | үнөмдөөгүңөр | үнөмдөөгүңүздөр | үнөмдөөгүсү |
| Повелительное наклонение | үнөмдөөйүн | үнөмдөө | үнөмдөөңүз | үнөмдөөсүн | үнөмдөөйлү | үнөмдөөгүлө | үнөмдөөңүздөр | үнөмдөөсүн |
| Наклонение намерения | үнөмдөөмөкчүмүн / үнөмдөөмөкмүн | үнөмдөөмөкчүсүң / үнөмдөөмөксүң | үнөмдөөмөкчүсүз / үнөмдөөмөксүз | үнөмдөөмөкчү / үнөмдөөмөк | үнөмдөөмөкчүбүз / үнөмдөөмөкпүз | үнөмдөөмөкчүсүңөр / үнөмдөөмөксүңөр | үнөмдөөмөкчүсүздөр / үнөмдөөмөксүздөр | үнөмдөөмөкчү / үнөмдөөмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | үнөмдөөбөймүн / үнөмдөөбөйм | үнөмдөөбөйсүң | үнөмдөөбөйсүз | үнөмдөөбөйт | үнөмдөөбөйбүз | үнөмдөөбөйсүңөр | үнөмдөөбөйсүздөр | үнөмдөөшпөйт / үнөмдөөбөйт |
| Прошедшее определенное время | үнөмдөөбөдүм | үнөмдөөбөдүң | үнөмдөөбөдүңүз | үнөмдөөбөдү | үнөмдөөбөдүк | үнөмдөөбөдүңөр | үнөмдөөбөдүңүздөр | үнөмдөөшпөдү / үнөмдөөбөдү |
| Прошедщее неопределенное время | үнөмдөөбөгөнмүн | үнөмдөөбөгөнсүң | үнөмдөөбөгөнсүз | үнөмдөөбөгөн | үнөмдөөбөгөнбүз | үнөмдөөбөгөнсүңөр | үнөмдөөбөгөнсүздөр | үнөмдөөбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | үнөмдөөбөптүрмүн | үнөмдөөбөптүрсүң | үнөмдөөбөптүрсүз | үнөмдөөбөптүр | үнөмдөөбөптүрбүз | үнөмдөөбөптүрсүңөр | үнөмдөөбөптүрсүздөр | үнөмдөөбөптүр |
| Неопределенное будущее время | үнөмдөөбөсмүн | үнөмдөөбөссүң | үнөмдөөбөссүз | үнөмдөөбөс | үнөмдөөбөспүз | — | — | үнөмдөөбөс |
| Условное наклонение | үнөмдөөбөсөм | үнөмдөөбөсөң | үнөмдөөбөсөңүз | үнөмдөөбөсө | үнөмдөөбөсөк | үнөмдөөбөсөңөр | үнөмдөөбөсөңүздөр | үнөмдөөшпөсө / үнөмдөөбөсө |
| Повелительное наклонение | үнөмдөөбөйүн | үнөмдөөбө | үнөмдөөбөңүз | үнөмдөөбөсүн | үнөмдөөбөйлү | үнөмдөөбөгүлө | үнөмдөөбөңүздөр | үнөмдөөбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | үнөмдөөө |
| -ыш | үнөмдөөш |
| -мак | үнөмдөөмөк |
| -май | үнөмдөөмөй |
| -баш | үнөмдөөбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | үнөмдөөгөн |
| -ар | үнөмдөөөр / үнөмдөөр |
| -бас | үнөмдөөбөс |
| -уучу | үнөмдөөөчү |
| -чу | үнөмдөөчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | үнөмдөөй |
| -ып | үнөмдөөп |
| -ганы | үнөмдөөгөнү |
| -ганча | үнөмдөөгөнчө |
| -гыча | үнөмдөөгүчө |
| -майынча | үнөмдөөмөйүнчө |