Морфология › ашык
ашык
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ашык | ашыктар |
| Родительный | ашыктын | ашыктардын |
| Дательный | ашыкка | ашыктарга |
| Винительный | ашыкты | ашыктарды |
| Местный | ашыкта | ашыктарда |
| Исходный | ашыктан | ашыктардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ашыгым | ашыктарым |
| ты | ашыгың | ашыктарың |
| Вы | ашыгыңыз | ашыктарыңыз |
| он, она | ашыгы | ашыктары |
| мы | ашыгыбыз | ашыктарыбыз |
| вы | ашыгыңар | ашыктарыңар |
| Вы (мн.) | ашыгыңыздар | ашыктарыңыздар |
| они | ашыгы | ашыктары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ашыктыкы | ашыктардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ашыгым | ашыгың | ашыгыңыз | ашыгы | ашыгыбыз | ашыгыңар | ашыгыңыздар | ашыгы |
| Родительный | ашыгымдын / ашыгымын | ашыгыңдын / ашыгыңын | ашыгыңыздын | ашыгынын | ашыгыбыздын | ашыгыңардын | ашыгыңыздардын | ашыгынын |
| Дательный | ашыгыма | ашыгыңа | ашыгыңызга | ашыгына | ашыгыбызга | ашыгыңарга | ашыгыңыздарга | ашыгына |
| Винительный | ашыгымды / ашыгымы | ашыгыңды / ашыгыңы | ашыгыңызды | ашыгын | ашыгыбызды | ашыгыңарды | ашыгыңыздарды | ашыгын |
| Местный | ашыгымда | ашыгыңда | ашыгыңызда | ашыгында | ашыгыбызда | ашыгыңарда | ашыгыңыздарда | ашыгында |
| Исходный | ашыгымдан / ашыгыман | ашыгыңдан / ашыгыңан | ашыгыңыздан | ашыгынан | ашыгыбыздан | ашыгыңардан | ашыгыңыздардан | ашыгынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ашыктарым | ашыктарың | ашыктарыңыз | ашыктары | ашыктарыбыз | ашыктарыңар | ашыктарыңыздар | ашыктары |
| Родительный | ашыктарымдын / ашыктарымын | ашыктарыңдын / ашыктарыңын | ашыктарыңыздын | ашыктарынын | ашыктарыбыздын | ашыктарыңардын | ашыктарыңыздардын | ашыктарынын |
| Дательный | ашыктарыма | ашыктарыңа | ашыктарыңызга | ашыктарына | ашыктарыбызга | ашыктарыңарга | ашыктарыңыздарга | ашыктарына |
| Винительный | ашыктарымды / ашыктарымы | ашыктарыңды / ашыктарыңы | ашыктарыңызды | ашыктарын | ашыктарыбызды | ашыктарыңарды | ашыктарыңыздарды | ашыктарын |
| Местный | ашыктарымда | ашыктарыңда | ашыктарыңызда | ашыктарында | ашыктарыбызда | ашыктарыңарда | ашыктарыңыздарда | ашыктарында |
| Исходный | ашыктарымдан / ашыктарыман | ашыктарыңдан / ашыктарыңан | ашыктарыңыздан | ашыктарынан | ашыктарыбыздан | ашыктарыңардан | ашыктарыңыздардан | ашыктарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ашыкмын | ашыкпыз |
| 2е лицо | ашыксың | ашыксыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ашыксыз | ашыксыздар |
| местный · 1е лицо | ашыктамын | ашыктабыз |
| местный · 2е лицо | ашыктасың | ашыктасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ашыктасыз | ашыктасыздар |
| исходный · 1е лицо | ашыктанмын | ашыктанбыз |
| исходный · 2е лицо | ашыктансың | ашыктансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ашыктансыз | ашыктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ашык | ашыктар |
