КыргызчаРусский

Морфология › чакан

чакан

Категория падежа Правило

Единственное числоМножественное число
Именительныйчаканчакандар
Родительныйчакандынчакандардын
Дательныйчакангачакандарга
Винительныйчакандычакандарды
Местныйчакандачакандарда
Исходныйчаканданчакандардан

Категория принадлежности Правило

Единственное числоМножественное число
ячаканымчакандарым
тычаканыңчакандарың
Вычаканыңызчакандарыңыз
он, оначаканычакандары
мычаканыбызчакандарыбыз
вычаканыңарчакандарыңар
Вы (мн.)чаканыңыздарчакандарыңыздар
оничаканычакандары
общая принадлежность (-ныкы)чакандыкычакандардыкы

Склонение с аффиксами принадлежности

Правило
Единственное числоМножественное число
ятыВыон, онамывыВы (мн.)они
Именительныйчаканымчаканыңчаканыңызчаканычаканыбызчаканыңарчаканыңыздарчаканы
Родительныйчаканымдын / чаканымынчаканыңдын / чаканыңынчаканыңыздынчаканынынчаканыбыздынчаканыңардынчаканыңыздардынчаканынын
Дательныйчаканымачаканыңачаканыңызгачаканыначаканыбызгачаканыңаргачаканыңыздаргачаканына
Винительныйчаканымды / чаканымычаканыңды / чаканыңычаканыңыздычаканынчаканыбыздычаканыңардычаканыңыздардычаканын
Местныйчаканымдачаканыңдачаканыңыздачаканындачаканыбыздачаканыңардачаканыңыздардачаканында
Исходныйчаканымдан / чаканыманчаканыңдан / чаканыңанчаканыңызданчаканынанчаканыбызданчаканыңарданчаканыңыздарданчаканынан
Единственное числоМножественное число
ятыВыон, онамывыВы (мн.)они
Именительныйчакандарымчакандарыңчакандарыңызчакандарычакандарыбызчакандарыңарчакандарыңыздарчакандары
Родительныйчакандарымдын / чакандарымынчакандарыңдын / чакандарыңынчакандарыңыздынчакандарынынчакандарыбыздынчакандарыңардынчакандарыңыздардынчакандарынын
Дательныйчакандарымачакандарыңачакандарыңызгачакандарыначакандарыбызгачакандарыңаргачакандарыңыздаргачакандарына
Винительныйчакандарымды / чакандарымычакандарыңды / чакандарыңычакандарыңыздычакандарынчакандарыбыздычакандарыңардычакандарыңыздардычакандарын
Местныйчакандарымдачакандарыңдачакандарыңыздачакандарындачакандарыбыздачакандарыңардачакандарыңыздардачакандарында
Исходныйчакандарымдан / чакандарыманчакандарыңдан / чакандарыңанчакандарыңызданчакандарынанчакандарыбызданчакандарыңарданчакандарыңыздарданчакандарынан

Личные окончания (жакталыш) существительных

Правило
Единственное числоМножественное число
1е лицочаканмынчаканбыз
2е лицочакансыңчакансыңар
2е лицо (веж.форма)чакансызчакансыздар
местный · 1е лицочакандамынчакандабыз
местный · 2е лицочакандасыңчакандасыңар
местный · 2е лицо (веж.форма)чакандасызчакандасыздар
исходный · 1е лицочаканданмынчаканданбыз
исходный · 2е лицочакандансыңчакандансыңар
исходный · 2е лицо (веж.форма)чакандансызчакандансыздар

Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.

Категория падежа Правило

Единственное числоМножественное число
Именительныйчаканчакандар
Родительныйчакандынчакандардын
Дательныйчакангачакандарга
Винительныйчакандычакандарды
Местныйчакандачакандарда
Исходныйчаканданчакандардан

Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.

Категория принадлежности Правило

Единственное числоМножественное число
ячаканымчакандарым
тычаканыңчакандарың
Вычаканыңызчакандарыңыз
он, оначаканычакандары
мычаканыбызчакандарыбыз
вычаканыңарчакандарыңар
Вы (мн.)чаканыңыздарчакандарыңыздар
оничаканычакандары
общая принадлежность (-ныкы)чакандыкычакандардыкы

Склонение с аффиксами принадлежности

Правило
Единственное числоМножественное число
ятыВыон, онамывыВы (мн.)они
Именительныйчаканымчаканыңчаканыңызчаканычаканыбызчаканыңарчаканыңыздарчаканы
Родительныйчаканымдын / чаканымынчаканыңдын / чаканыңынчаканыңыздынчаканынынчаканыбыздынчаканыңардынчаканыңыздардынчаканынын
Дательныйчаканымачаканыңачаканыңызгачаканыначаканыбызгачаканыңаргачаканыңыздаргачаканына
Винительныйчаканымды / чаканымычаканыңды / чаканыңычаканыңыздычаканынчаканыбыздычаканыңардычаканыңыздардычаканын
Местныйчаканымдачаканыңдачаканыңыздачаканындачаканыбыздачаканыңардачаканыңыздардачаканында
Исходныйчаканымдан / чаканыманчаканыңдан / чаканыңанчаканыңызданчаканынанчаканыбызданчаканыңарданчаканыңыздарданчаканынан
Единственное числоМножественное число
ятыВыон, онамывыВы (мн.)они
Именительныйчакандарымчакандарыңчакандарыңызчакандарычакандарыбызчакандарыңарчакандарыңыздарчакандары
Родительныйчакандарымдын / чакандарымынчакандарыңдын / чакандарыңынчакандарыңыздынчакандарынынчакандарыбыздынчакандарыңардынчакандарыңыздардынчакандарынын
Дательныйчакандарымачакандарыңачакандарыңызгачакандарыначакандарыбызгачакандарыңаргачакандарыңыздаргачакандарына
Винительныйчакандарымды / чакандарымычакандарыңды / чакандарыңычакандарыңыздычакандарынчакандарыбыздычакандарыңардычакандарыңыздардычакандарын
Местныйчакандарымдачакандарыңдачакандарыңыздачакандарындачакандарыбыздачакандарыңардачакандарыңыздардачакандарында
Исходныйчакандарымдан / чакандарыманчакандарыңдан / чакандарыңанчакандарыңызданчакандарынанчакандарыбызданчакандарыңарданчакандарыңыздарданчакандарынан

