Морфология › чап
чап
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чап | чаптар |
| Родительный | чаптын | чаптардын |
| Дательный | чапка | чаптарга |
| Винительный | чапты | чаптарды |
| Местный | чапта | чаптарда |
| Исходный | чаптан | чаптардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чабым | чаптарым |
| ты | чабың | чаптарың |
| Вы | чабыңыз | чаптарыңыз |
| он, она | чабы | чаптары |
| мы | чабыбыз | чаптарыбыз |
| вы | чабыңар | чаптарыңар |
| Вы (мн.) | чабыңыздар | чаптарыңыздар |
| они | чабы | чаптары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чаптыкы | чаптардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чабым | чабың | чабыңыз | чабы | чабыбыз | чабыңар | чабыңыздар | чабы |
| Родительный | чабымдын / чабымын | чабыңдын / чабыңын | чабыңыздын | чабынын | чабыбыздын | чабыңардын | чабыңыздардын | чабынын |
| Дательный | чабыма | чабыңа | чабыңызга | чабына | чабыбызга | чабыңарга | чабыңыздарга | чабына |
| Винительный | чабымды / чабымы | чабыңды / чабыңы | чабыңызды | чабын | чабыбызды | чабыңарды | чабыңыздарды | чабын |
| Местный | чабымда | чабыңда | чабыңызда | чабында | чабыбызда | чабыңарда | чабыңыздарда | чабында |
| Исходный | чабымдан / чабыман | чабыңдан / чабыңан | чабыңыздан | чабынан | чабыбыздан | чабыңардан | чабыңыздардан | чабынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чаптарым | чаптарың | чаптарыңыз | чаптары | чаптарыбыз | чаптарыңар | чаптарыңыздар | чаптары |
| Родительный | чаптарымдын / чаптарымын | чаптарыңдын / чаптарыңын | чаптарыңыздын | чаптарынын | чаптарыбыздын | чаптарыңардын | чаптарыңыздардын | чаптарынын |
| Дательный | чаптарыма | чаптарыңа | чаптарыңызга | чаптарына | чаптарыбызга | чаптарыңарга | чаптарыңыздарга | чаптарына |
| Винительный | чаптарымды / чаптарымы | чаптарыңды / чаптарыңы | чаптарыңызды | чаптарын | чаптарыбызды | чаптарыңарды | чаптарыңыздарды | чаптарын |
| Местный | чаптарымда | чаптарыңда | чаптарыңызда | чаптарында | чаптарыбызда | чаптарыңарда | чаптарыңыздарда | чаптарында |
| Исходный | чаптарымдан / чаптарыман | чаптарыңдан / чаптарыңан | чаптарыңыздан | чаптарынан | чаптарыбыздан | чаптарыңардан | чаптарыңыздардан | чаптарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чапмын | чаппыз |
| 2е лицо | чапсың | чапсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чапсыз | чапсыздар |
| местный · 1е лицо | чаптамын | чаптабыз |
| местный · 2е лицо | чаптасың | чаптасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чаптасыз | чаптасыздар |
| исходный · 1е лицо | чаптанмын | чаптанбыз |
| исходный · 2е лицо | чаптансың | чаптансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чаптансыз | чаптансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чап | чаптар |
| Родительный | чаптын | чаптардын |
| Дательный | чапка | чаптарга |
| Винительный | чапты | чаптарды |
| Местный | чапта | чаптарда |
| Исходный | чаптан | чаптардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чабым | чаптарым |
| ты | чабың | чаптарың |
| Вы | чабыңыз | чаптарыңыз |
| он, она | чабы | чаптары |
| мы | чабыбыз | чаптарыбыз |
| вы | чабыңар | чаптарыңар |
| Вы (мн.) | чабыңыздар | чаптарыңыздар |
| они | чабы | чаптары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чаптыкы | чаптардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чабым | чабың | чабыңыз | чабы | чабыбыз | чабыңар | чабыңыздар | чабы |
| Родительный | чабымдын / чабымын | чабыңдын / чабыңын | чабыңыздын | чабынын | чабыбыздын | чабыңардын | чабыңыздардын | чабынын |
| Дательный | чабыма | чабыңа | чабыңызга | чабына | чабыбызга | чабыңарга | чабыңыздарга | чабына |
| Винительный | чабымды / чабымы | чабыңды / чабыңы | чабыңызды | чабын | чабыбызды | чабыңарды | чабыңыздарды | чабын |
| Местный | чабымда | чабыңда | чабыңызда | чабында | чабыбызда | чабыңарда | чабыңыздарда | чабында |
| Исходный | чабымдан / чабыман | чабыңдан / чабыңан | чабыңыздан | чабынан | чабыбыздан | чабыңардан | чабыңыздардан | чабынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чаптарым | чаптарың | чаптарыңыз | чаптары | чаптарыбыз | чаптарыңар | чаптарыңыздар | чаптары |
