Морфология › үтүктөө
үтүктөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үтүктөө | үтүктөөлөр |
| Родительный | үтүктөөнүн | үтүктөөлөрдүн |
| Дательный | үтүктөөгө | үтүктөөлөргө |
| Винительный | үтүктөөнү | үтүктөөлөрдү |
| Местный | үтүктөөдө | үтүктөөлөрдө |
| Исходный | үтүктөөдөн | үтүктөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үтүктөөм | үтүктөөлөрүм |
| ты | үтүктөөң | үтүктөөлөрүң |
| Вы | үтүктөөңүз | үтүктөөлөрүңүз |
| он, она | үтүктөөсү | үтүктөөлөрү |
| мы | үтүктөөбүз | үтүктөөлөрүбүз |
| вы | үтүктөөңөр | үтүктөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үтүктөөңүздөр | үтүктөөлөрүңүздөр |
| они | үтүктөөсү | үтүктөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үтүктөөнүкү | үтүктөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үтүктөөм | үтүктөөң | үтүктөөңүз | үтүктөөсү | үтүктөөбүз | үтүктөөңөр | үтүктөөңүздөр | үтүктөөсү |
| Родительный | үтүктөөмдүн / үтүктөөмүн | үтүктөөңдүн / үтүктөөңүн | үтүктөөңүздүн | үтүктөөсүнүн | үтүктөөбүздүн | үтүктөөңөрдүн | үтүктөөңүздөрдүн | үтүктөөсүнүн |
| Дательный | үтүктөөмө | үтүктөөңө | үтүктөөңүзгө | үтүктөөсүнө | үтүктөөбүзгө | үтүктөөңөргө | үтүктөөңүздөргө | үтүктөөсүнө |
| Винительный | үтүктөөмдү / үтүктөөмү | үтүктөөңдү / үтүктөөңү | үтүктөөңүздү | үтүктөөсүн | үтүктөөбүздү | үтүктөөңөрдү | үтүктөөңүздөрдү | үтүктөөсүн |
| Местный | үтүктөөмдө | үтүктөөңдө | үтүктөөңүздө | үтүктөөсүндө | үтүктөөбүздө | үтүктөөңөрдө | үтүктөөңүздөрдө | үтүктөөсүндө |
| Исходный | үтүктөөмдөн / үтүктөөмөн | үтүктөөңдөн / үтүктөөңөн | үтүктөөңүздөн | үтүктөөсүнөн | үтүктөөбүздөн | үтүктөөңөрдөн | үтүктөөңүздөрдөн | үтүктөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үтүктөөлөрүм | үтүктөөлөрүң | үтүктөөлөрүңүз | үтүктөөлөрү | үтүктөөлөрүбүз | үтүктөөлөрүңөр | үтүктөөлөрүңүздөр | үтүктөөлөрү |
| Родительный | үтүктөөлөрүмдүн / үтүктөөлөрүмүн | үтүктөөлөрүңдүн / үтүктөөлөрүңүн | үтүктөөлөрүңүздүн | үтүктөөлөрүнүн | үтүктөөлөрүбүздүн | үтүктөөлөрүңөрдүн | үтүктөөлөрүңүздөрдүн | үтүктөөлөрүнүн |
| Дательный | үтүктөөлөрүмө | үтүктөөлөрүңө | үтүктөөлөрүңүзгө | үтүктөөлөрүнө | үтүктөөлөрүбүзгө | үтүктөөлөрүңөргө | үтүктөөлөрүңүздөргө | үтүктөөлөрүнө |
| Винительный | үтүктөөлөрүмдү / үтүктөөлөрүмү | үтүктөөлөрүңдү / үтүктөөлөрүңү | үтүктөөлөрүңүздү | үтүктөөлөрүн | үтүктөөлөрүбүздү | үтүктөөлөрүңөрдү | үтүктөөлөрүңүздөрдү | үтүктөөлөрүн |
| Местный | үтүктөөлөрүмдө | үтүктөөлөрүңдө | үтүктөөлөрүңүздө | үтүктөөлөрүндө | үтүктөөлөрүбүздө | үтүктөөлөрүңөрдө | үтүктөөлөрүңүздөрдө | үтүктөөлөрүндө |
| Исходный | үтүктөөлөрүмдөн / үтүктөөлөрүмөн | үтүктөөлөрүңдөн / үтүктөөлөрүңөн | үтүктөөлөрүңүздөн | үтүктөөлөрүнөн | үтүктөөлөрүбүздөн | үтүктөөлөрүңөрдөн | үтүктөөлөрүңүздөрдөн | үтүктөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үтүктөөмүн | үтүктөөбүз |
| 2е лицо | үтүктөөсүң | үтүктөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үтүктөөсүз | үтүктөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | үтүктөөдөмүн | үтүктөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | үтүктөөдөсүң | үтүктөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үтүктөөдөсүз | үтүктөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үтүктөөдөнмүн | үтүктөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үтүктөөдөнсүң | үтүктөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үтүктөөдөнсүз | үтүктөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үтүктөө | үтүктөөлөр |
