Морфология › үзгүлтүксүз
үзгүлтүксүз
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үзгүлтүксүз | үзгүлтүксүздөр |
| Родительный | үзгүлтүксүздүн | үзгүлтүксүздөрдүн |
| Дательный | үзгүлтүксүзгө | үзгүлтүксүздөргө |
| Винительный | үзгүлтүксүздү | үзгүлтүксүздөрдү |
| Местный | үзгүлтүксүздө | үзгүлтүксүздөрдө |
| Исходный | үзгүлтүксүздөн | үзгүлтүксүздөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үзгүлтүксүзүм | үзгүлтүксүздөрүм |
| ты | үзгүлтүксүзүң | үзгүлтүксүздөрүң |
| Вы | үзгүлтүксүзүңүз | үзгүлтүксүздөрүңүз |
| он, она | үзгүлтүксүзү | үзгүлтүксүздөрү |
| мы | үзгүлтүксүзүбүз | үзгүлтүксүздөрүбүз |
| вы | үзгүлтүксүзүңөр | үзгүлтүксүздөрүңөр |
| Вы (мн.) | үзгүлтүксүзүңүздөр | үзгүлтүксүздөрүңүздөр |
| они | үзгүлтүксүзү | үзгүлтүксүздөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үзгүлтүксүздүкү | үзгүлтүксүздөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзгүлтүксүзүм | үзгүлтүксүзүң | үзгүлтүксүзүңүз | үзгүлтүксүзү | үзгүлтүксүзүбүз | үзгүлтүксүзүңөр | үзгүлтүксүзүңүздөр | үзгүлтүксүзү |
| Родительный | үзгүлтүксүзүмдүн / үзгүлтүксүзүмүн | үзгүлтүксүзүңдүн / үзгүлтүксүзүңүн | үзгүлтүксүзүңүздүн | үзгүлтүксүзүнүн | үзгүлтүксүзүбүздүн | үзгүлтүксүзүңөрдүн | үзгүлтүксүзүңүздөрдүн | үзгүлтүксүзүнүн |
| Дательный | үзгүлтүксүзүмө | үзгүлтүксүзүңө | үзгүлтүксүзүңүзгө | үзгүлтүксүзүнө | үзгүлтүксүзүбүзгө | үзгүлтүксүзүңөргө | үзгүлтүксүзүңүздөргө | үзгүлтүксүзүнө |
| Винительный | үзгүлтүксүзүмдү / үзгүлтүксүзүмү | үзгүлтүксүзүңдү / үзгүлтүксүзүңү | үзгүлтүксүзүңүздү | үзгүлтүксүзүн | үзгүлтүксүзүбүздү | үзгүлтүксүзүңөрдү | үзгүлтүксүзүңүздөрдү | үзгүлтүксүзүн |
| Местный | үзгүлтүксүзүмдө | үзгүлтүксүзүңдө | үзгүлтүксүзүңүздө | үзгүлтүксүзүндө | үзгүлтүксүзүбүздө | үзгүлтүксүзүңөрдө | үзгүлтүксүзүңүздөрдө | үзгүлтүксүзүндө |
| Исходный | үзгүлтүксүзүмдөн / үзгүлтүксүзүмөн | үзгүлтүксүзүңдөн / үзгүлтүксүзүңөн | үзгүлтүксүзүңүздөн | үзгүлтүксүзүнөн | үзгүлтүксүзүбүздөн | үзгүлтүксүзүңөрдөн | үзгүлтүксүзүңүздөрдөн | үзгүлтүксүзүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзгүлтүксүздөрүм | үзгүлтүксүздөрүң | үзгүлтүксүздөрүңүз | үзгүлтүксүздөрү | үзгүлтүксүздөрүбүз | үзгүлтүксүздөрүңөр | үзгүлтүксүздөрүңүздөр | үзгүлтүксүздөрү |
| Родительный | үзгүлтүксүздөрүмдүн / үзгүлтүксүздөрүмүн | үзгүлтүксүздөрүңдүн / үзгүлтүксүздөрүңүн | үзгүлтүксүздөрүңүздүн | үзгүлтүксүздөрүнүн | үзгүлтүксүздөрүбүздүн | үзгүлтүксүздөрүңөрдүн | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдүн | үзгүлтүксүздөрүнүн |
| Дательный | үзгүлтүксүздөрүмө | үзгүлтүксүздөрүңө | үзгүлтүксүздөрүңүзгө | үзгүлтүксүздөрүнө | үзгүлтүксүздөрүбүзгө | үзгүлтүксүздөрүңөргө | үзгүлтүксүздөрүңүздөргө | үзгүлтүксүздөрүнө |