| Родительный | ашыктын | ашыктардын |
| Дательный | ашыкка | ашыктарга |
| Винительный | ашыкты | ашыктарды |
| Местный | ашыкта | ашыктарда |
| Исходный | ашыктан | ашыктардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ашыгым | ашыктарым |
| ты | ашыгың | ашыктарың |
| Вы | ашыгыңыз | ашыктарыңыз |
| он, она | ашыгы | ашыктары |
| мы | ашыгыбыз | ашыктарыбыз |
| вы | ашыгыңар | ашыктарыңар |
| Вы (мн.) | ашыгыңыздар | ашыктарыңыздар |
| они | ашыгы | ашыктары |
| общая принадлежность (-ныкы) | ашыктыкы | ашыктардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ашыгым | ашыгың | ашыгыңыз | ашыгы | ашыгыбыз | ашыгыңар | ашыгыңыздар | ашыгы |
| Родительный | ашыгымдын / ашыгымын | ашыгыңдын / ашыгыңын | ашыгыңыздын | ашыгынын | ашыгыбыздын | ашыгыңардын | ашыгыңыздардын | ашыгынын |
| Дательный | ашыгыма | ашыгыңа | ашыгыңызга | ашыгына | ашыгыбызга | ашыгыңарга | ашыгыңыздарга | ашыгына |
| Винительный | ашыгымды / ашыгымы | ашыгыңды / ашыгыңы | ашыгыңызды | ашыгын | ашыгыбызды | ашыгыңарды | ашыгыңыздарды | ашыгын |
| Местный | ашыгымда | ашыгыңда | ашыгыңызда | ашыгында | ашыгыбызда | ашыгыңарда | ашыгыңыздарда | ашыгында |
| Исходный | ашыгымдан / ашыгыман | ашыгыңдан / ашыгыңан | ашыгыңыздан | ашыгынан | ашыгыбыздан | ашыгыңардан | ашыгыңыздардан | ашыгынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ашыктарым | ашыктарың | ашыктарыңыз | ашыктары | ашыктарыбыз | ашыктарыңар | ашыктарыңыздар | ашыктары |
| Родительный | ашыктарымдын / ашыктарымын | ашыктарыңдын / ашыктарыңын | ашыктарыңыздын | ашыктарынын | ашыктарыбыздын | ашыктарыңардын | ашыктарыңыздардын | ашыктарынын |
| Дательный | ашыктарыма | ашыктарыңа | ашыктарыңызга | ашыктарына | ашыктарыбызга | ашыктарыңарга | ашыктарыңыздарга | ашыктарына |
| Винительный | ашыктарымды / ашыктарымы | ашыктарыңды / ашыктарыңы | ашыктарыңызды | ашыктарын | ашыктарыбызды | ашыктарыңарды | ашыктарыңыздарды | ашыктарын |
| Местный | ашыктарымда | ашыктарыңда | ашыктарыңызда | ашыктарында | ашыктарыбызда | ашыктарыңарда | ашыктарыңыздарда | ашыктарында |
| Исходный | ашыктарымдан / ашыктарыман | ашыктарыңдан / ашыктарыңан | ашыктарыңыздан | ашыктарынан | ашыктарыбыздан | ашыктарыңардан | ашыктарыңыздардан | ашыктарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ашыкмын | ашыкпыз |
| 2е лицо | ашыксың | ашыксыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | ашыксыз | ашыксыздар |
| местный · 1е лицо | ашыктамын | ашыктабыз |
| местный · 2е лицо | ашыктасың | ашыктасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ашыктасыз | ашыктасыздар |
| исходный · 1е лицо | ашыктанмын | ашыктанбыз |
| исходный · 2е лицо | ашыктансың | ашыктансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ашыктансыз | ашыктансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ашыгыраак |
ашык-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | ашыгам / ашыгамын | ашыгасың | ашыгасыз | ашыгат | ашыгабыз | ашыгасыңар | ашыгасыздар | ашыгат / ашыгышат |
