Морфология › үрүү
үрүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үрүү | үрүүлөр |
| Родительный | үрүүнүн | үрүүлөрдүн |
| Дательный | үрүүгө | үрүүлөргө |
| Винительный | үрүүнү | үрүүлөрдү |
| Местный | үрүүдө | үрүүлөрдө |
| Исходный | үрүүдөн | үрүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үрүүм | үрүүлөрүм |
| ты | үрүүң | үрүүлөрүң |
| Вы | үрүүңүз | үрүүлөрүңүз |
| он, она | үрүүсү | үрүүлөрү |
| мы | үрүүбүз | үрүүлөрүбүз |
| вы | үрүүңөр | үрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үрүүңүздөр | үрүүлөрүңүздөр |
| они | үрүүсү | үрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үрүүнүкү | үрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үрүүм | үрүүң | үрүүңүз | үрүүсү | үрүүбүз | үрүүңөр | үрүүңүздөр | үрүүсү |
| Родительный | үрүүмдүн / үрүүмүн | үрүүңдүн / үрүүңүн | үрүүңүздүн | үрүүсүнүн | үрүүбүздүн | үрүүңөрдүн | үрүүңүздөрдүн | үрүүсүнүн |
| Дательный | үрүүмө | үрүүңө | үрүүңүзгө | үрүүсүнө | үрүүбүзгө | үрүүңөргө | үрүүңүздөргө | үрүүсүнө |
| Винительный | үрүүмдү / үрүүмү | үрүүңдү / үрүүңү | үрүүңүздү | үрүүсүн | үрүүбүздү | үрүүңөрдү | үрүүңүздөрдү | үрүүсүн |
| Местный | үрүүмдө | үрүүңдө | үрүүңүздө | үрүүсүндө | үрүүбүздө | үрүүңөрдө | үрүүңүздөрдө | үрүүсүндө |
| Исходный | үрүүмдөн / үрүүмөн | үрүүңдөн / үрүүңөн | үрүүңүздөн | үрүүсүнөн | үрүүбүздөн | үрүүңөрдөн | үрүүңүздөрдөн | үрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үрүүлөрүм | үрүүлөрүң | үрүүлөрүңүз | үрүүлөрү | үрүүлөрүбүз | үрүүлөрүңөр | үрүүлөрүңүздөр | үрүүлөрү |
| Родительный | үрүүлөрүмдүн / үрүүлөрүмүн | үрүүлөрүңдүн / үрүүлөрүңүн | үрүүлөрүңүздүн | үрүүлөрүнүн | үрүүлөрүбүздүн | үрүүлөрүңөрдүн | үрүүлөрүңүздөрдүн | үрүүлөрүнүн |
| Дательный | үрүүлөрүмө | үрүүлөрүңө | үрүүлөрүңүзгө | үрүүлөрүнө | үрүүлөрүбүзгө | үрүүлөрүңөргө | үрүүлөрүңүздөргө | үрүүлөрүнө |
| Винительный | үрүүлөрүмдү / үрүүлөрүмү | үрүүлөрүңдү / үрүүлөрүңү | үрүүлөрүңүздү | үрүүлөрүн | үрүүлөрүбүздү | үрүүлөрүңөрдү | үрүүлөрүңүздөрдү | үрүүлөрүн |
| Местный | үрүүлөрүмдө | үрүүлөрүңдө | үрүүлөрүңүздө | үрүүлөрүндө | үрүүлөрүбүздө | үрүүлөрүңөрдө | үрүүлөрүңүздөрдө | үрүүлөрүндө |
| Исходный | үрүүлөрүмдөн / үрүүлөрүмөн | үрүүлөрүңдөн / үрүүлөрүңөн | үрүүлөрүңүздөн | үрүүлөрүнөн | үрүүлөрүбүздөн | үрүүлөрүңөрдөн | үрүүлөрүңүздөрдөн | үрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үрүүмүн | үрүүбүз |
| 2е лицо | үрүүсүң | үрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үрүүсүз | үрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | үрүүдөмүн | үрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | үрүүдөсүң | үрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үрүүдөсүз | үрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үрүүдөнмүн | үрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үрүүдөнсүң | үрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үрүүдөнсүз | үрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үрүү | үрүүлөр |
