Морфология › ук
ук
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ук | уктар |
| Родительный | уктун | уктардын |
| Дательный | укка | уктарга |
| Винительный | укту | уктарды |
| Местный | укта | уктарда |
| Исходный | уктан | уктардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | угум | уктарым |
| ты | угуң | уктарың |
| Вы | угуңуз | уктарыңыз |
| он, она | угу | уктары |
| мы | угубуз | уктарыбыз |
| вы | угуңар | уктарыңар |
| Вы (мн.) | угуңуздар | уктарыңыздар |
| они | угу | уктары |
| общая принадлежность (-ныкы) | уктуку | уктардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | угум | угуң | угуңуз | угу | угубуз | угуңар | угуңуздар | угу |
| Родительный | угумдун / угумун | угуңдун / угуңун | угуңуздун | угунун | угубуздун | угуңардын | угуңуздардын | угунун |
| Дательный | угума | угуңа | угуңузга | угуна | угубузга | угуңарга | угуңуздарга | угуна |
| Винительный | угумду / угуму | угуңду / угуңу | угуңузду | угун | угубузду | угуңарды | угуңуздарды | угун |
| Местный | угумда | угуңда | угуңузда | угунда | угубузда | угуңарда | угуңуздарда | угунда |
| Исходный | угумдан / угуман | угуңдан / угуңан | угуңуздан | угунан | угубуздан | угуңардан | угуңуздардан | угунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | уктарым | уктарың | уктарыңыз | уктары | уктарыбыз | уктарыңар | уктарыңыздар | уктары |
| Родительный | уктарымдын / уктарымын | уктарыңдын / уктарыңын | уктарыңыздын | уктарынын | уктарыбыздын | уктарыңардын | уктарыңыздардын | уктарынын |
| Дательный | уктарыма | уктарыңа | уктарыңызга | уктарына | уктарыбызга | уктарыңарга | уктарыңыздарга | уктарына |
| Винительный | уктарымды / уктарымы | уктарыңды / уктарыңы | уктарыңызды | уктарын | уктарыбызды | уктарыңарды | уктарыңыздарды | уктарын |
| Местный | уктарымда | уктарыңда | уктарыңызда | уктарында | уктарыбызда | уктарыңарда | уктарыңыздарда | уктарында |
| Исходный | уктарымдан / уктарыман | уктарыңдан / уктарыңан | уктарыңыздан | уктарынан | уктарыбыздан | уктарыңардан | уктарыңыздардан | уктарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | укмун | укпуз |
| 2е лицо | уксуң | уксуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | уксуз | уксуздар |
| местный · 1е лицо | уктамын | уктабыз |
| местный · 2е лицо | уктасың | уктасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | уктасыз | уктасыздар |
| исходный · 1е лицо | уктанмын | уктанбыз |
| исходный · 2е лицо | уктансың | уктансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | уктансыз | уктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
ук-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | угам / угамын | угасың | угасыз | угат | угабыз | угасыңар | угасыздар | угат / угушат |
| Прошедшее определенное время | уктум | уктуң | уктуңуз | укту | уктук | уктуңар | уктуңуздар | укту / угушту |
| Прошедщее неопределенное время | укканмын / уккамын / уккам | уккансың | уккансыз | уккан | укканбыз | уккансыңар | уккансыздар | уккан |
| Прошедшее субъективное время | угуптурмун / угупмун | угуптурсуң / угупсуң | угуптурсуз / угупсуз | угуптур | угуптурбуз / угуппуз | угуптурсуңар / угупсуңар | угуптурсуздар / угупсуздар | угушуптур / угуптур |
| Прошедшее длительное | укчумун | укчусуң | укчусуз | укчу | укчубуз | укчусуңар | укчусуздар | укчу |
| Неопределенное будущее время | угармын | угарсың | угарсыз | угар | угарбыз | угарсыңар | угарсыздар | угар |
| Условное наклонение | уксам | уксаң | уксаңыз | укса | уксак | уксаңар | уксаңыздар | укса / угушса |
| Желательное наклонение | уккум | уккуң | уккуңуз | уккусу | уккубуз | уккуңар | уккуңуздар | уккусу |
| Повелительное наклонение | угайын | ук | угуңуз | уксун | угалы | уккула | угуңуздар | уксун |
| Наклонение намерения | укмакчымын / укмакмын | укмакчысың / укмаксың | укмакчысыз / укмаксыз | укмак / укмакчы | укмакчыбыз / укмакпыз | укмаксыңар / укмакчысыңар | укмакчысыздар / укмаксыздар | укмак / укмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | укпаймын / укпайм | укпайсың | укпайсыз | укпайт | укпайбыз | укпайсыңар | укпайсыздар | укпайт / угушпайт |
| Прошедшее определенное время | укпадым | укпадың | укпадыңыз | укпады | укпадык | укпадыңар | укпадыңыздар | укпады / угушпады |
| Прошедщее неопределенное время | укпаганмын | укпагансың | укпагансыз | укпаган | укпаганбыз | укпагансыңар | укпагансыздар | укпаган |
| Прошедшее субъективное время | укпаптырмын | укпаптырсың | укпаптырсыз | укпаптыр | укпаптырбыз | укпаптырсыңар | укпаптырсыздар | укпаптыр |
| Неопределенное будущее время | укпасмын | укпассың | укпассыз | укпас | укпаспыз | — | — | укпас |
| Условное наклонение | укпасам | укпасаң | укпасаңыз | укпаса | укпасак | укпасаңар | укпасаңыздар | укпаса / угушпаса |
| Повелительное наклонение | укпайын | укпа | укпаңыз | укпасын | укпайлы | укпагыла | укпаңыздар | укпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | угуу |
| -ыш | угуш |
| -мак | укмак |
| -май | укмай |
| -баш | укпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | уккан |
| -ар | угар |
| -бас | укпас |
| -уучу | угуучу |
| -чу | укчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | уга |
| -ып | угуп |
| -ганы | укканы |
| -ганча | укканча |
| -гыча | уккуча |
| -майынча | укмайынча |