Морфология › жалган
жалган
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жалган | жалгандар |
| Родительный | жалгандын | жалгандардын |
| Дательный | жалганга | жалгандарга |
| Винительный | жалганды | жалгандарды |
| Местный | жалганда | жалгандарда |
| Исходный | жалгандан | жалгандардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жалганым | жалгандарым |
| ты | жалганың | жалгандарың |
| Вы | жалганыңыз | жалгандарыңыз |
| он, она | жалганы | жалгандары |
| мы | жалганыбыз | жалгандарыбыз |
| вы | жалганыңар | жалгандарыңар |
| Вы (мн.) | жалганыңыздар | жалгандарыңыздар |
| они | жалганы | жалгандары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жалгандыкы | жалгандардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалганым | жалганың | жалганыңыз | жалганы | жалганыбыз | жалганыңар | жалганыңыздар | жалганы |
| Родительный | жалганымдын / жалганымын | жалганыңдын / жалганыңын | жалганыңыздын | жалганынын | жалганыбыздын | жалганыңардын | жалганыңыздардын | жалганынын |
| Дательный | жалганыма | жалганыңа | жалганыңызга | жалганына | жалганыбызга | жалганыңарга | жалганыңыздарга | жалганына |
| Винительный | жалганымды / жалганымы | жалганыңды / жалганыңы | жалганыңызды | жалганын | жалганыбызды | жалганыңарды | жалганыңыздарды | жалганын |
| Местный | жалганымда | жалганыңда | жалганыңызда | жалганында | жалганыбызда | жалганыңарда | жалганыңыздарда | жалганында |
| Исходный | жалганымдан / жалганыман | жалганыңдан / жалганыңан | жалганыңыздан | жалганынан | жалганыбыздан | жалганыңардан | жалганыңыздардан | жалганынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалгандарым | жалгандарың | жалгандарыңыз | жалгандары | жалгандарыбыз | жалгандарыңар | жалгандарыңыздар | жалгандары |
| Родительный | жалгандарымдын / жалгандарымын | жалгандарыңдын / жалгандарыңын | жалгандарыңыздын | жалгандарынын | жалгандарыбыздын | жалгандарыңардын | жалгандарыңыздардын | жалгандарынын |
| Дательный | жалгандарыма | жалгандарыңа | жалгандарыңызга | жалгандарына | жалгандарыбызга | жалгандарыңарга | жалгандарыңыздарга | жалгандарына |
| Винительный | жалгандарымды / жалгандарымы | жалгандарыңды / жалгандарыңы | жалгандарыңызды | жалгандарын | жалгандарыбызды | жалгандарыңарды | жалгандарыңыздарды | жалгандарын |
| Местный | жалгандарымда | жалгандарыңда | жалгандарыңызда | жалгандарында | жалгандарыбызда | жалгандарыңарда | жалгандарыңыздарда | жалгандарында |
| Исходный | жалгандарымдан / жалгандарыман | жалгандарыңдан / жалгандарыңан | жалгандарыңыздан | жалгандарынан | жалгандарыбыздан | жалгандарыңардан | жалгандарыңыздардан | жалгандарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жалганмын | жалганбыз |
| 2е лицо | жалгансың | жалгансыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жалгансыз | жалгансыздар |
| местный · 1е лицо | жалгандамын | жалгандабыз |
| местный · 2е лицо | жалгандасың | жалгандасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жалгандасыз | жалгандасыздар |
| исходный · 1е лицо | жалганданмын | жалганданбыз |
| исходный · 2е лицо | жалгандансың | жалгандансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жалгандансыз | жалгандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жалган | жалгандар |
| Родительный | жалгандын | жалгандардын |
| Дательный | жалганга | жалгандарга |
| Винительный | жалганды | жалгандарды |
| Местный | жалганда | жалгандарда |
| Исходный | жалгандан | жалгандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жалганым | жалгандарым |
| ты | жалганың | жалгандарың |
| Вы | жалганыңыз | жалгандарыңыз |
| он, она | жалганы | жалгандары |
| мы | жалганыбыз | жалгандарыбыз |
| вы | жалганыңар | жалгандарыңар |
| Вы (мн.) | жалганыңыздар | жалгандарыңыздар |
| они | жалганы | жалгандары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жалгандыкы | жалгандардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалганым | жалганың | жалганыңыз | жалганы | жалганыбыз | жалганыңар | жалганыңыздар | жалганы |
| Родительный | жалганымдын / жалганымын | жалганыңдын / жалганыңын | жалганыңыздын | жалганынын | жалганыбыздын | жалганыңардын | жалганыңыздардын | жалганынын |
| Дательный | жалганыма | жалганыңа | жалганыңызга | жалганына | жалганыбызга | жалганыңарга | жалганыңыздарга | жалганына |
| Винительный | жалганымды / жалганымы | жалганыңды / жалганыңы | жалганыңызды | жалганын | жалганыбызды | жалганыңарды | жалганыңыздарды | жалганын |
| Местный | жалганымда | жалганыңда | жалганыңызда | жалганында | жалганыбызда | жалганыңарда | жалганыңыздарда | жалганында |
| Исходный | жалганымдан / жалганыман | жалганыңдан / жалганыңан | жалганыңыздан | жалганынан | жалганыбыздан | жалганыңардан | жалганыңыздардан | жалганынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалгандарым | жалгандарың | жалгандарыңыз | жалгандары | жалгандарыбыз | жалгандарыңар | жалгандарыңыздар | жалгандары |
