Морфология › үстүнкү
үстүнкү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үстүнкү | үстүнкүлөр |
| Родительный | үстүнкүнүн | үстүнкүлөрдүн |
| Дательный | үстүнкүгө | үстүнкүлөргө |
| Винительный | үстүнкүнү | үстүнкүлөрдү |
| Местный | үстүнкүдө | үстүнкүлөрдө |
| Исходный | үстүнкүдөн | үстүнкүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үстүнкүм | үстүнкүлөрүм |
| ты | үстүнкүң | үстүнкүлөрүң |
| Вы | үстүнкүңүз | үстүнкүлөрүңүз |
| он, она | үстүнкүсү | үстүнкүлөрү |
| мы | үстүнкүбүз | үстүнкүлөрүбүз |
| вы | үстүнкүңөр | үстүнкүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үстүнкүңүздөр | үстүнкүлөрүңүздөр |
| они | үстүнкүсү | үстүнкүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үстүнкүнүкү | үстүнкүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үстүнкүм | үстүнкүң | үстүнкүңүз | үстүнкүсү | үстүнкүбүз | үстүнкүңөр | үстүнкүңүздөр | үстүнкүсү |
| Родительный | үстүнкүмдүн / үстүнкүмүн | үстүнкүңдүн / үстүнкүңүн | үстүнкүңүздүн | үстүнкүсүнүн | үстүнкүбүздүн | үстүнкүңөрдүн | үстүнкүңүздөрдүн | үстүнкүсүнүн |
| Дательный | үстүнкүмө | үстүнкүңө | үстүнкүңүзгө | үстүнкүсүнө | үстүнкүбүзгө | үстүнкүңөргө | үстүнкүңүздөргө | үстүнкүсүнө |
| Винительный | үстүнкүмдү / үстүнкүмү | үстүнкүңдү / үстүнкүңү | үстүнкүңүздү | үстүнкүсүн | үстүнкүбүздү | үстүнкүңөрдү | үстүнкүңүздөрдү | үстүнкүсүн |
| Местный | үстүнкүмдө | үстүнкүңдө | үстүнкүңүздө | үстүнкүсүндө | үстүнкүбүздө | үстүнкүңөрдө | үстүнкүңүздөрдө | үстүнкүсүндө |
| Исходный | үстүнкүмдөн / үстүнкүмөн | үстүнкүңдөн / үстүнкүңөн | үстүнкүңүздөн | үстүнкүсүнөн | үстүнкүбүздөн | үстүнкүңөрдөн | үстүнкүңүздөрдөн | үстүнкүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үстүнкүлөрүм | үстүнкүлөрүң | үстүнкүлөрүңүз | үстүнкүлөрү | үстүнкүлөрүбүз | үстүнкүлөрүңөр | үстүнкүлөрүңүздөр | үстүнкүлөрү |
| Родительный | үстүнкүлөрүмдүн / үстүнкүлөрүмүн | үстүнкүлөрүңдүн / үстүнкүлөрүңүн | үстүнкүлөрүңүздүн | үстүнкүлөрүнүн | үстүнкүлөрүбүздүн | үстүнкүлөрүңөрдүн | үстүнкүлөрүңүздөрдүн | үстүнкүлөрүнүн |
| Дательный | үстүнкүлөрүмө | үстүнкүлөрүңө | үстүнкүлөрүңүзгө | үстүнкүлөрүнө | үстүнкүлөрүбүзгө | үстүнкүлөрүңөргө | үстүнкүлөрүңүздөргө | үстүнкүлөрүнө |
| Винительный | үстүнкүлөрүмдү / үстүнкүлөрүмү | үстүнкүлөрүңдү / үстүнкүлөрүңү | үстүнкүлөрүңүздү | үстүнкүлөрүн | үстүнкүлөрүбүздү | үстүнкүлөрүңөрдү | үстүнкүлөрүңүздөрдү | үстүнкүлөрүн |
| Местный | үстүнкүлөрүмдө | үстүнкүлөрүңдө | үстүнкүлөрүңүздө | үстүнкүлөрүндө | үстүнкүлөрүбүздө | үстүнкүлөрүңөрдө | үстүнкүлөрүңүздөрдө | үстүнкүлөрүндө |
| Исходный | үстүнкүлөрүмдөн / үстүнкүлөрүмөн | үстүнкүлөрүңдөн / үстүнкүлөрүңөн | үстүнкүлөрүңүздөн | үстүнкүлөрүнөн | үстүнкүлөрүбүздөн | үстүнкүлөрүңөрдөн | үстүнкүлөрүңүздөрдөн | үстүнкүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үстүнкүмүн | үстүнкүбүз |
| 2е лицо | үстүнкүсүң | үстүнкүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үстүнкүсүз | үстүнкүсүздөр |
| местный · 1е лицо | үстүнкүдөмүн | үстүнкүдөбүз |
| местный · 2е лицо | үстүнкүдөсүң | үстүнкүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үстүнкүдөсүз | үстүнкүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үстүнкүдөнмүн | үстүнкүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үстүнкүдөнсүң | үстүнкүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үстүнкүдөнсүз | үстүнкүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үстүнкү | үстүнкүлөр |
