Морфология › ур
ур
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ур | урлар |
| Родительный | урдун | урлардын |
| Дательный | урга | урларга |
| Винительный | урду | урларды |
| Местный | урда | урларда |
| Исходный | урдан | урлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | урум | урларым |
| ты | уруң | урларың |
| Вы | уруңуз | урларыңыз |
| он, она | уру | урлары |
| мы | урубуз | урларыбыз |
| вы | уруңар | урларыңар |
| Вы (мн.) | уруңуздар | урларыңыздар |
| они | уру | урлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | урдуку | урлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | урум | уруң | уруңуз | уру | урубуз | уруңар | уруңуздар | уру |
| Родительный | урумдун / урумун | уруңдун / уруңун | уруңуздун | урунун | урубуздун | уруңардын | уруңуздардын | урунун |
| Дательный | урума | уруңа | уруңузга | уруна | урубузга | уруңарга | уруңуздарга | уруна |
| Винительный | уруму / урумду | уруңду / уруңу | уруңузду | урун | урубузду | уруңарды | уруңуздарды | урун |
| Местный | урумда | уруңда | уруңузда | урунда | урубузда | уруңарда | уруңуздарда | урунда |
| Исходный | урумдан / уруман | уруңдан / уруңан | уруңуздан | урунан | урубуздан | уруңардан | уруңуздардан | урунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | урларым | урларың | урларыңыз | урлары | урларыбыз | урларыңар | урларыңыздар | урлары |
| Родительный | урларымдын / урларымын | урларыңдын / урларыңын | урларыңыздын | урларынын | урларыбыздын | урларыңардын | урларыңыздардын | урларынын |
| Дательный | урларыма | урларыңа | урларыңызга | урларына | урларыбызга | урларыңарга | урларыңыздарга | урларына |
| Винительный | урларымды / урларымы | урларыңды / урларыңы | урларыңызды | урларын | урларыбызды | урларыңарды | урларыңыздарды | урларын |
| Местный | урларымда | урларыңда | урларыңызда | урларында | урларыбызда | урларыңарда | урларыңыздарда | урларында |
| Исходный | урларымдан / урларыман | урларыңдан / урларыңан | урларыңыздан | урларынан | урларыбыздан | урларыңардан | урларыңыздардан | урларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | урмун | урбуз |
| 2е лицо | урсуң | урсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | урсуз | урсуздар |
| местный · 1е лицо | урдамын | урдабыз |
| местный · 2е лицо | урдасың | урдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | урдасыз | урдасыздар |
| исходный · 1е лицо | урданмын | урданбыз |
| исходный · 2е лицо | урдансың | урдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | урдансыз | урдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
ур-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | урамын / урам | урасың | урасыз | урат | урабыз | урасыңар | урасыздар | урат / урушат |
| Прошедшее определенное время | урдум | урдуң | урдуңуз | урду | урдук | урдуңар | урдуңуздар | урду / урушту |
| Прошедщее неопределенное время | урганмын / ургамын / ургам | ургансың | ургансыз | урган | урганбыз | ургансыңар | ургансыздар | урган |
| Прошедшее субъективное время | уруптурмун / урупмун | урупсуң / уруптурсуң | уруптурсуз / урупсуз | уруптур | уруптурбуз / уруппуз | уруптурсуңар / урупсуңар | уруптурсуздар / урупсуздар | уруптур / урушуптур |
| Прошедшее длительное | урчумун | урчусуң | урчусуз | урчу | урчубуз | урчусуңар | урчусуздар | урчу |
| Неопределенное будущее время | урармын | урарсың | урарсыз | урар | урарбыз | урарсыңар | урарсыздар | урар |
| Условное наклонение | урсам | урсаң | урсаңыз | урса | урсак | урсаңар | урсаңыздар | урса / урушса |
| Желательное наклонение | ургум | ургуң | ургуңуз | ургусу | ургубуз | ургуңар | ургуңуздар | ургусу |
| Повелительное наклонение | урайын | ур | уруңуз | урсун | уралы | ургула | уруңуздар | урсун |
| Наклонение намерения | урмакчымын / урмакмын | урмакчысың / урмаксың | урмакчысыз / урмаксыз | урмак / урмакчы | урмакчыбыз / урмакпыз | урмакчысыңар / урмаксыңар | урмакчысыздар / урмаксыздар | урмак / урмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | урбаймын / урбайм | урбайсың | урбайсыз | урбайт | урбайбыз | урбайсыңар | урбайсыздар | урбайт / урушпайт |
| Прошедшее определенное время | урбадым | урбадың | урбадыңыз | урбады | урбадык | урбадыңар | урбадыңыздар | урушпады / урбады |
| Прошедщее неопределенное время | урбаганмын | урбагансың | урбагансыз | урбаган | урбаганбыз | урбагансыңар | урбагансыздар | урбаган |
| Прошедшее субъективное время | урбаптырмын | урбаптырсың | урбаптырсыз | урбаптыр | урбаптырбыз | урбаптырсыңар | урбаптырсыздар | урбаптыр |
| Неопределенное будущее время | урбасмын | урбассың | урбассыз | урбас | урбаспыз | — | — | урбас |
| Условное наклонение | урбасам | урбасаң | урбасаңыз | урбаса | урбасак | урбасаңар | урбасаңыздар | урушпаса / урбаса |
| Повелительное наклонение | урбайын | урба | урбаңыз | урбасын | урбайлы | урбагыла | урбаңыздар | урбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | уруу |
| -ыш | уруш |
| -мак | урмак |
| -май | урмай |
| -баш | урбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | урган |
| -ар | урар |
| -бас | урбас |
| -уучу | уруучу |
| -чу | урчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | ура |
| -ып | уруп |
| -ганы | урганы |
| -ганча | урганча |
| -гыча | ургуча |
| -майынча | урмайынча |