| Родительный | жалгандарымдын / жалгандарымын | жалгандарыңдын / жалгандарыңын | жалгандарыңыздын | жалгандарынын | жалгандарыбыздын | жалгандарыңардын | жалгандарыңыздардын | жалгандарынын |
| Дательный | жалгандарыма | жалгандарыңа | жалгандарыңызга | жалгандарына | жалгандарыбызга | жалгандарыңарга | жалгандарыңыздарга | жалгандарына |
| Винительный | жалгандарымды / жалгандарымы | жалгандарыңды / жалгандарыңы | жалгандарыңызды | жалгандарын | жалгандарыбызды | жалгандарыңарды | жалгандарыңыздарды | жалгандарын |
| Местный | жалгандарымда | жалгандарыңда | жалгандарыңызда | жалгандарында | жалгандарыбызда | жалгандарыңарда | жалгандарыңыздарда | жалгандарында |
| Исходный | жалгандарымдан / жалгандарыман | жалгандарыңдан / жалгандарыңан | жалгандарыңыздан | жалгандарынан | жалгандарыбыздан | жалгандарыңардан | жалгандарыңыздардан | жалгандарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жалганмын | жалганбыз |
| 2е лицо | жалгансың | жалгансыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жалгансыз | жалгансыздар |
| местный · 1е лицо | жалгандамын | жалгандабыз |
| местный · 2е лицо | жалгандасың | жалгандасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жалгандасыз | жалгандасыздар |
| исходный · 1е лицо | жалганданмын | жалганданбыз |
| исходный · 2е лицо | жалгандансың | жалгандансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жалгандансыз | жалгандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жалганыраак |
жалган-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жалганамын / жалганам | жалганасың | жалганасыз | жалганат | жалганабыз | жалганасыңар | жалганасыздар | жалганат / жалганышат |
| Прошедшее определенное время | жалгандым | жалгандың | жалгандыңыз | жалганды | жалгандык | жалгандыңар | жалгандыңыздар | жалганды / жалганышты |
| Прошедщее неопределенное время | жалганганмын / жалгангамын / жалгангам | жалгангансың | жалгангансыз | жалганган | жалганганбыз | жалгангансыңар | жалгангансыздар | жалганган |
| Прошедшее субъективное время | жалганыптырмын / жалганыпмын | жалганыптырсың / жалганыпсың | жалганыптырсыз / жалганыпсыз | жалганыптыр | жалганыптырбыз / жалганыппыз | жалганыптырсыңар / жалганыпсыңар | жалганыптырсыздар / жалганыпсыздар | жалганышыптыр / жалганыптыр |
| Прошедшее длительное | жалганчумун | жалганчусуң | жалганчусуз | жалганчу | жалганчубуз | жалганчусуңар | жалганчусуздар | жалганчу |
| Неопределенное будущее время | жалганармын | жалганарсың | жалганарсыз | жалганар | жалганарбыз | жалганарсыңар | жалганарсыздар | жалганар |
| Условное наклонение | жалгансам | жалгансаң | жалгансаңыз | жалганса | жалгансак | жалгансаңар | жалгансаңыздар | жалганышса / жалганса |
| Желательное наклонение | жалгангым | жалгангың | жалгангыңыз | жалгангысы | жалгангыбыз | жалгангыңар | жалгангыңыздар | жалгангысы |
| Повелительное наклонение | жалганайын | жалган | жалганыңыз | жалгансын | жалганалы | жалгангыла | жалганыңыздар | жалгансын |
| Наклонение намерения | жалганмакчымын / жалганмакмын | жалганмакчысың / жалганмаксың | жалганмакчысыз / жалганмаксыз | жалганмакчы / жалганмак | жалганмакчыбыз / жалганмакпыз | жалганмакчысыңар / жалганмаксыңар | жалганмакчысыздар / жалганмаксыздар | жалганмакчы / жалганмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жалганбаймын / жалганбайм | жалганбайсың | жалганбайсыз | жалганбайт | жалганбайбыз | жалганбайсыңар | жалганбайсыздар | жалганышпайт / жалганбайт |
| Прошедшее определенное время | жалганбадым | жалганбадың | жалганбадыңыз | жалганбады | жалганбадык | жалганбадыңар | жалганбадыңыздар | жалганышпады / жалганбады |
| Прошедщее неопределенное время | жалганбаганмын | жалганбагансың | жалганбагансыз | жалганбаган | жалганбаганбыз | жалганбагансыңар | жалганбагансыздар | жалганбаган |
| Прошедшее субъективное время | жалганбаптырмын | жалганбаптырсың | жалганбаптырсыз | жалганбаптыр | жалганбаптырбыз | жалганбаптырсыңар | жалганбаптырсыздар | жалганбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жалганбасмын | жалганбассың | жалганбассыз | жалганбас | жалганбаспыз | — | — | жалганбас |
| Условное наклонение | жалганбасам | жалганбасаң | жалганбасаңыз | жалганбаса | жалганбасак | жалганбасаңар | жалганбасаңыздар | жалганышпаса / жалганбаса |
| Повелительное наклонение | жалганбайын | жалганба | жалганбаңыз | жалганбасын | жалганбайлы | жалганбагыла | жалганбаңыздар | жалганбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жалгануу |
| -ыш | жалганыш |
| -мак | жалганмак |
| -май | жалганмай |
| -баш | жалганбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жалганган |
| -ар | жалганар |
| -бас | жалганбас |
| -уучу | жалгануучу |
| -чу | жалганчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жалгана |
| -ып | жалганып |
| -ганы | жалганганы |
| -ганча | жалганганча |
| -гыча | жалгангыча |
| -майынча | жалганмайынча |