| Прошедшее определенное время | ашыктым | ашыктың | ашыктыңыз | ашыкты | ашыктык | ашыктыңар | ашыктыңыздар | ашыкты / ашыгышты |
| Прошедщее неопределенное время | ашыкканмын / ашыккамын / ашыккам | ашыккансың | ашыккансыз | ашыккан | ашыкканбыз | ашыккансыңар | ашыккансыздар | ашыккан |
| Прошедшее субъективное время | ашыгыптырмын / ашыгыпмын | ашыгыптырсың / ашыгыпсың | ашыгыптырсыз / ашыгыпсыз | ашыгыптыр | ашыгыптырбыз / ашыгыппыз | ашыгыптырсыңар / ашыгыпсыңар | ашыгыптырсыздар / ашыгыпсыздар | ашыгышыптыр / ашыгыптыр |
| Прошедшее длительное | ашыкчумун | ашыкчусуң | ашыкчусуз | ашыкчу | ашыкчубуз | ашыкчусуңар | ашыкчусуздар | ашыкчу |
| Неопределенное будущее время | ашыгармын | ашыгарсың | ашыгарсыз | ашыгар | ашыгарбыз | ашыгарсыңар | ашыгарсыздар | ашыгар |
| Условное наклонение | ашыксам | ашыксаң | ашыксаңыз | ашыкса | ашыксак | ашыксаңар | ашыксаңыздар | ашыкса / ашыгышса |
| Желательное наклонение | ашыккым | ашыккың | ашыккыңыз | ашыккысы | ашыккыбыз | ашыккыңар | ашыккыңыздар | ашыккысы |
| Повелительное наклонение | ашыгайын | ашык | ашыгыңыз | ашыксын | ашыгалы | ашыккыла | ашыгыңыздар | ашыксын |
| Наклонение намерения | ашыкмакчымын / ашыкмакмын | ашыкмакчысың / ашыкмаксың | ашыкмакчысыз / ашыкмаксыз | ашыкмакчы / ашыкмак | ашыкмакчыбыз / ашыкмакпыз | ашыкмакчысыңар / ашыкмаксыңар | ашыкмакчысыздар / ашыкмаксыздар | ашыкмакчы / ашыкмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | ашыкпаймын / ашыкпайм | ашыкпайсың | ашыкпайсыз | ашыкпайт | ашыкпайбыз | ашыкпайсыңар | ашыкпайсыздар | ашыгышпайт / ашыкпайт |
| Прошедшее определенное время | ашыкпадым | ашыкпадың | ашыкпадыңыз | ашыкпады | ашыкпадык | ашыкпадыңар | ашыкпадыңыздар | ашыгышпады / ашыкпады |
| Прошедщее неопределенное время | ашыкпаганмын | ашыкпагансың | ашыкпагансыз | ашыкпаган | ашыкпаганбыз | ашыкпагансыңар | ашыкпагансыздар | ашыкпаган |
| Прошедшее субъективное время | ашыкпаптырмын | ашыкпаптырсың | ашыкпаптырсыз | ашыкпаптыр | ашыкпаптырбыз | ашыкпаптырсыңар | ашыкпаптырсыздар | ашыкпаптыр |
| Неопределенное будущее время | ашыкпасмын | ашыкпассың | ашыкпассыз | ашыкпас | ашыкпаспыз | — | — | ашыкпас |
| Условное наклонение | ашыкпасам | ашыкпасаң | ашыкпасаңыз | ашыкпаса | ашыкпасак | ашыкпасаңар | ашыкпасаңыздар | ашыгышпаса / ашыкпаса |
| Повелительное наклонение | ашыкпайын | ашыкпа | ашыкпаңыз | ашыкпасын | ашыкпайлы | ашыкпагыла | ашыкпаңыздар | ашыкпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | ашыгуу |
| -ыш | ашыгыш |
| -мак | ашыкмак |
| -май | ашыкмай |
| -баш | ашыкпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | ашыккан |
| -ар | ашыгар |
| -бас | ашыкпас |
| -уучу | ашыгуучу |
| -чу | ашыкчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | ашыга |
| -ып | ашыгып |
| -ганы | ашыкканы |
| -ганча | ашыкканча |
| -гыча | ашыккыча |
| -майынча | ашыкмайынча |