Морфология › ырайымдуу
ырайымдуу
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырайымдуу | ырайымдуулар |
| Родительный | ырайымдуунун | ырайымдуулардын |
| Дательный | ырайымдууга | ырайымдууларга |
| Винительный | ырайымдууну | ырайымдууларды |
| Местный | ырайымдууда | ырайымдууларда |
| Исходный | ырайымдуудан | ырайымдуулардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырайымдуум | ырайымдууларым |
| ты | ырайымдууң | ырайымдууларың |
| Вы | ырайымдууңуз | ырайымдууларыңыз |
| он, она | ырайымдуусу | ырайымдуулары |
| мы | ырайымдуубуз | ырайымдууларыбыз |
| вы | ырайымдууңар | ырайымдууларыңар |
| Вы (мн.) | ырайымдууңуздар | ырайымдууларыңыздар |
| они | ырайымдуусу | ырайымдуулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырайымдуунуку | ырайымдуулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырайымдуум | ырайымдууң | ырайымдууңуз | ырайымдуусу | ырайымдуубуз | ырайымдууңар | ырайымдууңуздар | ырайымдуусу |
| Родительный | ырайымдуумдун / ырайымдуумун | ырайымдууңдун / ырайымдууңун | ырайымдууңуздун | ырайымдуусунун | ырайымдуубуздун | ырайымдууңардын | ырайымдууңуздардын | ырайымдуусунун |
| Дательный | ырайымдуума | ырайымдууңа | ырайымдууңузга | ырайымдуусуна | ырайымдуубузга | ырайымдууңарга | ырайымдууңуздарга | ырайымдуусуна |
| Винительный | ырайымдуумду / ырайымдууму | ырайымдууңду / ырайымдууңу | ырайымдууңузду | ырайымдуусун | ырайымдуубузду | ырайымдууңарды | ырайымдууңуздарды | ырайымдуусун |
| Местный | ырайымдуумда | ырайымдууңда | ырайымдууңузда | ырайымдуусунда | ырайымдуубузда | ырайымдууңарда | ырайымдууңуздарда | ырайымдуусунда |
| Исходный | ырайымдуумдан / ырайымдууман | ырайымдууңдан / ырайымдууңан | ырайымдууңуздан | ырайымдуусунан | ырайымдуубуздан | ырайымдууңардан | ырайымдууңуздардан | ырайымдуусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырайымдууларым | ырайымдууларың | ырайымдууларыңыз | ырайымдуулары | ырайымдууларыбыз | ырайымдууларыңар | ырайымдууларыңыздар | ырайымдуулары |
| Родительный | ырайымдууларымдын / ырайымдууларымын | ырайымдууларыңдын / ырайымдууларыңын | ырайымдууларыңыздын | ырайымдууларынын | ырайымдууларыбыздын | ырайымдууларыңардын | ырайымдууларыңыздардын | ырайымдууларынын |
| Дательный | ырайымдууларыма | ырайымдууларыңа | ырайымдууларыңызга | ырайымдууларына | ырайымдууларыбызга | ырайымдууларыңарга | ырайымдууларыңыздарга | ырайымдууларына |
| Винительный | ырайымдууларымды / ырайымдууларымы | ырайымдууларыңды / ырайымдууларыңы | ырайымдууларыңызды | ырайымдууларын | ырайымдууларыбызды | ырайымдууларыңарды | ырайымдууларыңыздарды | ырайымдууларын |
| Местный | ырайымдууларымда | ырайымдууларыңда | ырайымдууларыңызда | ырайымдууларында | ырайымдууларыбызда | ырайымдууларыңарда | ырайымдууларыңыздарда | ырайымдууларында |
| Исходный | ырайымдууларымдан / ырайымдууларыман | ырайымдууларыңдан / ырайымдууларыңан | ырайымдууларыңыздан | ырайымдууларынан | ырайымдууларыбыздан | ырайымдууларыңардан | ырайымдууларыңыздардан | ырайымдууларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырайымдуумун | ырайымдуубуз |
| 2е лицо | ырайымдуусуң | ырайымдуусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырайымдуусуз | ырайымдуусуздар |
| местный · 1е лицо | ырайымдуудамын | ырайымдуудабыз |
| местный · 2е лицо | ырайымдуудасың | ырайымдуудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырайымдуудасыз | ырайымдуудасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырайымдууданмын | ырайымдууданбыз |
| исходный · 2е лицо | ырайымдуудансың | ырайымдуудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырайымдуудансыз | ырайымдуудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырайымдуу | ырайымдуулар |
