Морфология › чап
чап
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | чабым | чаптарым |
| сен | чабың | чаптарың |
| сиз | чабыңыз | чаптарыңыз |
| ал | чабы | чаптары |
| биз | чабыбыз | чаптарыбыз |
| силер | чабыңар | чаптарыңар |
| сиздер | чабыңыздар | чаптарыңыздар |
| алар | чабы | чаптары |
| жалпы таандык (-ныкы) | чаптыкы | чаптардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | чабым | чабың | чабыңыз | чабы | чабыбыз | чабыңар | чабыңыздар | чабы |
| Илик | чабымдын / чабымын | чабыңдын / чабыңын | чабыңыздын | чабынын | чабыбыздын | чабыңардын | чабыңыздардын | чабынын |
| Барыш | чабыма | чабыңа | чабыңызга | чабына | чабыбызга | чабыңарга | чабыңыздарга | чабына |
| Табыш | чабымды / чабымы | чабыңды / чабыңы | чабыңызды | чабын | чабыбызды | чабыңарды | чабыңыздарды | чабын |
| Жатыш | чабымда | чабыңда | чабыңызда | чабында | чабыбызда | чабыңарда | чабыңыздарда | чабында |
| Чыгыш | чабымдан / чабыман | чабыңдан / чабыңан | чабыңыздан | чабынан | чабыбыздан | чабыңардан | чабыңыздардан | чабынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | чаптарым | чаптарың | чаптарыңыз | чаптары | чаптарыбыз | чаптарыңар | чаптарыңыздар | чаптары |
| Илик | чаптарымдын / чаптарымын | чаптарыңдын / чаптарыңын | чаптарыңыздын | чаптарынын | чаптарыбыздын | чаптарыңардын | чаптарыңыздардын | чаптарынын |
| Барыш | чаптарыма | чаптарыңа | чаптарыңызга | чаптарына | чаптарыбызга | чаптарыңарга | чаптарыңыздарга | чаптарына |
| Табыш | чаптарымды / чаптарымы | чаптарыңды / чаптарыңы | чаптарыңызды | чаптарын | чаптарыбызды | чаптарыңарды | чаптарыңыздарды | чаптарын |
| Жатыш | чаптарымда | чаптарыңда | чаптарыңызда | чаптарында | чаптарыбызда | чаптарыңарда | чаптарыңыздарда | чаптарында |
| Чыгыш | чаптарымдан / чаптарыман | чаптарыңдан / чаптарыңан | чаптарыңыздан | чаптарынан | чаптарыбыздан | чаптарыңардан | чаптарыңыздардан | чаптарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | чапмын | чаппыз |
| 2-жак | чапсың | чапсыңар |
| 2-жак (сылык) | чапсыз | чапсыздар |
| жатыш · 1-жак | чаптамын | чаптабыз |
| жатыш · 2-жак | чаптасың | чаптасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | чаптасыз | чаптасыздар |
| чыгыш · 1-жак | чаптанмын | чаптанбыз |
| чыгыш · 2-жак | чаптансың | чаптансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | чаптансыз | чаптансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | чап | чаптар |
| Илик | чаптын | чаптардын |
| Барыш | чапка | чаптарга |
| Табыш | чапты | чаптарды |
| Жатыш | чапта | чаптарда |
| Чыгыш | чаптан | чаптардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | чабым | чаптарым |
| сен | чабың | чаптарың |
| сиз | чабыңыз | чаптарыңыз |
| ал | чабы | чаптары |
| биз | чабыбыз | чаптарыбыз |
| силер | чабыңар | чаптарыңар |
| сиздер | чабыңыздар | чаптарыңыздар |
| алар | чабы | чаптары |
| жалпы таандык (-ныкы) | чаптыкы | чаптардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | чабым | чабың | чабыңыз | чабы | чабыбыз | чабыңар | чабыңыздар | чабы |
| Илик | чабымдын / чабымын | чабыңдын / чабыңын | чабыңыздын | чабынын | чабыбыздын | чабыңардын | чабыңыздардын | чабынын |
| Барыш | чабыма | чабыңа | чабыңызга | чабына | чабыбызга | чабыңарга | чабыңыздарга | чабына |
| Табыш | чабымды / чабымы | чабыңды / чабыңы | чабыңызды | чабын | чабыбызды | чабыңарды | чабыңыздарды | чабын |
| Жатыш | чабымда | чабыңда | чабыңызда | чабында | чабыбызда | чабыңарда | чабыңыздарда | чабында |
| Чыгыш | чабымдан / чабыман | чабыңдан / чабыңан | чабыңыздан | чабынан | чабыбыздан | чабыңардан | чабыңыздардан | чабынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | чаптарым | чаптарың | чаптарыңыз | чаптары | чаптарыбыз | чаптарыңар | чаптарыңыздар | чаптары |
