Морфология › ырааттуу
ырааттуу
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырааттуу | ырааттуулар |
| Родительный | ырааттуунун | ырааттуулардын |
| Дательный | ырааттууга | ырааттууларга |
| Винительный | ырааттууну | ырааттууларды |
| Местный | ырааттууда | ырааттууларда |
| Исходный | ырааттуудан | ырааттуулардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырааттуум | ырааттууларым |
| ты | ырааттууң | ырааттууларың |
| Вы | ырааттууңуз | ырааттууларыңыз |
| он, она | ырааттуусу | ырааттуулары |
| мы | ырааттуубуз | ырааттууларыбыз |
| вы | ырааттууңар | ырааттууларыңар |
| Вы (мн.) | ырааттууңуздар | ырааттууларыңыздар |
| они | ырааттуусу | ырааттуулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырааттуунуку | ырааттуулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырааттуум | ырааттууң | ырааттууңуз | ырааттуусу | ырааттуубуз | ырааттууңар | ырааттууңуздар | ырааттуусу |
| Родительный | ырааттуумдун / ырааттуумун | ырааттууңдун / ырааттууңун | ырааттууңуздун | ырааттуусунун | ырааттуубуздун | ырааттууңардын | ырааттууңуздардын | ырааттуусунун |
| Дательный | ырааттуума | ырааттууңа | ырааттууңузга | ырааттуусуна | ырааттуубузга | ырааттууңарга | ырааттууңуздарга | ырааттуусуна |
| Винительный | ырааттуумду / ырааттууму | ырааттууңду / ырааттууңу | ырааттууңузду | ырааттуусун | ырааттуубузду | ырааттууңарды | ырааттууңуздарды | ырааттуусун |
| Местный | ырааттуумда | ырааттууңда | ырааттууңузда | ырааттуусунда | ырааттуубузда | ырааттууңарда | ырааттууңуздарда | ырааттуусунда |
| Исходный | ырааттуумдан / ырааттууман | ырааттууңдан / ырааттууңан | ырааттууңуздан | ырааттуусунан | ырааттуубуздан | ырааттууңардан | ырааттууңуздардан | ырааттуусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырааттууларым | ырааттууларың | ырааттууларыңыз | ырааттуулары | ырааттууларыбыз | ырааттууларыңар | ырааттууларыңыздар | ырааттуулары |
| Родительный | ырааттууларымдын / ырааттууларымын | ырааттууларыңдын / ырааттууларыңын | ырааттууларыңыздын | ырааттууларынын | ырааттууларыбыздын | ырааттууларыңардын | ырааттууларыңыздардын | ырааттууларынын |
| Дательный | ырааттууларыма | ырааттууларыңа | ырааттууларыңызга | ырааттууларына | ырааттууларыбызга | ырааттууларыңарга | ырааттууларыңыздарга | ырааттууларына |
| Винительный | ырааттууларымды / ырааттууларымы | ырааттууларыңды / ырааттууларыңы | ырааттууларыңызды | ырааттууларын | ырааттууларыбызды | ырааттууларыңарды | ырааттууларыңыздарды | ырааттууларын |
| Местный | ырааттууларымда | ырааттууларыңда | ырааттууларыңызда | ырааттууларында | ырааттууларыбызда | ырааттууларыңарда | ырааттууларыңыздарда | ырааттууларында |
| Исходный | ырааттууларымдан / ырааттууларыман | ырааттууларыңдан / ырааттууларыңан | ырааттууларыңыздан | ырааттууларынан | ырааттууларыбыздан | ырааттууларыңардан | ырааттууларыңыздардан | ырааттууларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырааттуумун | ырааттуубуз |
| 2е лицо | ырааттуусуң | ырааттуусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырааттуусуз | ырааттуусуздар |
| местный · 1е лицо | ырааттуудамын | ырааттуудабыз |
| местный · 2е лицо | ырааттуудасың | ырааттуудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырааттуудасыз | ырааттуудасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырааттууданмын | ырааттууданбыз |
| исходный · 2е лицо | ырааттуудансың | ырааттуудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырааттуудансыз | ырааттуудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырааттуу | ырааттуулар |
