Морфология › болуш
болуш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | болуш | болуштар |
| Родительный | болуштун | болуштардын |
| Дательный | болушка | болуштарга |
| Винительный | болушту | болуштарды |
| Местный | болушта | болуштарда |
| Исходный | болуштан | болуштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | болушум | болуштарым |
| ты | болушуң | болуштарың |
| Вы | болушуңуз | болуштарыңыз |
| он, она | болушу | болуштары |
| мы | болушубуз | болуштарыбыз |
| вы | болушуңар | болуштарыңар |
| Вы (мн.) | болушуңуздар | болуштарыңыздар |
| они | болушу | болуштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | болуштуку | болуштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | болушум | болушуң | болушуңуз | болушу | болушубуз | болушуңар | болушуңуздар | болушу |
| Родительный | болушумдун / болушумун | болушуңдун / болушуңун | болушуңуздун | болушунун | болушубуздун | болушуңардын | болушуңуздардын | болушунун |
| Дательный | болушума | болушуңа | болушуңузга | болушуна | болушубузга | болушуңарга | болушуңуздарга | болушуна |
| Винительный | болушумду / болушуму | болушуңду / болушуңу | болушуңузду | болушун | болушубузду | болушуңарды | болушуңуздарды | болушун |
| Местный | болушумда | болушуңда | болушуңузда | болушунда | болушубузда | болушуңарда | болушуңуздарда | болушунда |
| Исходный | болушумдан / болушуман | болушуңдан / болушуңан | болушуңуздан | болушунан | болушубуздан | болушуңардан | болушуңуздардан | болушунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | болуштарым | болуштарың | болуштарыңыз | болуштары | болуштарыбыз | болуштарыңар | болуштарыңыздар | болуштары |
| Родительный | болуштарымдын / болуштарымын | болуштарыңдын / болуштарыңын | болуштарыңыздын | болуштарынын | болуштарыбыздын | болуштарыңардын | болуштарыңыздардын | болуштарынын |
| Дательный | болуштарыма | болуштарыңа | болуштарыңызга | болуштарына | болуштарыбызга | болуштарыңарга | болуштарыңыздарга | болуштарына |
| Винительный | болуштарымды / болуштарымы | болуштарыңды / болуштарыңы | болуштарыңызды | болуштарын | болуштарыбызды | болуштарыңарды | болуштарыңыздарды | болуштарын |
| Местный | болуштарымда | болуштарыңда | болуштарыңызда | болуштарында | болуштарыбызда | болуштарыңарда | болуштарыңыздарда | болуштарында |
| Исходный | болуштарымдан / болуштарыман | болуштарыңдан / болуштарыңан | болуштарыңыздан | болуштарынан | болуштарыбыздан | болуштарыңардан | болуштарыңыздардан | болуштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | болушмун | болушпуз |
| 2е лицо | болушсуң | болушсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | болушсуз | болушсуздар |
| местный · 1е лицо | болуштамын | болуштабыз |
| местный · 2е лицо | болуштасың | болуштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | болуштасыз | болуштасыздар |
| исходный · 1е лицо | болуштанмын | болуштанбыз |
| исходный · 2е лицо | болуштансың | болуштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | болуштансыз | болуштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | болуш | болуштар |
| Родительный | болуштун | болуштардын |
| Дательный | болушка | болуштарга |
| Винительный | болушту | болуштарды |
| Местный | болушта | болуштарда |
| Исходный | болуштан | болуштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | болушум | болуштарым |
| ты | болушуң | болуштарың |
| Вы | болушуңуз | болуштарыңыз |
| он, она | болушу | болуштары |
| мы | болушубуз | болуштарыбыз |
| вы | болушуңар | болуштарыңар |
| Вы (мн.) | болушуңуздар | болуштарыңыздар |
| они | болушу | болуштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | болуштуку | болуштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | болушум | болушуң | болушуңуз | болушу | болушубуз | болушуңар | болушуңуздар | болушу |
| Родительный | болушумдун / болушумун | болушуңдун / болушуңун | болушуңуздун | болушунун | болушубуздун | болушуңардын | болушуңуздардын | болушунун |
| Дательный | болушума | болушуңа | болушуңузга | болушуна | болушубузга | болушуңарга | болушуңуздарга | болушуна |
| Винительный | болушумду / болушуму | болушуңду / болушуңу | болушуңузду | болушун | болушубузду | болушуңарды | болушуңуздарды | болушун |
| Местный | болушумда | болушуңда | болушуңузда | болушунда | болушубузда | болушуңарда | болушуңуздарда | болушунда |
| Исходный | болушумдан / болушуман | болушуңдан / болушуңан | болушуңуздан | болушунан | болушубуздан | болушуңардан | болушуңуздардан | болушунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | болуштарым | болуштарың | болуштарыңыз | болуштары | болуштарыбыз | болуштарыңар | болуштарыңыздар | болуштары |