| Илик | чаптарымдын / чаптарымын | чаптарыңдын / чаптарыңын | чаптарыңыздын | чаптарынын | чаптарыбыздын | чаптарыңардын | чаптарыңыздардын | чаптарынын |
| Барыш | чаптарыма | чаптарыңа | чаптарыңызга | чаптарына | чаптарыбызга | чаптарыңарга | чаптарыңыздарга | чаптарына |
| Табыш | чаптарымды / чаптарымы | чаптарыңды / чаптарыңы | чаптарыңызды | чаптарын | чаптарыбызды | чаптарыңарды | чаптарыңыздарды | чаптарын |
| Жатыш | чаптарымда | чаптарыңда | чаптарыңызда | чаптарында | чаптарыбызда | чаптарыңарда | чаптарыңыздарда | чаптарында |
| Чыгыш | чаптарымдан / чаптарыман | чаптарыңдан / чаптарыңан | чаптарыңыздан | чаптарынан | чаптарыбыздан | чаптарыңардан | чаптарыңыздардан | чаптарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | чапмын | чаппыз |
| 2-жак | чапсың | чапсыңар |
| 2-жак (сылык) | чапсыз | чапсыздар |
| жатыш · 1-жак | чаптамын | чаптабыз |
| жатыш · 2-жак | чаптасың | чаптасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | чаптасыз | чаптасыздар |
| чыгыш · 1-жак | чаптанмын | чаптанбыз |
| чыгыш · 2-жак | чаптансың | чаптансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | чаптансыз | чаптансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | чабыраак |
чап-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | чабамын / чабам | чабасың | чабасыз | чабат | чабабыз | чабасыңар | чабасыздар | чабат / чабышат |
| Айкын өткөн чак | чаптым | чаптың | чаптыңыз | чапты | чаптык | чаптыңар | чаптыңыздар | чапты / чабышты |
| Жалпы өткөн чак | чапканмын / чапкамын / чапкам | чапкансың | чапкансыз | чапкан | чапканбыз | чапкансыңар | чапкансыздар | чапкан |
| Капыскы өткөн чак | чабыптырмын / чаапмын | чабыптырсың / чаапсың | чабыптырсыз / чаапсыз | чабыптыр | чабыптырбыз / чааппыз | чабыптырсыңар / чаапсыңар | чабыптырсыздар / чаапсыздар | чабышыптыр / чабыптыр |
| Адат өткөн чак | чапчумун | чапчусуң | чапчусуз | чапчу | чапчубуз | чапчусуңар | чапчусуздар | чапчу |
| Арсар келер чак | чабармын | чабарсың | чабарсыз | чабар | чабарбыз | чабарсыңар | чабарсыздар | чабар |
| Шарттуу ыңгай | чапсам | чапсаң | чапсаңыз | чапса | чапсак | чапсаңар | чапсаңыздар | чапса / чабышса |
| Тилек ыңгай | чапкым | чапкың | чапкыңыз | чапкысы | чапкыбыз | чапкыңар | чапкыңыздар | чапкысы |
| Буйрук ыңгай | чабайын | чап | чабыңыз | чапсын | чабалы | чапкыла | чабыңыздар | чапсын |
| Ниет ыңгай | чапмакчымын / чапмакмын | чапмакчысың / чапмаксың | чапмакчысыз / чапмаксыз | чапмак / чапмакчы | чапмакчыбыз / чапмакпыз | чапмакчысыңар / чапмаксыңар | чапмакчысыздар / чапмаксыздар | чапмак / чапмакчы |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | чаппаймын / чаппайм | чаппайсың | чаппайсыз | чаппайт | чаппайбыз | чаппайсыңар | чаппайсыздар | чаппайт / чабышпайт |
| Айкын өткөн чак | чаппадым | чаппадың | чаппадыңыз | чаппады | чаппадык | чаппадыңар | чаппадыңыздар | чаппады / чабышпады |
| Жалпы өткөн чак | чаппаганмын | чаппагансың | чаппагансыз | чаппаган | чаппаганбыз | чаппагансыңар | чаппагансыздар | чаппаган |
| Капыскы өткөн чак | чаппаптырмын | чаппаптырсың | чаппаптырсыз | чаппаптыр | чаппаптырбыз | чаппаптырсыңар | чаппаптырсыздар | чаппаптыр |
| Арсар келер чак | чаппасмын | чаппассың | чаппассыз | чаппас | чаппаспыз | — | — | чаппас |
| Шарттуу ыңгай | чаппасам | чаппасаң | чаппасаңыз | чаппаса | чаппасак | чаппасаңар | чаппасаңыздар | чаппаса / чабышпаса |
| Буйрук ыңгай | чаппайын | чаппа | чаппаңыз | чаппасын | чаппайлы | чаппагыла | чаппаңыздар | чаппасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | чабуу |
| -ыш | чабыш |
| -мак | чапмак |
| -май | чапмай |
| -баш | чаппаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | чапкан |
| -ар | чабар |
| -бас | чаппас |
| -уучу | чабуучу |
| -чу | чапчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | чаба |
| -ып | чаап |
| -ганы | чапканы |
| -ганча | чапканча |
| -гыча | чапкыча |
| -майынча | чапмайынча |