| Родительный | ырааттуунун | ырааттуулардын |
| Дательный | ырааттууга | ырааттууларга |
| Винительный | ырааттууну | ырааттууларды |
| Местный | ырааттууда | ырааттууларда |
| Исходный | ырааттуудан | ырааттуулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырааттуум | ырааттууларым |
| ты | ырааттууң | ырааттууларың |
| Вы | ырааттууңуз | ырааттууларыңыз |
| он, она | ырааттуусу | ырааттуулары |
| мы | ырааттуубуз | ырааттууларыбыз |
| вы | ырааттууңар | ырааттууларыңар |
| Вы (мн.) | ырааттууңуздар | ырааттууларыңыздар |
| они | ырааттуусу | ырааттуулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырааттуунуку | ырааттуулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырааттуум | ырааттууң | ырааттууңуз | ырааттуусу | ырааттуубуз | ырааттууңар | ырааттууңуздар | ырааттуусу |
| Родительный | ырааттуумдун / ырааттуумун | ырааттууңдун / ырааттууңун | ырааттууңуздун | ырааттуусунун | ырааттуубуздун | ырааттууңардын | ырааттууңуздардын | ырааттуусунун |
| Дательный | ырааттуума | ырааттууңа | ырааттууңузга | ырааттуусуна | ырааттуубузга | ырааттууңарга | ырааттууңуздарга | ырааттуусуна |
| Винительный | ырааттуумду / ырааттууму | ырааттууңду / ырааттууңу | ырааттууңузду | ырааттуусун | ырааттуубузду | ырааттууңарды | ырааттууңуздарды | ырааттуусун |
| Местный | ырааттуумда | ырааттууңда | ырааттууңузда | ырааттуусунда | ырааттуубузда | ырааттууңарда | ырааттууңуздарда | ырааттуусунда |
| Исходный | ырааттуумдан / ырааттууман | ырааттууңдан / ырааттууңан | ырааттууңуздан | ырааттуусунан | ырааттуубуздан | ырааттууңардан | ырааттууңуздардан | ырааттуусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырааттууларым | ырааттууларың | ырааттууларыңыз | ырааттуулары | ырааттууларыбыз | ырааттууларыңар | ырааттууларыңыздар | ырааттуулары |
| Родительный | ырааттууларымдын / ырааттууларымын | ырааттууларыңдын / ырааттууларыңын | ырааттууларыңыздын | ырааттууларынын | ырааттууларыбыздын | ырааттууларыңардын | ырааттууларыңыздардын | ырааттууларынын |
| Дательный | ырааттууларыма | ырааттууларыңа | ырааттууларыңызга | ырааттууларына | ырааттууларыбызга | ырааттууларыңарга | ырааттууларыңыздарга | ырааттууларына |
| Винительный | ырааттууларымды / ырааттууларымы | ырааттууларыңды / ырааттууларыңы | ырааттууларыңызды | ырааттууларын | ырааттууларыбызды | ырааттууларыңарды | ырааттууларыңыздарды | ырааттууларын |
| Местный | ырааттууларымда | ырааттууларыңда | ырааттууларыңызда | ырааттууларында | ырааттууларыбызда | ырааттууларыңарда | ырааттууларыңыздарда | ырааттууларында |
| Исходный | ырааттууларымдан / ырааттууларыман | ырааттууларыңдан / ырааттууларыңан | ырааттууларыңыздан | ырааттууларынан | ырааттууларыбыздан | ырааттууларыңардан | ырааттууларыңыздардан | ырааттууларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырааттуумун | ырааттуубуз |
| 2е лицо | ырааттуусуң | ырааттуусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырааттуусуз | ырааттуусуздар |
| местный · 1е лицо | ырааттуудамын | ырааттуудабыз |
| местный · 2е лицо | ырааттуудасың | ырааттуудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырааттуудасыз | ырааттуудасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырааттууданмын | ырааттууданбыз |
| исходный · 2е лицо | ырааттуудансың | ырааттуудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырааттуудансыз | ырааттуудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ырааттуураак |