| Родительный | ырайымдуунун | ырайымдуулардын |
| Дательный | ырайымдууга | ырайымдууларга |
| Винительный | ырайымдууну | ырайымдууларды |
| Местный | ырайымдууда | ырайымдууларда |
| Исходный | ырайымдуудан | ырайымдуулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырайымдуум | ырайымдууларым |
| ты | ырайымдууң | ырайымдууларың |
| Вы | ырайымдууңуз | ырайымдууларыңыз |
| он, она | ырайымдуусу | ырайымдуулары |
| мы | ырайымдуубуз | ырайымдууларыбыз |
| вы | ырайымдууңар | ырайымдууларыңар |
| Вы (мн.) | ырайымдууңуздар | ырайымдууларыңыздар |
| они | ырайымдуусу | ырайымдуулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырайымдуунуку | ырайымдуулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырайымдуум | ырайымдууң | ырайымдууңуз | ырайымдуусу | ырайымдуубуз | ырайымдууңар | ырайымдууңуздар | ырайымдуусу |
| Родительный | ырайымдуумдун / ырайымдуумун | ырайымдууңдун / ырайымдууңун | ырайымдууңуздун | ырайымдуусунун | ырайымдуубуздун | ырайымдууңардын | ырайымдууңуздардын | ырайымдуусунун |
| Дательный | ырайымдуума | ырайымдууңа | ырайымдууңузга | ырайымдуусуна | ырайымдуубузга | ырайымдууңарга | ырайымдууңуздарга | ырайымдуусуна |
| Винительный | ырайымдуумду / ырайымдууму | ырайымдууңду / ырайымдууңу | ырайымдууңузду | ырайымдуусун | ырайымдуубузду | ырайымдууңарды | ырайымдууңуздарды | ырайымдуусун |
| Местный | ырайымдуумда | ырайымдууңда | ырайымдууңузда | ырайымдуусунда | ырайымдуубузда | ырайымдууңарда | ырайымдууңуздарда | ырайымдуусунда |
| Исходный | ырайымдуумдан / ырайымдууман | ырайымдууңдан / ырайымдууңан | ырайымдууңуздан | ырайымдуусунан | ырайымдуубуздан | ырайымдууңардан | ырайымдууңуздардан | ырайымдуусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырайымдууларым | ырайымдууларың | ырайымдууларыңыз | ырайымдуулары | ырайымдууларыбыз | ырайымдууларыңар | ырайымдууларыңыздар | ырайымдуулары |
| Родительный | ырайымдууларымдын / ырайымдууларымын | ырайымдууларыңдын / ырайымдууларыңын | ырайымдууларыңыздын | ырайымдууларынын | ырайымдууларыбыздын | ырайымдууларыңардын | ырайымдууларыңыздардын | ырайымдууларынын |
| Дательный | ырайымдууларыма | ырайымдууларыңа | ырайымдууларыңызга | ырайымдууларына | ырайымдууларыбызга | ырайымдууларыңарга | ырайымдууларыңыздарга | ырайымдууларына |
| Винительный | ырайымдууларымды / ырайымдууларымы | ырайымдууларыңды / ырайымдууларыңы | ырайымдууларыңызды | ырайымдууларын | ырайымдууларыбызды | ырайымдууларыңарды | ырайымдууларыңыздарды | ырайымдууларын |
| Местный | ырайымдууларымда | ырайымдууларыңда | ырайымдууларыңызда | ырайымдууларында | ырайымдууларыбызда | ырайымдууларыңарда | ырайымдууларыңыздарда | ырайымдууларында |
| Исходный | ырайымдууларымдан / ырайымдууларыман | ырайымдууларыңдан / ырайымдууларыңан | ырайымдууларыңыздан | ырайымдууларынан | ырайымдууларыбыздан | ырайымдууларыңардан | ырайымдууларыңыздардан | ырайымдууларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырайымдуумун | ырайымдуубуз |
| 2е лицо | ырайымдуусуң | ырайымдуусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырайымдуусуз | ырайымдуусуздар |
| местный · 1е лицо | ырайымдуудамын | ырайымдуудабыз |
| местный · 2е лицо | ырайымдуудасың | ырайымдуудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырайымдуудасыз | ырайымдуудасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырайымдууданмын | ырайымдууданбыз |
| исходный · 2е лицо | ырайымдуудансың | ырайымдуудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырайымдуудансыз | ырайымдуудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ырайымдуураак |