Морфология › үрөн
үрөн
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үрөн | үрөндөр |
| Родительный | үрөндүн | үрөндөрдүн |
| Дательный | үрөнгө | үрөндөргө |
| Винительный | үрөндү | үрөндөрдү |
| Местный | үрөндө | үрөндөрдө |
| Исходный | үрөндөн | үрөндөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үрөнүм | үрөндөрүм |
| ты | үрөнүң | үрөндөрүң |
| Вы | үрөнүңүз | үрөндөрүңүз |
| он, она | үрөнү | үрөндөрү |
| мы | үрөнүбүз | үрөндөрүбүз |
| вы | үрөнүңөр | үрөндөрүңөр |
| Вы (мн.) | үрөнүңүздөр | үрөндөрүңүздөр |
| они | үрөнү | үрөндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үрөндүкү | үрөндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үрөнүм | үрөнүң | үрөнүңүз | үрөнү | үрөнүбүз | үрөнүңөр | үрөнүңүздөр | үрөнү |
| Родительный | үрөнүмдүн / үрөнүмүн | үрөнүңдүн / үрөнүңүн | үрөнүңүздүн | үрөнүнүн | үрөнүбүздүн | үрөнүңөрдүн | үрөнүңүздөрдүн | үрөнүнүн |
| Дательный | үрөнүмө | үрөнүңө | үрөнүңүзгө | үрөнүнө | үрөнүбүзгө | үрөнүңөргө | үрөнүңүздөргө | үрөнүнө |
| Винительный | үрөнүмдү / үрөнүмү | үрөнүңдү / үрөнүңү | үрөнүңүздү | үрөнүн | үрөнүбүздү | үрөнүңөрдү | үрөнүңүздөрдү | үрөнүн |
| Местный | үрөнүмдө | үрөнүңдө | үрөнүңүздө | үрөнүндө | үрөнүбүздө | үрөнүңөрдө | үрөнүңүздөрдө | үрөнүндө |
| Исходный | үрөнүмдөн / үрөнүмөн | үрөнүңдөн / үрөнүңөн | үрөнүңүздөн | үрөнүнөн | үрөнүбүздөн | үрөнүңөрдөн | үрөнүңүздөрдөн | үрөнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үрөндөрүм | үрөндөрүң | үрөндөрүңүз | үрөндөрү | үрөндөрүбүз | үрөндөрүңөр | үрөндөрүңүздөр | үрөндөрү |
| Родительный | үрөндөрүмдүн / үрөндөрүмүн | үрөндөрүңдүн / үрөндөрүңүн | үрөндөрүңүздүн | үрөндөрүнүн | үрөндөрүбүздүн | үрөндөрүңөрдүн | үрөндөрүңүздөрдүн | үрөндөрүнүн |
| Дательный | үрөндөрүмө | үрөндөрүңө | үрөндөрүңүзгө | үрөндөрүнө | үрөндөрүбүзгө | үрөндөрүңөргө | үрөндөрүңүздөргө | үрөндөрүнө |
| Винительный | үрөндөрүмдү / үрөндөрүмү | үрөндөрүңдү / үрөндөрүңү | үрөндөрүңүздү | үрөндөрүн | үрөндөрүбүздү | үрөндөрүңөрдү | үрөндөрүңүздөрдү | үрөндөрүн |
| Местный | үрөндөрүмдө | үрөндөрүңдө | үрөндөрүңүздө | үрөндөрүндө | үрөндөрүбүздө | үрөндөрүңөрдө | үрөндөрүңүздөрдө | үрөндөрүндө |
| Исходный | үрөндөрүмдөн / үрөндөрүмөн | үрөндөрүңдөн / үрөндөрүңөн | үрөндөрүңүздөн | үрөндөрүнөн | үрөндөрүбүздөн | үрөндөрүңөрдөн | үрөндөрүңүздөрдөн | үрөндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үрөнмүн | үрөнбүз |
| 2е лицо | үрөнсүң | үрөнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үрөнсүз | үрөнсүздөр |
| местный · 1е лицо | үрөндөмүн | үрөндөбүз |
| местный · 2е лицо | үрөндөсүң | үрөндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үрөндөсүз | үрөндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үрөндөнмүн | үрөндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үрөндөнсүң | үрөндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үрөндөнсүз | үрөндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