| Родительный | үрүүнүн | үрүүлөрдүн |
| Дательный | үрүүгө | үрүүлөргө |
| Винительный | үрүүнү | үрүүлөрдү |
| Местный | үрүүдө | үрүүлөрдө |
| Исходный | үрүүдөн | үрүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үрүүм | үрүүлөрүм |
| ты | үрүүң | үрүүлөрүң |
| Вы | үрүүңүз | үрүүлөрүңүз |
| он, она | үрүүсү | үрүүлөрү |
| мы | үрүүбүз | үрүүлөрүбүз |
| вы | үрүүңөр | үрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үрүүңүздөр | үрүүлөрүңүздөр |
| они | үрүүсү | үрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үрүүнүкү | үрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үрүүм | үрүүң | үрүүңүз | үрүүсү | үрүүбүз | үрүүңөр | үрүүңүздөр | үрүүсү |
| Родительный | үрүүмдүн / үрүүмүн | үрүүңдүн / үрүүңүн | үрүүңүздүн | үрүүсүнүн | үрүүбүздүн | үрүүңөрдүн | үрүүңүздөрдүн | үрүүсүнүн |
| Дательный | үрүүмө | үрүүңө | үрүүңүзгө | үрүүсүнө | үрүүбүзгө | үрүүңөргө | үрүүңүздөргө | үрүүсүнө |
| Винительный | үрүүмдү / үрүүмү | үрүүңдү / үрүүңү | үрүүңүздү | үрүүсүн | үрүүбүздү | үрүүңөрдү | үрүүңүздөрдү | үрүүсүн |
| Местный | үрүүмдө | үрүүңдө | үрүүңүздө | үрүүсүндө | үрүүбүздө | үрүүңөрдө | үрүүңүздөрдө | үрүүсүндө |
| Исходный | үрүүмдөн / үрүүмөн | үрүүңдөн / үрүүңөн | үрүүңүздөн | үрүүсүнөн | үрүүбүздөн | үрүүңөрдөн | үрүүңүздөрдөн | үрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үрүүлөрүм | үрүүлөрүң | үрүүлөрүңүз | үрүүлөрү | үрүүлөрүбүз | үрүүлөрүңөр | үрүүлөрүңүздөр | үрүүлөрү |
| Родительный | үрүүлөрүмдүн / үрүүлөрүмүн | үрүүлөрүңдүн / үрүүлөрүңүн | үрүүлөрүңүздүн | үрүүлөрүнүн | үрүүлөрүбүздүн | үрүүлөрүңөрдүн | үрүүлөрүңүздөрдүн | үрүүлөрүнүн |
| Дательный | үрүүлөрүмө | үрүүлөрүңө | үрүүлөрүңүзгө | үрүүлөрүнө | үрүүлөрүбүзгө | үрүүлөрүңөргө | үрүүлөрүңүздөргө | үрүүлөрүнө |
| Винительный | үрүүлөрүмдү / үрүүлөрүмү | үрүүлөрүңдү / үрүүлөрүңү | үрүүлөрүңүздү | үрүүлөрүн | үрүүлөрүбүздү | үрүүлөрүңөрдү | үрүүлөрүңүздөрдү | үрүүлөрүн |
| Местный | үрүүлөрүмдө | үрүүлөрүңдө | үрүүлөрүңүздө | үрүүлөрүндө | үрүүлөрүбүздө | үрүүлөрүңөрдө | үрүүлөрүңүздөрдө | үрүүлөрүндө |
| Исходный | үрүүлөрүмдөн / үрүүлөрүмөн | үрүүлөрүңдөн / үрүүлөрүңөн | үрүүлөрүңүздөн | үрүүлөрүнөн | үрүүлөрүбүздөн | үрүүлөрүңөрдөн | үрүүлөрүңүздөрдөн | үрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үрүүмүн | үрүүбүз |
| 2е лицо | үрүүсүң | үрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үрүүсүз | үрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | үрүүдөмүн | үрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | үрүүдөсүң | үрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үрүүдөсүз | үрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үрүүдөнмүн | үрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үрүүдөнсүң | үрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үрүүдөнсүз | үрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.