Морфология › ырыс
ырыс
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырыс | ырыстар |
| Родительный | ырыстын | ырыстардын |
| Дательный | ырыска | ырыстарга |
| Винительный | ырысты | ырыстарды |
| Местный | ырыста | ырыстарда |
| Исходный | ырыстан | ырыстардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырысым | ырыстарым |
| ты | ырысың | ырыстарың |
| Вы | ырысыңыз | ырыстарыңыз |
| он, она | ырысы | ырыстары |
| мы | ырысыбыз | ырыстарыбыз |
| вы | ырысыңар | ырыстарыңар |
| Вы (мн.) | ырысыңыздар | ырыстарыңыздар |
| они | ырысы | ырыстары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырыстыкы | ырыстардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырысым | ырысың | ырысыңыз | ырысы | ырысыбыз | ырысыңар | ырысыңыздар | ырысы |
| Родительный | ырысымдын / ырысымын | ырысыңдын / ырысыңын | ырысыңыздын | ырысынын | ырысыбыздын | ырысыңардын | ырысыңыздардын | ырысынын |
| Дательный | ырысыма | ырысыңа | ырысыңызга | ырысына | ырысыбызга | ырысыңарга | ырысыңыздарга | ырысына |
| Винительный | ырысымды / ырысымы | ырысыңды / ырысыңы | ырысыңызды | ырысын | ырысыбызды | ырысыңарды | ырысыңыздарды | ырысын |
| Местный | ырысымда | ырысыңда | ырысыңызда | ырысында | ырысыбызда | ырысыңарда | ырысыңыздарда | ырысында |
| Исходный | ырысымдан / ырысыман | ырысыңдан / ырысыңан | ырысыңыздан | ырысынан | ырысыбыздан | ырысыңардан | ырысыңыздардан | ырысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырыстарым | ырыстарың | ырыстарыңыз | ырыстары | ырыстарыбыз | ырыстарыңар | ырыстарыңыздар | ырыстары |
| Родительный | ырыстарымдын / ырыстарымын | ырыстарыңдын / ырыстарыңын | ырыстарыңыздын | ырыстарынын | ырыстарыбыздын | ырыстарыңардын | ырыстарыңыздардын | ырыстарынын |
| Дательный | ырыстарыма | ырыстарыңа | ырыстарыңызга | ырыстарына | ырыстарыбызга | ырыстарыңарга | ырыстарыңыздарга | ырыстарына |
| Винительный | ырыстарымды / ырыстарымы | ырыстарыңды / ырыстарыңы | ырыстарыңызды | ырыстарын | ырыстарыбызды | ырыстарыңарды | ырыстарыңыздарды | ырыстарын |
| Местный | ырыстарымда | ырыстарыңда | ырыстарыңызда | ырыстарында | ырыстарыбызда | ырыстарыңарда | ырыстарыңыздарда | ырыстарында |
| Исходный | ырыстарымдан / ырыстарыман | ырыстарыңдан / ырыстарыңан | ырыстарыңыздан | ырыстарынан | ырыстарыбыздан | ырыстарыңардан | ырыстарыңыздардан | ырыстарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырысмын | ырыспыз |
| 2е лицо | ырыссың | ырыссыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырыссыз | ырыссыздар |
| местный · 1е лицо | ырыстамын | ырыстабыз |
| местный · 2е лицо | ырыстасың | ырыстасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырыстасыз | ырыстасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырыстанмын | ырыстанбыз |
| исходный · 2е лицо | ырыстансың | ырыстансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырыстансыз | ырыстансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ырыс | ырыстар |
| Родительный | ырыстын | ырыстардын |
| Дательный | ырыска | ырыстарга |
| Винительный | ырысты | ырыстарды |
| Местный | ырыста | ырыстарда |
| Исходный | ырыстан | ырыстардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ырысым | ырыстарым |
| ты | ырысың | ырыстарың |
| Вы | ырысыңыз | ырыстарыңыз |
| он, она | ырысы | ырыстары |
| мы | ырысыбыз | ырыстарыбыз |
| вы | ырысыңар | ырыстарыңар |
| Вы (мн.) | ырысыңыздар | ырыстарыңыздар |
| они | ырысы | ырыстары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ырыстыкы | ырыстардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырысым | ырысың | ырысыңыз | ырысы | ырысыбыз | ырысыңар | ырысыңыздар | ырысы |
| Родительный | ырысымдын / ырысымын | ырысыңдын / ырысыңын | ырысыңыздын | ырысынын | ырысыбыздын | ырысыңардын | ырысыңыздардын | ырысынын |
| Дательный | ырысыма | ырысыңа | ырысыңызга | ырысына | ырысыбызга | ырысыңарга | ырысыңыздарга | ырысына |
| Винительный | ырысымды / ырысымы | ырысыңды / ырысыңы | ырысыңызды | ырысын | ырысыбызды | ырысыңарды | ырысыңыздарды | ырысын |
| Местный | ырысымда | ырысыңда | ырысыңызда | ырысында | ырысыбызда | ырысыңарда | ырысыңыздарда | ырысында |
| Исходный | ырысымдан / ырысыман | ырысыңдан / ырысыңан | ырысыңыздан | ырысынан | ырысыбыздан | ырысыңардан | ырысыңыздардан | ырысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ырыстарым | ырыстарың | ырыстарыңыз | ырыстары | ырыстарыбыз | ырыстарыңар | ырыстарыңыздар | ырыстары |
| Родительный | ырыстарымдын / ырыстарымын | ырыстарыңдын / ырыстарыңын | ырыстарыңыздын | ырыстарынын | ырыстарыбыздын | ырыстарыңардын | ырыстарыңыздардын | ырыстарынын |
| Дательный | ырыстарыма | ырыстарыңа | ырыстарыңызга | ырыстарына | ырыстарыбызга | ырыстарыңарга | ырыстарыңыздарга | ырыстарына |
| Винительный | ырыстарымды / ырыстарымы | ырыстарыңды / ырыстарыңы | ырыстарыңызды | ырыстарын | ырыстарыбызды | ырыстарыңарды | ырыстарыңыздарды | ырыстарын |
| Местный | ырыстарымда | ырыстарыңда | ырыстарыңызда | ырыстарында | ырыстарыбызда | ырыстарыңарда | ырыстарыңыздарда | ырыстарында |
| Исходный | ырыстарымдан / ырыстарыман | ырыстарыңдан / ырыстарыңан | ырыстарыңыздан | ырыстарынан | ырыстарыбыздан | ырыстарыңардан | ырыстарыңыздардан | ырыстарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ырысмын | ырыспыз |
| 2е лицо | ырыссың | ырыссыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ырыссыз | ырыссыздар |
| местный · 1е лицо | ырыстамын | ырыстабыз |
| местный · 2е лицо | ырыстасың | ырыстасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ырыстасыз | ырыстасыздар |
| исходный · 1е лицо | ырыстанмын | ырыстанбыз |
| исходный · 2е лицо | ырыстансың | ырыстансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ырыстансыз | ырыстансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ырысыраак |