| Родительный | үстүнкүнүн | үстүнкүлөрдүн |
| Дательный | үстүнкүгө | үстүнкүлөргө |
| Винительный | үстүнкүнү | үстүнкүлөрдү |
| Местный | үстүнкүдө | үстүнкүлөрдө |
| Исходный | үстүнкүдөн | үстүнкүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үстүнкүм | үстүнкүлөрүм |
| ты | үстүнкүң | үстүнкүлөрүң |
| Вы | үстүнкүңүз | үстүнкүлөрүңүз |
| он, она | үстүнкүсү | үстүнкүлөрү |
| мы | үстүнкүбүз | үстүнкүлөрүбүз |
| вы | үстүнкүңөр | үстүнкүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үстүнкүңүздөр | үстүнкүлөрүңүздөр |
| они | үстүнкүсү | үстүнкүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үстүнкүнүкү | үстүнкүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үстүнкүм | үстүнкүң | үстүнкүңүз | үстүнкүсү | үстүнкүбүз | үстүнкүңөр | үстүнкүңүздөр | үстүнкүсү |
| Родительный | үстүнкүмдүн / үстүнкүмүн | үстүнкүңдүн / үстүнкүңүн | үстүнкүңүздүн | үстүнкүсүнүн | үстүнкүбүздүн | үстүнкүңөрдүн | үстүнкүңүздөрдүн | үстүнкүсүнүн |
| Дательный | үстүнкүмө | үстүнкүңө | үстүнкүңүзгө | үстүнкүсүнө | үстүнкүбүзгө | үстүнкүңөргө | үстүнкүңүздөргө | үстүнкүсүнө |
| Винительный | үстүнкүмдү / үстүнкүмү | үстүнкүңдү / үстүнкүңү | үстүнкүңүздү | үстүнкүсүн | үстүнкүбүздү | үстүнкүңөрдү | үстүнкүңүздөрдү | үстүнкүсүн |
| Местный | үстүнкүмдө | үстүнкүңдө | үстүнкүңүздө | үстүнкүсүндө | үстүнкүбүздө | үстүнкүңөрдө | үстүнкүңүздөрдө | үстүнкүсүндө |
| Исходный | үстүнкүмдөн / үстүнкүмөн | үстүнкүңдөн / үстүнкүңөн | үстүнкүңүздөн | үстүнкүсүнөн | үстүнкүбүздөн | үстүнкүңөрдөн | үстүнкүңүздөрдөн | үстүнкүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үстүнкүлөрүм | үстүнкүлөрүң | үстүнкүлөрүңүз | үстүнкүлөрү | үстүнкүлөрүбүз | үстүнкүлөрүңөр | үстүнкүлөрүңүздөр | үстүнкүлөрү |
| Родительный | үстүнкүлөрүмдүн / үстүнкүлөрүмүн | үстүнкүлөрүңдүн / үстүнкүлөрүңүн | үстүнкүлөрүңүздүн | үстүнкүлөрүнүн | үстүнкүлөрүбүздүн | үстүнкүлөрүңөрдүн | үстүнкүлөрүңүздөрдүн | үстүнкүлөрүнүн |
| Дательный | үстүнкүлөрүмө | үстүнкүлөрүңө | үстүнкүлөрүңүзгө | үстүнкүлөрүнө | үстүнкүлөрүбүзгө | үстүнкүлөрүңөргө | үстүнкүлөрүңүздөргө | үстүнкүлөрүнө |
| Винительный | үстүнкүлөрүмдү / үстүнкүлөрүмү | үстүнкүлөрүңдү / үстүнкүлөрүңү | үстүнкүлөрүңүздү | үстүнкүлөрүн | үстүнкүлөрүбүздү | үстүнкүлөрүңөрдү | үстүнкүлөрүңүздөрдү | үстүнкүлөрүн |
| Местный | үстүнкүлөрүмдө | үстүнкүлөрүңдө | үстүнкүлөрүңүздө | үстүнкүлөрүндө | үстүнкүлөрүбүздө | үстүнкүлөрүңөрдө | үстүнкүлөрүңүздөрдө | үстүнкүлөрүндө |
| Исходный | үстүнкүлөрүмдөн / үстүнкүлөрүмөн | үстүнкүлөрүңдөн / үстүнкүлөрүңөн | үстүнкүлөрүңүздөн | үстүнкүлөрүнөн | үстүнкүлөрүбүздөн | үстүнкүлөрүңөрдөн | үстүнкүлөрүңүздөрдөн | үстүнкүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үстүнкүмүн | үстүнкүбүз |
| 2е лицо | үстүнкүсүң | үстүнкүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үстүнкүсүз | үстүнкүсүздөр |
| местный · 1е лицо | үстүнкүдөмүн | үстүнкүдөбүз |
| местный · 2е лицо | үстүнкүдөсүң | үстүнкүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үстүнкүдөсүз | үстүнкүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үстүнкүдөнмүн | үстүнкүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үстүнкүдөнсүң | үстүнкүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үстүнкүдөнсүз | үстүнкүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | үстүнкүрөөк |