| Родительный | чаптарымдын / чаптарымын | чаптарыңдын / чаптарыңын | чаптарыңыздын | чаптарынын | чаптарыбыздын | чаптарыңардын | чаптарыңыздардын | чаптарынын |
| Дательный | чаптарыма | чаптарыңа | чаптарыңызга | чаптарына | чаптарыбызга | чаптарыңарга | чаптарыңыздарга | чаптарына |
| Винительный | чаптарымды / чаптарымы | чаптарыңды / чаптарыңы | чаптарыңызды | чаптарын | чаптарыбызды | чаптарыңарды | чаптарыңыздарды | чаптарын |
| Местный | чаптарымда | чаптарыңда | чаптарыңызда | чаптарында | чаптарыбызда | чаптарыңарда | чаптарыңыздарда | чаптарында |
| Исходный | чаптарымдан / чаптарыман | чаптарыңдан / чаптарыңан | чаптарыңыздан | чаптарынан | чаптарыбыздан | чаптарыңардан | чаптарыңыздардан | чаптарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чапмын | чаппыз |
| 2е лицо | чапсың | чапсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чапсыз | чапсыздар |
| местный · 1е лицо | чаптамын | чаптабыз |
| местный · 2е лицо | чаптасың | чаптасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чаптасыз | чаптасыздар |
| исходный · 1е лицо | чаптанмын | чаптанбыз |
| исходный · 2е лицо | чаптансың | чаптансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чаптансыз | чаптансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | чабыраак |
чап-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чабамын / чабам | чабасың | чабасыз | чабат | чабабыз | чабасыңар | чабасыздар | чабат / чабышат |
| Прошедшее определенное время | чаптым | чаптың | чаптыңыз | чапты | чаптык | чаптыңар | чаптыңыздар | чапты / чабышты |
| Прошедщее неопределенное время | чапканмын / чапкамын / чапкам | чапкансың | чапкансыз | чапкан | чапканбыз | чапкансыңар | чапкансыздар | чапкан |
| Прошедшее субъективное время | чабыптырмын / чаапмын | чабыптырсың / чаапсың | чабыптырсыз / чаапсыз | чабыптыр | чабыптырбыз / чааппыз | чабыптырсыңар / чаапсыңар | чабыптырсыздар / чаапсыздар | чабышыптыр / чабыптыр |
| Прошедшее длительное | чапчумун | чапчусуң | чапчусуз | чапчу | чапчубуз | чапчусуңар | чапчусуздар | чапчу |
| Неопределенное будущее время | чабармын | чабарсың | чабарсыз | чабар | чабарбыз | чабарсыңар | чабарсыздар | чабар |
| Условное наклонение | чапсам | чапсаң | чапсаңыз | чапса | чапсак | чапсаңар | чапсаңыздар | чапса / чабышса |
| Желательное наклонение | чапкым | чапкың | чапкыңыз | чапкысы | чапкыбыз | чапкыңар | чапкыңыздар | чапкысы |
| Повелительное наклонение | чабайын | чап | чабыңыз | чапсын | чабалы | чапкыла | чабыңыздар | чапсын |
| Наклонение намерения | чапмакчымын / чапмакмын | чапмакчысың / чапмаксың | чапмакчысыз / чапмаксыз | чапмак / чапмакчы | чапмакчыбыз / чапмакпыз | чапмакчысыңар / чапмаксыңар | чапмакчысыздар / чапмаксыздар | чапмак / чапмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чаппаймын / чаппайм | чаппайсың | чаппайсыз | чаппайт | чаппайбыз | чаппайсыңар | чаппайсыздар | чаппайт / чабышпайт |
| Прошедшее определенное время | чаппадым | чаппадың | чаппадыңыз | чаппады | чаппадык | чаппадыңар | чаппадыңыздар | чаппады / чабышпады |
| Прошедщее неопределенное время | чаппаганмын | чаппагансың | чаппагансыз | чаппаган | чаппаганбыз | чаппагансыңар | чаппагансыздар | чаппаган |
| Прошедшее субъективное время | чаппаптырмын | чаппаптырсың | чаппаптырсыз | чаппаптыр | чаппаптырбыз | чаппаптырсыңар | чаппаптырсыздар | чаппаптыр |
| Неопределенное будущее время | чаппасмын | чаппассың | чаппассыз | чаппас | чаппаспыз | — | — | чаппас |
| Условное наклонение | чаппасам | чаппасаң | чаппасаңыз | чаппаса | чаппасак | чаппасаңар | чаппасаңыздар | чаппаса / чабышпаса |
| Повелительное наклонение | чаппайын | чаппа | чаппаңыз | чаппасын | чаппайлы | чаппагыла | чаппаңыздар | чаппасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | чабуу |
| -ыш | чабыш |
| -мак | чапмак |
| -май | чапмай |
| -баш | чаппаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | чапкан |
| -ар | чабар |
| -бас | чаппас |
| -уучу | чабуучу |
| -чу | чапчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | чаба |
| -ып | чаап |
| -ганы | чапканы |
| -ганча | чапканча |
| -гыча | чапкыча |
| -майынча | чапмайынча |