| Родительный | болуштарымдын / болуштарымын | болуштарыңдын / болуштарыңын | болуштарыңыздын | болуштарынын | болуштарыбыздын | болуштарыңардын | болуштарыңыздардын | болуштарынын |
| Дательный | болуштарыма | болуштарыңа | болуштарыңызга | болуштарына | болуштарыбызга | болуштарыңарга | болуштарыңыздарга | болуштарына |
| Винительный | болуштарымды / болуштарымы | болуштарыңды / болуштарыңы | болуштарыңызды | болуштарын | болуштарыбызды | болуштарыңарды | болуштарыңыздарды | болуштарын |
| Местный | болуштарымда | болуштарыңда | болуштарыңызда | болуштарында | болуштарыбызда | болуштарыңарда | болуштарыңыздарда | болуштарында |
| Исходный | болуштарымдан / болуштарыман | болуштарыңдан / болуштарыңан | болуштарыңыздан | болуштарынан | болуштарыбыздан | болуштарыңардан | болуштарыңыздардан | болуштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | болушмун | болушпуз |
| 2е лицо | болушсуң | болушсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | болушсуз | болушсуздар |
| местный · 1е лицо | болуштамын | болуштабыз |
| местный · 2е лицо | болуштасың | болуштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | болуштасыз | болуштасыздар |
| исходный · 1е лицо | болуштанмын | болуштанбыз |
| исходный · 2е лицо | болуштансың | болуштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | болуштансыз | болуштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | болушураак |
болуш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | болушамын / болушам | болушасың | болушасыз | болушат | болушабыз | болушасыңар | болушасыздар | болушат / болушушат |
| Прошедшее определенное время | болуштум | болуштуң | болуштуңуз | болушту | болуштук | болуштуңар | болуштуңуздар | болушту / болушушту |
| Прошедщее неопределенное время | болушканмын / болушкамын / болушкам | болушкансың | болушкансыз | болушкан | болушканбыз | болушкансыңар | болушкансыздар | болушкан |
| Прошедшее субъективное время | болушуптурмун / болушупмун | болушуптурсуң / болушупсуң | болушуптурсуз / болушупсуз | болушуптур | болушуптурбуз / болушуппуз | болушуптурсуңар / болушупсуңар | болушуптурсуздар / болушупсуздар | болушушуптур / болушуптур |
| Прошедшее длительное | болушчумун | болушчусуң | болушчусуз | болушчу | болушчубуз | болушчусуңар | болушчусуздар | болушчу |
| Неопределенное будущее время | болушармын | болушарсың | болушарсыз | болушар | болушарбыз | болушарсыңар | болушарсыздар | болушар |
| Условное наклонение | болушсам | болушсаң | болушсаңыз | болушса | болушсак | болушсаңар | болушсаңыздар | болушса / болушушса |
| Желательное наклонение | болушкум | болушкуң | болушкуңуз | болушкусу | болушкубуз | болушкуңар | болушкуңуздар | болушкусу |
| Повелительное наклонение | болушайын | болуш | болушуңуз | болушсун | болушалы | болушкула | болушуңуздар | болушсун |
| Наклонение намерения | болушмакчымын / болушмакмын | болушмакчысың / болушмаксың | болушмакчысыз / болушмаксыз | болушмак / болушмакчы | болушмакчыбыз / болушмакпыз | болушмакчысыңар / болушмаксыңар | болушмакчысыздар / болушмаксыздар | болушмак / болушмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | болушпаймын / болушпайм | болушпайсың | болушпайсыз | болушпайт | болушпайбыз | болушпайсыңар | болушпайсыздар | болушушпайт / болушпайт |
| Прошедшее определенное время | болушпадым | болушпадың | болушпадыңыз | болушпады | болушпадык | болушпадыңар | болушпадыңыздар | болушпады / болушушпады |
| Прошедщее неопределенное время | болушпаганмын | болушпагансың | болушпагансыз | болушпаган | болушпаганбыз | болушпагансыңар | болушпагансыздар | болушпаган |
| Прошедшее субъективное время | болушпаптырмын | болушпаптырсың | болушпаптырсыз | болушпаптыр | болушпаптырбыз | болушпаптырсыңар | болушпаптырсыздар | болушпаптыр |
| Неопределенное будущее время | болушпасмын | болушпассың | болушпассыз | болушпас | болушпаспыз | — | — | болушпас |
| Условное наклонение | болушпасам | болушпасаң | болушпасаңыз | болушпаса | болушпасак | болушпасаңар | болушпасаңыздар | болушпаса / болушушпаса |
| Повелительное наклонение | болушпайын | болушпа | болушпаңыз | болушпасын | болушпайлы | болушпагыла | болушпаңыздар | болушпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | болушуу |
| -ыш | болушуш |
| -мак | болушмак |
| -май | болушмай |
| -баш | болушпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | болушкан |
| -ар | болушар |
| -бас | болушпас |
| -уучу | болушуучу |
| -чу | болушчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | болуша |
| -ып | болушуп |
| -ганы | болушканы |
| -ганча | болушканча |
| -гыча | болушкуча |
| -майынча | болушмайынча |