Морфология › үзүлүү
үзүлүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үзүлүү | үзүлүүлөр |
| Родительный | үзүлүүнүн | үзүлүүлөрдүн |
| Дательный | үзүлүүгө | үзүлүүлөргө |
| Винительный | үзүлүүнү | үзүлүүлөрдү |
| Местный | үзүлүүдө | үзүлүүлөрдө |
| Исходный | үзүлүүдөн | үзүлүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үзүлүүм | үзүлүүлөрүм |
| ты | үзүлүүң | үзүлүүлөрүң |
| Вы | үзүлүүңүз | үзүлүүлөрүңүз |
| он, она | үзүлүүсү | үзүлүүлөрү |
| мы | үзүлүүбүз | үзүлүүлөрүбүз |
| вы | үзүлүүңөр | үзүлүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үзүлүүңүздөр | үзүлүүлөрүңүздөр |
| они | үзүлүүсү | үзүлүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үзүлүүнүкү | үзүлүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзүлүүм | үзүлүүң | үзүлүүңүз | үзүлүүсү | үзүлүүбүз | үзүлүүңөр | үзүлүүңүздөр | үзүлүүсү |
| Родительный | үзүлүүмдүн / үзүлүүмүн | үзүлүүңдүн / үзүлүүңүн | үзүлүүңүздүн | үзүлүүсүнүн | үзүлүүбүздүн | үзүлүүңөрдүн | үзүлүүңүздөрдүн | үзүлүүсүнүн |
| Дательный | үзүлүүмө | үзүлүүңө | үзүлүүңүзгө | үзүлүүсүнө | үзүлүүбүзгө | үзүлүүңөргө | үзүлүүңүздөргө | үзүлүүсүнө |
| Винительный | үзүлүүмдү / үзүлүүмү | үзүлүүңдү / үзүлүүңү | үзүлүүңүздү | үзүлүүсүн | үзүлүүбүздү | үзүлүүңөрдү | үзүлүүңүздөрдү | үзүлүүсүн |
| Местный | үзүлүүмдө | үзүлүүңдө | үзүлүүңүздө | үзүлүүсүндө | үзүлүүбүздө | үзүлүүңөрдө | үзүлүүңүздөрдө | үзүлүүсүндө |
| Исходный | үзүлүүмдөн / үзүлүүмөн | үзүлүүңдөн / үзүлүүңөн | үзүлүүңүздөн | үзүлүүсүнөн | үзүлүүбүздөн | үзүлүүңөрдөн | үзүлүүңүздөрдөн | үзүлүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзүлүүлөрүм | үзүлүүлөрүң | үзүлүүлөрүңүз | үзүлүүлөрү | үзүлүүлөрүбүз | үзүлүүлөрүңөр | үзүлүүлөрүңүздөр | үзүлүүлөрү |
| Родительный | үзүлүүлөрүмдүн / үзүлүүлөрүмүн | үзүлүүлөрүңдүн / үзүлүүлөрүңүн | үзүлүүлөрүңүздүн | үзүлүүлөрүнүн | үзүлүүлөрүбүздүн | үзүлүүлөрүңөрдүн | үзүлүүлөрүңүздөрдүн | үзүлүүлөрүнүн |
| Дательный | үзүлүүлөрүмө | үзүлүүлөрүңө | үзүлүүлөрүңүзгө | үзүлүүлөрүнө | үзүлүүлөрүбүзгө | үзүлүүлөрүңөргө | үзүлүүлөрүңүздөргө | үзүлүүлөрүнө |
| Винительный | үзүлүүлөрүмдү / үзүлүүлөрүмү | үзүлүүлөрүңдү / үзүлүүлөрүңү | үзүлүүлөрүңүздү | үзүлүүлөрүн | үзүлүүлөрүбүздү | үзүлүүлөрүңөрдү | үзүлүүлөрүңүздөрдү | үзүлүүлөрүн |
| Местный | үзүлүүлөрүмдө | үзүлүүлөрүңдө | үзүлүүлөрүңүздө | үзүлүүлөрүндө | үзүлүүлөрүбүздө | үзүлүүлөрүңөрдө | үзүлүүлөрүңүздөрдө | үзүлүүлөрүндө |
| Исходный | үзүлүүлөрүмдөн / үзүлүүлөрүмөн | үзүлүүлөрүңдөн / үзүлүүлөрүңөн | үзүлүүлөрүңүздөн | үзүлүүлөрүнөн | үзүлүүлөрүбүздөн | үзүлүүлөрүңөрдөн | үзүлүүлөрүңүздөрдөн | үзүлүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үзүлүүмүн | үзүлүүбүз |
| 2е лицо | үзүлүүсүң | үзүлүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үзүлүүсүз | үзүлүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | үзүлүүдөмүн | үзүлүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | үзүлүүдөсүң | үзүлүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үзүлүүдөсүз | үзүлүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үзүлүүдөнмүн | үзүлүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үзүлүүдөнсүң | үзүлүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үзүлүүдөнсүз | үзүлүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | үзүлүү | үзүлүүлөр |