| Родительный | үтүктөөнүн | үтүктөөлөрдүн |
| Дательный | үтүктөөгө | үтүктөөлөргө |
| Винительный | үтүктөөнү | үтүктөөлөрдү |
| Местный | үтүктөөдө | үтүктөөлөрдө |
| Исходный | үтүктөөдөн | үтүктөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үтүктөөм | үтүктөөлөрүм |
| ты | үтүктөөң | үтүктөөлөрүң |
| Вы | үтүктөөңүз | үтүктөөлөрүңүз |
| он, она | үтүктөөсү | үтүктөөлөрү |
| мы | үтүктөөбүз | үтүктөөлөрүбүз |
| вы | үтүктөөңөр | үтүктөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үтүктөөңүздөр | үтүктөөлөрүңүздөр |
| они | үтүктөөсү | үтүктөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үтүктөөнүкү | үтүктөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үтүктөөм | үтүктөөң | үтүктөөңүз | үтүктөөсү | үтүктөөбүз | үтүктөөңөр | үтүктөөңүздөр | үтүктөөсү |
| Родительный | үтүктөөмдүн / үтүктөөмүн | үтүктөөңдүн / үтүктөөңүн | үтүктөөңүздүн | үтүктөөсүнүн | үтүктөөбүздүн | үтүктөөңөрдүн | үтүктөөңүздөрдүн | үтүктөөсүнүн |
| Дательный | үтүктөөмө | үтүктөөңө | үтүктөөңүзгө | үтүктөөсүнө | үтүктөөбүзгө | үтүктөөңөргө | үтүктөөңүздөргө | үтүктөөсүнө |
| Винительный | үтүктөөмдү / үтүктөөмү | үтүктөөңдү / үтүктөөңү | үтүктөөңүздү | үтүктөөсүн | үтүктөөбүздү | үтүктөөңөрдү | үтүктөөңүздөрдү | үтүктөөсүн |
| Местный | үтүктөөмдө | үтүктөөңдө | үтүктөөңүздө | үтүктөөсүндө | үтүктөөбүздө | үтүктөөңөрдө | үтүктөөңүздөрдө | үтүктөөсүндө |
| Исходный | үтүктөөмдөн / үтүктөөмөн | үтүктөөңдөн / үтүктөөңөн | үтүктөөңүздөн | үтүктөөсүнөн | үтүктөөбүздөн | үтүктөөңөрдөн | үтүктөөңүздөрдөн | үтүктөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үтүктөөлөрүм | үтүктөөлөрүң | үтүктөөлөрүңүз | үтүктөөлөрү | үтүктөөлөрүбүз | үтүктөөлөрүңөр | үтүктөөлөрүңүздөр | үтүктөөлөрү |
| Родительный | үтүктөөлөрүмдүн / үтүктөөлөрүмүн | үтүктөөлөрүңдүн / үтүктөөлөрүңүн | үтүктөөлөрүңүздүн | үтүктөөлөрүнүн | үтүктөөлөрүбүздүн | үтүктөөлөрүңөрдүн | үтүктөөлөрүңүздөрдүн | үтүктөөлөрүнүн |
| Дательный | үтүктөөлөрүмө | үтүктөөлөрүңө | үтүктөөлөрүңүзгө | үтүктөөлөрүнө | үтүктөөлөрүбүзгө | үтүктөөлөрүңөргө | үтүктөөлөрүңүздөргө | үтүктөөлөрүнө |
| Винительный | үтүктөөлөрүмдү / үтүктөөлөрүмү | үтүктөөлөрүңдү / үтүктөөлөрүңү | үтүктөөлөрүңүздү | үтүктөөлөрүн | үтүктөөлөрүбүздү | үтүктөөлөрүңөрдү | үтүктөөлөрүңүздөрдү | үтүктөөлөрүн |
| Местный | үтүктөөлөрүмдө | үтүктөөлөрүңдө | үтүктөөлөрүңүздө | үтүктөөлөрүндө | үтүктөөлөрүбүздө | үтүктөөлөрүңөрдө | үтүктөөлөрүңүздөрдө | үтүктөөлөрүндө |
| Исходный | үтүктөөлөрүмдөн / үтүктөөлөрүмөн | үтүктөөлөрүңдөн / үтүктөөлөрүңөн | үтүктөөлөрүңүздөн | үтүктөөлөрүнөн | үтүктөөлөрүбүздөн | үтүктөөлөрүңөрдөн | үтүктөөлөрүңүздөрдөн | үтүктөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үтүктөөмүн | үтүктөөбүз |
| 2е лицо | үтүктөөсүң | үтүктөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үтүктөөсүз | үтүктөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | үтүктөөдөмүн | үтүктөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | үтүктөөдөсүң | үтүктөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үтүктөөдөсүз | үтүктөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үтүктөөдөнмүн | үтүктөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үтүктөөдөнсүң | үтүктөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үтүктөөдөнсүз | үтүктөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.