үрөн-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | үрөнөмүн / үрөнөм | үрөнөсүң | үрөнөсүз | үрөнөт | үрөнөбүз | үрөнөсүңөр | үрөнөсүздөр | үрөнүшөт / үрөнөт |
| Прошедшее определенное время | үрөндүм | үрөндүң | үрөндүңүз | үрөндү | үрөндүк | үрөндүңөр | үрөндүңүздөр | үрөндү / үрөнүштү |
| Прошедщее неопределенное время | үрөнгөнмүн / үрөнгөмүн / үрөнгөм | үрөнгөнсүң | үрөнгөнсүз | үрөнгөн | үрөнгөнбүз | үрөнгөнсүңөр | үрөнгөнсүздөр | үрөнгөн |
| Прошедшее субъективное время | үрөнүптүрмүн / үрөнүпмүн | үрөнүптүрсүң / үрөнүпсүң | үрөнүптүрсүз / үрөнүпсүз | үрөнүптүр | үрөнүптүрбүз / үрөнүппүз | үрөнүптүрсүңөр / үрөнүпсүңөр | үрөнүптүрсүздөр / үрөнүпсүздөр | үрөнүшүптүр / үрөнүптүр |
| Прошедшее длительное | үрөнчүмүн | үрөнчүсүң | үрөнчүсүз | үрөнчү | үрөнчүбүз | үрөнчүсүңөр | үрөнчүсүздөр | үрөнчү |
| Неопределенное будущее время | үрөнөрмүн | үрөнөрсүң | үрөнөрсүз | үрөнөр | үрөнөрбүз | үрөнөрсүңөр | үрөнөрсүздөр | үрөнөр |
| Условное наклонение | үрөнсөм | үрөнсөң | үрөнсөңүз | үрөнсө | үрөнсөк | үрөнсөңөр | үрөнсөңүздөр | үрөнүшсө / үрөнсө |
| Желательное наклонение | үрөнгүм | үрөнгүң | үрөнгүңүз | үрөнгүсү | үрөнгүбүз | үрөнгүңөр | үрөнгүңүздөр | үрөнгүсү |
| Повелительное наклонение | үрөнөйүн | үрөн | үрөнүңүз | үрөнсүн | үрөнөлү | үрөнгүлө | үрөнүңүздөр | үрөнсүн |
| Наклонение намерения | үрөнмөкчүмүн / үрөнмөкмүн | үрөнмөкчүсүң / үрөнмөксүң | үрөнмөкчүсүз / үрөнмөксүз | үрөнмөкчү / үрөнмөк | үрөнмөкчүбүз / үрөнмөкпүз | үрөнмөкчүсүңөр / үрөнмөксүңөр | үрөнмөкчүсүздөр / үрөнмөксүздөр | үрөнмөкчү / үрөнмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | үрөнбөймүн / үрөнбөйм | үрөнбөйсүң | үрөнбөйсүз | үрөнбөйт | үрөнбөйбүз | үрөнбөйсүңөр | үрөнбөйсүздөр | үрөнүшпөйт / үрөнбөйт |
| Прошедшее определенное время | үрөнбөдүм | үрөнбөдүң | үрөнбөдүңүз | үрөнбөдү | үрөнбөдүк | үрөнбөдүңөр | үрөнбөдүңүздөр | үрөнүшпөдү / үрөнбөдү |
| Прошедщее неопределенное время | үрөнбөгөнмүн | үрөнбөгөнсүң | үрөнбөгөнсүз | үрөнбөгөн | үрөнбөгөнбүз | үрөнбөгөнсүңөр | үрөнбөгөнсүздөр | үрөнбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | үрөнбөптүрмүн | үрөнбөптүрсүң | үрөнбөптүрсүз | үрөнбөптүр | үрөнбөптүрбүз | үрөнбөптүрсүңөр | үрөнбөптүрсүздөр | үрөнбөптүр |
| Неопределенное будущее время | үрөнбөсмүн | үрөнбөссүң | үрөнбөссүз | үрөнбөс | үрөнбөспүз | — | — | үрөнбөс |
| Условное наклонение | үрөнбөсөм | үрөнбөсөң | үрөнбөсөңүз | үрөнбөсө | үрөнбөсөк | үрөнбөсөңөр | үрөнбөсөңүздөр | үрөнүшпөсө / үрөнбөсө |
| Повелительное наклонение | үрөнбөйүн | үрөнбө | үрөнбөңүз | үрөнбөсүн | үрөнбөйлү | үрөнбөгүлө | үрөнбөңүздөр | үрөнбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | үрөнүү |
| -ыш | үрөнүш |
| -мак | үрөнмөк |
| -май | үрөнмөй |
| -баш | үрөнбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | үрөнгөн |
| -ар | үрөнөр |
| -бас | үрөнбөс |
| -уучу | үрөнүүчү |
| -чу | үрөнчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | үрөнө |
| -ып | үрөнүп |
| -ганы | үрөнгөнү |
| -ганча | үрөнгөнчө |
| -гыча | үрөнгүчө |
| -майынча | үрөнмөйүнчө |