| Винительный | үзгүлтүксүздөрүмдү / үзгүлтүксүздөрүмү | үзгүлтүксүздөрүңдү / үзгүлтүксүздөрүңү | үзгүлтүксүздөрүңүздү | үзгүлтүксүздөрүн | үзгүлтүксүздөрүбүздү | үзгүлтүксүздөрүңөрдү | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдү | үзгүлтүксүздөрүн |
| Местный | үзгүлтүксүздөрүмдө | үзгүлтүксүздөрүңдө | үзгүлтүксүздөрүңүздө | үзгүлтүксүздөрүндө | үзгүлтүксүздөрүбүздө | үзгүлтүксүздөрүңөрдө | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдө | үзгүлтүксүздөрүндө |
| Исходный | үзгүлтүксүздөрүмдөн / үзгүлтүксүздөрүмөн | үзгүлтүксүздөрүңдөн / үзгүлтүксүздөрүңөн | үзгүлтүксүздөрүңүздөн | үзгүлтүксүздөрүнөн | үзгүлтүксүздөрүбүздөн | үзгүлтүксүздөрүңөрдөн | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдөн | үзгүлтүксүздөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үзгүлтүксүзмүн | үзгүлтүксүзбүз |
| 2е лицо | үзгүлтүксүзсүң | үзгүлтүксүзсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үзгүлтүксүзсүз | үзгүлтүксүзсүздөр |
| местный · 1е лицо | үзгүлтүксүздөмүн | үзгүлтүксүздөбүз |
| местный · 2е лицо | үзгүлтүксүздөсүң | үзгүлтүксүздөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үзгүлтүксүздөсүз | үзгүлтүксүздөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үзгүлтүксүздөнмүн | үзгүлтүксүздөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үзгүлтүксүздөнсүң | үзгүлтүксүздөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үзгүлтүксүздөнсүз | үзгүлтүксүздөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үзгүлтүксүз | үзгүлтүксүздөр |
| Родительный | үзгүлтүксүздүн | үзгүлтүксүздөрдүн |
| Дательный | үзгүлтүксүзгө | үзгүлтүксүздөргө |
| Винительный | үзгүлтүксүздү | үзгүлтүксүздөрдү |
| Местный | үзгүлтүксүздө | үзгүлтүксүздөрдө |
| Исходный | үзгүлтүксүздөн | үзгүлтүксүздөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үзгүлтүксүзүм | үзгүлтүксүздөрүм |
| ты | үзгүлтүксүзүң | үзгүлтүксүздөрүң |
| Вы | үзгүлтүксүзүңүз | үзгүлтүксүздөрүңүз |
| он, она | үзгүлтүксүзү | үзгүлтүксүздөрү |
| мы | үзгүлтүксүзүбүз | үзгүлтүксүздөрүбүз |
| вы | үзгүлтүксүзүңөр | үзгүлтүксүздөрүңөр |
| Вы (мн.) | үзгүлтүксүзүңүздөр | үзгүлтүксүздөрүңүздөр |
| они | үзгүлтүксүзү | үзгүлтүксүздөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үзгүлтүксүздүкү | үзгүлтүксүздөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзгүлтүксүзүм | үзгүлтүксүзүң | үзгүлтүксүзүңүз | үзгүлтүксүзү | үзгүлтүксүзүбүз | үзгүлтүксүзүңөр | үзгүлтүксүзүңүздөр | үзгүлтүксүзү |
| Родительный | үзгүлтүксүзүмдүн / үзгүлтүксүзүмүн | үзгүлтүксүзүңдүн / үзгүлтүксүзүңүн | үзгүлтүксүзүңүздүн | үзгүлтүксүзүнүн | үзгүлтүксүзүбүздүн | үзгүлтүксүзүңөрдүн | үзгүлтүксүзүңүздөрдүн | үзгүлтүксүзүнүн |
| Дательный | үзгүлтүксүзүмө | үзгүлтүксүзүңө | үзгүлтүксүзүңүзгө | үзгүлтүксүзүнө | үзгүлтүксүзүбүзгө | үзгүлтүксүзүңөргө | үзгүлтүксүзүңүздөргө | үзгүлтүксүзүнө |
