Морфология › болуш
болуш
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | болушум | болуштарым |
| сен | болушуң | болуштарың |
| сиз | болушуңуз | болуштарыңыз |
| ал | болушу | болуштары |
| биз | болушубуз | болуштарыбыз |
| силер | болушуңар | болуштарыңар |
| сиздер | болушуңуздар | болуштарыңыздар |
| алар | болушу | болуштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | болуштуку | болуштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | болушум | болушуң | болушуңуз | болушу | болушубуз | болушуңар | болушуңуздар | болушу |
| Илик | болушумдун / болушумун | болушуңдун / болушуңун | болушуңуздун | болушунун | болушубуздун | болушуңардын | болушуңуздардын | болушунун |
| Барыш | болушума | болушуңа | болушуңузга | болушуна | болушубузга | болушуңарга | болушуңуздарга | болушуна |
| Табыш | болушумду / болушуму | болушуңду / болушуңу | болушуңузду | болушун | болушубузду | болушуңарды | болушуңуздарды | болушун |
| Жатыш | болушумда | болушуңда | болушуңузда | болушунда | болушубузда | болушуңарда | болушуңуздарда | болушунда |
| Чыгыш | болушумдан / болушуман | болушуңдан / болушуңан | болушуңуздан | болушунан | болушубуздан | болушуңардан | болушуңуздардан | болушунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | болуштарым | болуштарың | болуштарыңыз | болуштары | болуштарыбыз | болуштарыңар | болуштарыңыздар | болуштары |
| Илик | болуштарымдын / болуштарымын | болуштарыңдын / болуштарыңын | болуштарыңыздын | болуштарынын | болуштарыбыздын | болуштарыңардын | болуштарыңыздардын | болуштарынын |
| Барыш | болуштарыма | болуштарыңа | болуштарыңызга | болуштарына | болуштарыбызга | болуштарыңарга | болуштарыңыздарга | болуштарына |
| Табыш | болуштарымды / болуштарымы | болуштарыңды / болуштарыңы | болуштарыңызды | болуштарын | болуштарыбызды | болуштарыңарды | болуштарыңыздарды | болуштарын |
| Жатыш | болуштарымда | болуштарыңда | болуштарыңызда | болуштарында | болуштарыбызда | болуштарыңарда | болуштарыңыздарда | болуштарында |
| Чыгыш | болуштарымдан / болуштарыман | болуштарыңдан / болуштарыңан | болуштарыңыздан | болуштарынан | болуштарыбыздан | болуштарыңардан | болуштарыңыздардан | болуштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | болушмун | болушпуз |
| 2-жак | болушсуң | болушсуңар |
| 2-жак (сылык) | болушсуз | болушсуздар |
| жатыш · 1-жак | болуштамын | болуштабыз |
| жатыш · 2-жак | болуштасың | болуштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | болуштасыз | болуштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | болуштанмын | болуштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | болуштансың | болуштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | болуштансыз | болуштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | болуш | болуштар |
| Илик | болуштун | болуштардын |
| Барыш | болушка | болуштарга |
| Табыш | болушту | болуштарды |
| Жатыш | болушта | болуштарда |
| Чыгыш | болуштан | болуштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | болушум | болуштарым |
| сен | болушуң | болуштарың |
| сиз | болушуңуз | болуштарыңыз |
| ал | болушу | болуштары |
| биз | болушубуз | болуштарыбыз |
| силер | болушуңар | болуштарыңар |
| сиздер | болушуңуздар | болуштарыңыздар |
| алар | болушу | болуштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | болуштуку | болуштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | болушум | болушуң | болушуңуз | болушу | болушубуз | болушуңар | болушуңуздар | болушу |
| Илик | болушумдун / болушумун | болушуңдун / болушуңун | болушуңуздун | болушунун | болушубуздун | болушуңардын | болушуңуздардын | болушунун |
| Барыш | болушума | болушуңа | болушуңузга | болушуна | болушубузга | болушуңарга | болушуңуздарга | болушуна |
| Табыш | болушумду / болушуму | болушуңду / болушуңу | болушуңузду | болушун | болушубузду | болушуңарды | болушуңуздарды | болушун |
| Жатыш | болушумда | болушуңда | болушуңузда | болушунда | болушубузда | болушуңарда | болушуңуздарда | болушунда |
| Чыгыш | болушумдан / болушуман | болушуңдан / болушуңан | болушуңуздан | болушунан | болушубуздан | болушуңардан | болушуңуздардан | болушунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | болуштарым | болуштарың | болуштарыңыз | болуштары | болуштарыбыз | болуштарыңар | болуштарыңыздар | болуштары |
