Морфология › ырас
ырас
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырас | ырастар |
| Родительный | ырастын | ырастардын |
| Дательный | ыраска | ырастарга |
| Винительный | ырасты | ырастарды |
| Местный | ыраста | ырастарда |
| Исходный | ырастан | ырастардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырасым | ырастарым |
| ты | ырасың | ырастарың |
| Вы | ырасыңыз | ырастарыңыз |
| он, она | ырасы | ырастары |
| мы | ырасыбыз | ырастарыбыз |
| вы | ырасыңар | ырастарыңар |
| Вы (мн.) | ырасыңыздар | ырастарыңыздар |
| они | ырасы | ырастары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырастыкы | ырастардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырасым | ырасың | ырасыңыз | ырасы | ырасыбыз | ырасыңар | ырасыңыздар | ырасы |
| Родительный | ырасымдын / ырасымын | ырасыңдын / ырасыңын | ырасыңыздын | ырасынын | ырасыбыздын | ырасыңардын | ырасыңыздардын | ырасынын |
| Дательный | ырасыма | ырасыңа | ырасыңызга | ырасына | ырасыбызга | ырасыңарга | ырасыңыздарга | ырасына |
| Винительный | ырасымды / ырасымы | ырасыңды / ырасыңы | ырасыңызды | ырасын | ырасыбызды | ырасыңарды | ырасыңыздарды | ырасын |
| Местный | ырасымда | ырасыңда | ырасыңызда | ырасында | ырасыбызда | ырасыңарда | ырасыңыздарда | ырасында |
| Исходный | ырасымдан / ырасыман | ырасыңдан / ырасыңан | ырасыңыздан | ырасынан | ырасыбыздан | ырасыңардан | ырасыңыздардан | ырасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырастарым | ырастарың | ырастарыңыз | ырастары | ырастарыбыз | ырастарыңар | ырастарыңыздар | ырастары |
| Родительный | ырастарымдын / ырастарымын | ырастарыңдын / ырастарыңын | ырастарыңыздын | ырастарынын | ырастарыбыздын | ырастарыңардын | ырастарыңыздардын | ырастарынын |
| Дательный | ырастарыма | ырастарыңа | ырастарыңызга | ырастарына | ырастарыбызга | ырастарыңарга | ырастарыңыздарга | ырастарына |
| Винительный | ырастарымды / ырастарымы | ырастарыңды / ырастарыңы | ырастарыңызды | ырастарын | ырастарыбызды | ырастарыңарды | ырастарыңыздарды | ырастарын |
| Местный | ырастарымда | ырастарыңда | ырастарыңызда | ырастарында | ырастарыбызда | ырастарыңарда | ырастарыңыздарда | ырастарында |
| Исходный | ырастарымдан / ырастарыман | ырастарыңдан / ырастарыңан | ырастарыңыздан | ырастарынан | ырастарыбыздан | ырастарыңардан | ырастарыңыздардан | ырастарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырасмын | ыраспыз |
| 2е лицо | ырассың | ырассыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырассыз | ырассыздар |
| местный · 1е лицо | ырастамын | ырастабыз |
| местный · 2е лицо | ырастасың | ырастасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырастасыз | ырастасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырастанмын | ырастанбыз |
| исходный · 2е лицо | ырастансың | ырастансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырастансыз | ырастансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырас | ырастар |
| Родительный | ырастын | ырастардын |
| Дательный | ыраска | ырастарга |
| Винительный | ырасты | ырастарды |
| Местный | ыраста | ырастарда |
| Исходный | ырастан | ырастардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырасым | ырастарым |
| ты | ырасың | ырастарың |
| Вы | ырасыңыз | ырастарыңыз |
| он, она | ырасы | ырастары |
| мы | ырасыбыз | ырастарыбыз |
| вы | ырасыңар | ырастарыңар |
| Вы (мн.) | ырасыңыздар | ырастарыңыздар |
| они | ырасы | ырастары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырастыкы | ырастардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырасым | ырасың | ырасыңыз | ырасы | ырасыбыз | ырасыңар | ырасыңыздар | ырасы |
| Родительный | ырасымдын / ырасымын | ырасыңдын / ырасыңын | ырасыңыздын | ырасынын | ырасыбыздын | ырасыңардын | ырасыңыздардын | ырасынын |
| Дательный | ырасыма | ырасыңа | ырасыңызга | ырасына | ырасыбызга | ырасыңарга | ырасыңыздарга | ырасына |
| Винительный | ырасымды / ырасымы | ырасыңды / ырасыңы | ырасыңызды | ырасын | ырасыбызды | ырасыңарды | ырасыңыздарды | ырасын |
| Местный | ырасымда | ырасыңда | ырасыңызда | ырасында | ырасыбызда | ырасыңарда | ырасыңыздарда | ырасында |
| Исходный | ырасымдан / ырасыман | ырасыңдан / ырасыңан | ырасыңыздан | ырасынан | ырасыбыздан | ырасыңардан | ырасыңыздардан | ырасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырастарым | ырастарың | ырастарыңыз | ырастары | ырастарыбыз | ырастарыңар | ырастарыңыздар | ырастары |
| Родительный | ырастарымдын / ырастарымын | ырастарыңдын / ырастарыңын | ырастарыңыздын | ырастарынын | ырастарыбыздын | ырастарыңардын | ырастарыңыздардын | ырастарынын |
| Дательный | ырастарыма | ырастарыңа | ырастарыңызга | ырастарына | ырастарыбызга | ырастарыңарга | ырастарыңыздарга | ырастарына |
| Винительный | ырастарымды / ырастарымы | ырастарыңды / ырастарыңы | ырастарыңызды | ырастарын | ырастарыбызды | ырастарыңарды | ырастарыңыздарды | ырастарын |
| Местный | ырастарымда | ырастарыңда | ырастарыңызда | ырастарында | ырастарыбызда | ырастарыңарда | ырастарыңыздарда | ырастарында |
| Исходный | ырастарымдан / ырастарыман | ырастарыңдан / ырастарыңан | ырастарыңыздан | ырастарынан | ырастарыбыздан | ырастарыңардан | ырастарыңыздардан | ырастарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырасмын | ыраспыз |
| 2е лицо | ырассың | ырассыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырассыз | ырассыздар |
| местный · 1е лицо | ырастамын | ырастабыз |
| местный · 2е лицо | ырастасың | ырастасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырастасыз | ырастасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырастанмын | ырастанбыз |
| исходный · 2е лицо | ырастансың | ырастансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырастансыз | ырастансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ырасыраак |