| Родительный | үзүлүүнүн | үзүлүүлөрдүн |
| Дательный | үзүлүүгө | үзүлүүлөргө |
| Винительный | үзүлүүнү | үзүлүүлөрдү |
| Местный | үзүлүүдө | үзүлүүлөрдө |
| Исходный | үзүлүүдөн | үзүлүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | үзүлүүм | үзүлүүлөрүм |
| ты | үзүлүүң | үзүлүүлөрүң |
| Вы | үзүлүүңүз | үзүлүүлөрүңүз |
| он, она | үзүлүүсү | үзүлүүлөрү |
| мы | үзүлүүбүз | үзүлүүлөрүбүз |
| вы | үзүлүүңөр | үзүлүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | үзүлүүңүздөр | үзүлүүлөрүңүздөр |
| они | үзүлүүсү | үзүлүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | үзүлүүнүкү | үзүлүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзүлүүм | үзүлүүң | үзүлүүңүз | үзүлүүсү | үзүлүүбүз | үзүлүүңөр | үзүлүүңүздөр | үзүлүүсү |
| Родительный | үзүлүүмдүн / үзүлүүмүн | үзүлүүңдүн / үзүлүүңүн | үзүлүүңүздүн | үзүлүүсүнүн | үзүлүүбүздүн | үзүлүүңөрдүн | үзүлүүңүздөрдүн | үзүлүүсүнүн |
| Дательный | үзүлүүмө | үзүлүүңө | үзүлүүңүзгө | үзүлүүсүнө | үзүлүүбүзгө | үзүлүүңөргө | үзүлүүңүздөргө | үзүлүүсүнө |
| Винительный | үзүлүүмдү / үзүлүүмү | үзүлүүңдү / үзүлүүңү | үзүлүүңүздү | үзүлүүсүн | үзүлүүбүздү | үзүлүүңөрдү | үзүлүүңүздөрдү | үзүлүүсүн |
| Местный | үзүлүүмдө | үзүлүүңдө | үзүлүүңүздө | үзүлүүсүндө | үзүлүүбүздө | үзүлүүңөрдө | үзүлүүңүздөрдө | үзүлүүсүндө |
| Исходный | үзүлүүмдөн / үзүлүүмөн | үзүлүүңдөн / үзүлүүңөн | үзүлүүңүздөн | үзүлүүсүнөн | үзүлүүбүздөн | үзүлүүңөрдөн | үзүлүүңүздөрдөн | үзүлүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | үзүлүүлөрүм | үзүлүүлөрүң | үзүлүүлөрүңүз | үзүлүүлөрү | үзүлүүлөрүбүз | үзүлүүлөрүңөр | үзүлүүлөрүңүздөр | үзүлүүлөрү |
| Родительный | үзүлүүлөрүмдүн / үзүлүүлөрүмүн | үзүлүүлөрүңдүн / үзүлүүлөрүңүн | үзүлүүлөрүңүздүн | үзүлүүлөрүнүн | үзүлүүлөрүбүздүн | үзүлүүлөрүңөрдүн | үзүлүүлөрүңүздөрдүн | үзүлүүлөрүнүн |
| Дательный | үзүлүүлөрүмө | үзүлүүлөрүңө | үзүлүүлөрүңүзгө | үзүлүүлөрүнө | үзүлүүлөрүбүзгө | үзүлүүлөрүңөргө | үзүлүүлөрүңүздөргө | үзүлүүлөрүнө |
| Винительный | үзүлүүлөрүмдү / үзүлүүлөрүмү | үзүлүүлөрүңдү / үзүлүүлөрүңү | үзүлүүлөрүңүздү | үзүлүүлөрүн | үзүлүүлөрүбүздү | үзүлүүлөрүңөрдү | үзүлүүлөрүңүздөрдү | үзүлүүлөрүн |
| Местный | үзүлүүлөрүмдө | үзүлүүлөрүңдө | үзүлүүлөрүңүздө | үзүлүүлөрүндө | үзүлүүлөрүбүздө | үзүлүүлөрүңөрдө | үзүлүүлөрүңүздөрдө | үзүлүүлөрүндө |
| Исходный | үзүлүүлөрүмдөн / үзүлүүлөрүмөн | үзүлүүлөрүңдөн / үзүлүүлөрүңөн | үзүлүүлөрүңүздөн | үзүлүүлөрүнөн | үзүлүүлөрүбүздөн | үзүлүүлөрүңөрдөн | үзүлүүлөрүңүздөрдөн | үзүлүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | үзүлүүмүн | үзүлүүбүз |
| 2е лицо | үзүлүүсүң | үзүлүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | үзүлүүсүз | үзүлүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | үзүлүүдөмүн | үзүлүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | үзүлүүдөсүң | үзүлүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | үзүлүүдөсүз | үзүлүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | үзүлүүдөнмүн | үзүлүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | үзүлүүдөнсүң | үзүлүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | үзүлүүдөнсүз | үзүлүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.