Личные окончания (жакталыш) существительных

Правило
Единственное числоМножественное число
1е лицочаканмынчаканбыз
2е лицочакансыңчакансыңар
2е лицо (веж.форма)чакансызчакансыздар
местный · 1е лицочакандамынчакандабыз
местный · 2е лицочакандасыңчакандасыңар
местный · 2е лицо (веж.форма)чакандасызчакандасыздар
исходный · 1е лицочаканданмынчаканданбыз
исходный · 2е лицочакандансыңчакандансыңар
исходный · 2е лицо (веж.форма)чакандансызчакандансыздар

Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.

Степени сравнения Правило

Степень
Сравнительная степеньчаканыраак

чакан-

Спряжение глагола Правило

Единственное числоМножественное число
ятыВыон, онамывыВы (мн.)они
Будущее определенное времячаканамын / чаканамчаканасыңчаканасызчаканатчаканабызчаканасыңарчаканасыздарчаканышат / чаканат
Прошедшее определенное времячакандымчакандыңчакандыңызчакандычакандыкчакандыңарчакандыңыздарчаканышты / чаканды
Прошедщее неопределенное времячаканганмын / чакангамын / чакангамчакангансыңчакангансызчаканганчаканганбызчакангансыңарчакангансыздарчаканган
Прошедшее субъективное времячаканыптырмын / чаканыпмынчаканыптырсың / чаканыпсыңчаканыптырсыз / чаканыпсызчаканыптырчаканыптырбыз / чаканыппызчаканыптырсыңар / чаканыпсыңарчаканыптырсыздар / чаканыпсыздарчаканышыптыр / чаканыптыр
Прошедшее длительноечаканчумунчаканчусуңчаканчусузчаканчучаканчубузчаканчусуңарчаканчусуздарчаканчу
Неопределенное будущее времячаканармынчаканарсыңчаканарсызчаканарчаканарбызчаканарсыңарчаканарсыздарчаканар
Условное наклонениечакансамчакансаңчакансаңызчакансачакансакчакансаңарчакансаңыздарчаканышса / чаканса
Желательное наклонениечакангымчакангыңчакангыңызчакангысычакангыбызчакангыңарчакангыңыздарчакангысы
Повелительное наклонениечаканайынчаканчаканыңызчакансынчаканалычакангылачаканыңыздарчакансын
Наклонение намерениячаканмакчымын / чаканмакмынчаканмакчысың / чаканмаксыңчаканмакчысыз / чаканмаксызчаканмакчы / чаканмакчаканмакчыбыз / чаканмакпызчаканмакчысыңар / чаканмаксыңарчаканмакчысыздар / чаканмаксыздарчаканмакчы / чаканмак
Единственное числоМножественное число
ятыВыон, онамывыВы (мн.)они
Будущее определенное времячаканбаймын / чаканбаймчаканбайсыңчаканбайсызчаканбайтчаканбайбызчаканбайсыңарчаканбайсыздарчаканышпайт / чаканбайт
Прошедшее определенное времячаканбадымчаканбадыңчаканбадыңызчаканбадычаканбадыкчаканбадыңарчаканбадыңыздарчаканышпады / чаканбады
Прошедщее неопределенное времячаканбаганмынчаканбагансыңчаканбагансызчаканбаганчаканбаганбызчаканбагансыңарчаканбагансыздарчаканбаган
Прошедшее субъективное времячаканбаптырмынчаканбаптырсыңчаканбаптырсызчаканбаптырчаканбаптырбызчаканбаптырсыңарчаканбаптырсыздарчаканбаптыр
Неопределенное будущее времячаканбасмынчаканбассыңчаканбассызчаканбасчаканбаспыз——чаканбас
Условное наклонениечаканбасамчаканбасаңчаканбасаңызчаканбасачаканбасакчаканбасаңарчаканбасаңыздарчаканышпаса / чаканбаса
Повелительное наклонениечаканбайынчаканбачаканбаңызчаканбасынчаканбайлычаканбагылачаканбаңыздарчаканбасын

Отглагольное существительное Правило

Форма
-уучакануу
-ышчаканыш
-макчаканмак
-майчаканмай
-башчаканбаш

Причастие Правило

Форма
-ганчаканган
-арчаканар
-басчаканбас
-уучучакануучу
-чучаканчу

Деепричастие Правило

Форма
-а, -йчакана
-ыпчаканып
-ганычаканганы
-ганчачаканганча
-гычачакангыча
-майынчачаканмайынча