| Илик | болуштарымдын / болуштарымын | болуштарыңдын / болуштарыңын | болуштарыңыздын | болуштарынын | болуштарыбыздын | болуштарыңардын | болуштарыңыздардын | болуштарынын |
| Барыш | болуштарыма | болуштарыңа | болуштарыңызга | болуштарына | болуштарыбызга | болуштарыңарга | болуштарыңыздарга | болуштарына |
| Табыш | болуштарымды / болуштарымы | болуштарыңды / болуштарыңы | болуштарыңызды | болуштарын | болуштарыбызды | болуштарыңарды | болуштарыңыздарды | болуштарын |
| Жатыш | болуштарымда | болуштарыңда | болуштарыңызда | болуштарында | болуштарыбызда | болуштарыңарда | болуштарыңыздарда | болуштарында |
| Чыгыш | болуштарымдан / болуштарыман | болуштарыңдан / болуштарыңан | болуштарыңыздан | болуштарынан | болуштарыбыздан | болуштарыңардан | болуштарыңыздардан | болуштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | болушмун | болушпуз |
| 2-жак | болушсуң | болушсуңар |
| 2-жак (сылык) | болушсуз | болушсуздар |
| жатыш · 1-жак | болуштамын | болуштабыз |
| жатыш · 2-жак | болуштасың | болуштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | болуштасыз | болуштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | болуштанмын | болуштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | болуштансың | болуштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | болуштансыз | болуштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | болушураак |
болуш-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | болушамын / болушам | болушасың | болушасыз | болушат | болушабыз | болушасыңар | болушасыздар | болушат / болушушат |
| Айкын өткөн чак | болуштум | болуштуң | болуштуңуз | болушту | болуштук | болуштуңар | болуштуңуздар | болушту / болушушту |
| Жалпы өткөн чак | болушканмын / болушкамын / болушкам | болушкансың | болушкансыз | болушкан | болушканбыз | болушкансыңар | болушкансыздар | болушкан |
| Капыскы өткөн чак | болушуптурмун / болушупмун | болушуптурсуң / болушупсуң | болушуптурсуз / болушупсуз | болушуптур | болушуптурбуз / болушуппуз | болушуптурсуңар / болушупсуңар | болушуптурсуздар / болушупсуздар | болушушуптур / болушуптур |
| Адат өткөн чак | болушчумун | болушчусуң | болушчусуз | болушчу | болушчубуз | болушчусуңар | болушчусуздар | болушчу |
| Арсар келер чак | болушармын | болушарсың | болушарсыз | болушар | болушарбыз | болушарсыңар | болушарсыздар | болушар |
| Шарттуу ыңгай | болушсам | болушсаң | болушсаңыз | болушса | болушсак | болушсаңар | болушсаңыздар | болушса / болушушса |
| Тилек ыңгай | болушкум | болушкуң | болушкуңуз | болушкусу | болушкубуз | болушкуңар | болушкуңуздар | болушкусу |
| Буйрук ыңгай | болушайын | болуш | болушуңуз | болушсун | болушалы | болушкула | болушуңуздар | болушсун |
| Ниет ыңгай | болушмакчымын / болушмакмын | болушмакчысың / болушмаксың | болушмакчысыз / болушмаксыз | болушмак / болушмакчы | болушмакчыбыз / болушмакпыз | болушмакчысыңар / болушмаксыңар | болушмакчысыздар / болушмаксыздар | болушмак / болушмакчы |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | болушпаймын / болушпайм | болушпайсың | болушпайсыз | болушпайт | болушпайбыз | болушпайсыңар | болушпайсыздар | болушушпайт / болушпайт |
| Айкын өткөн чак | болушпадым | болушпадың | болушпадыңыз | болушпады | болушпадык | болушпадыңар | болушпадыңыздар | болушпады / болушушпады |
| Жалпы өткөн чак | болушпаганмын | болушпагансың | болушпагансыз | болушпаган | болушпаганбыз | болушпагансыңар | болушпагансыздар | болушпаган |
| Капыскы өткөн чак | болушпаптырмын | болушпаптырсың | болушпаптырсыз | болушпаптыр | болушпаптырбыз | болушпаптырсыңар | болушпаптырсыздар | болушпаптыр |
| Арсар келер чак | болушпасмын | болушпассың | болушпассыз | болушпас | болушпаспыз | — | — | болушпас |
| Шарттуу ыңгай | болушпасам | болушпасаң | болушпасаңыз | болушпаса | болушпасак | болушпасаңар | болушпасаңыздар | болушпаса / болушушпаса |
| Буйрук ыңгай | болушпайын | болушпа | болушпаңыз | болушпасын | болушпайлы | болушпагыла | болушпаңыздар | болушпасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | болушуу |
| -ыш | болушуш |
| -мак | болушмак |
| -май | болушмай |
| -баш | болушпаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | болушкан |
| -ар | болушар |
| -бас | болушпас |
| -уучу | болушуучу |
| -чу | болушчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | болуша |
| -ып | болушуп |
| -ганы | болушканы |
| -ганча | болушканча |
| -гыча | болушкуча |
| -майынча | болушмайынча |