| Винительный | үзгүлтүксүзүмдү / үзгүлтүксүзүмү | үзгүлтүксүзүңдү / үзгүлтүксүзүңү | үзгүлтүксүзүңүздү | үзгүлтүксүзүн | үзгүлтүксүзүбүздү | үзгүлтүксүзүңөрдү | үзгүлтүксүзүңүздөрдү | үзгүлтүксүзүн |
| Местный | үзгүлтүксүзүмдө | үзгүлтүксүзүңдө | үзгүлтүксүзүңүздө | үзгүлтүксүзүндө | үзгүлтүксүзүбүздө | үзгүлтүксүзүңөрдө | үзгүлтүксүзүңүздөрдө | үзгүлтүксүзүндө |
| Исходный | үзгүлтүксүзүмдөн / үзгүлтүксүзүмөн | үзгүлтүксүзүңдөн / үзгүлтүксүзүңөн | үзгүлтүксүзүңүздөн | үзгүлтүксүзүнөн | үзгүлтүксүзүбүздөн | үзгүлтүксүзүңөрдөн | үзгүлтүксүзүңүздөрдөн | үзгүлтүксүзүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзгүлтүксүздөрүм | үзгүлтүксүздөрүң | үзгүлтүксүздөрүңүз | үзгүлтүксүздөрү | үзгүлтүксүздөрүбүз | үзгүлтүксүздөрүңөр | үзгүлтүксүздөрүңүздөр | үзгүлтүксүздөрү |
| Родительный | үзгүлтүксүздөрүмдүн / үзгүлтүксүздөрүмүн | үзгүлтүксүздөрүңдүн / үзгүлтүксүздөрүңүн | үзгүлтүксүздөрүңүздүн | үзгүлтүксүздөрүнүн | үзгүлтүксүздөрүбүздүн | үзгүлтүксүздөрүңөрдүн | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдүн | үзгүлтүксүздөрүнүн |
| Дательный | үзгүлтүксүздөрүмө | үзгүлтүксүздөрүңө | үзгүлтүксүздөрүңүзгө | үзгүлтүксүздөрүнө | үзгүлтүксүздөрүбүзгө | үзгүлтүксүздөрүңөргө | үзгүлтүксүздөрүңүздөргө | үзгүлтүксүздөрүнө |
| Винительный | үзгүлтүксүздөрүмдү / үзгүлтүксүздөрүмү | үзгүлтүксүздөрүңдү / үзгүлтүксүздөрүңү | үзгүлтүксүздөрүңүздү | үзгүлтүксүздөрүн | үзгүлтүксүздөрүбүздү | үзгүлтүксүздөрүңөрдү | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдү | үзгүлтүксүздөрүн |
| Местный | үзгүлтүксүздөрүмдө | үзгүлтүксүздөрүңдө | үзгүлтүксүздөрүңүздө | үзгүлтүксүздөрүндө | үзгүлтүксүздөрүбүздө | үзгүлтүксүздөрүңөрдө | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдө | үзгүлтүксүздөрүндө |
| Исходный | үзгүлтүксүздөрүмдөн / үзгүлтүксүздөрүмөн | үзгүлтүксүздөрүңдөн / үзгүлтүксүздөрүңөн | үзгүлтүксүздөрүңүздөн | үзгүлтүксүздөрүнөн | үзгүлтүксүздөрүбүздөн | үзгүлтүксүздөрүңөрдөн | үзгүлтүксүздөрүңүздөрдөн | үзгүлтүксүздөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үзгүлтүксүзмүн | үзгүлтүксүзбүз |
| 2е лицо | үзгүлтүксүзсүң | үзгүлтүксүзсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үзгүлтүксүзсүз | үзгүлтүксүзсүздөр |
| местный · 1е лицо | үзгүлтүксүздөмүн | үзгүлтүксүздөбүз |
| местный · 2е лицо | үзгүлтүксүздөсүң | үзгүлтүксүздөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үзгүлтүксүздөсүз | үзгүлтүксүздөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үзгүлтүксүздөнмүн | үзгүлтүксүздөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үзгүлтүксүздөнсүң | үзгүлтүксүздөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үзгүлтүксүздөнсүз | үзгүлтүксүздөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | үзгүлтүксүзүрөөк |