Морфология › жалган
жалган
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | жалганым | жалгандарым |
| сен | жалганың | жалгандарың |
| сиз | жалганыңыз | жалгандарыңыз |
| ал | жалганы | жалгандары |
| биз | жалганыбыз | жалгандарыбыз |
| силер | жалганыңар | жалгандарыңар |
| сиздер | жалганыңыздар | жалгандарыңыздар |
| алар | жалганы | жалгандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | жалгандыкы | жалгандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жалганым | жалганың | жалганыңыз | жалганы | жалганыбыз | жалганыңар | жалганыңыздар | жалганы |
| Илик | жалганымдын / жалганымын | жалганыңдын / жалганыңын | жалганыңыздын | жалганынын | жалганыбыздын | жалганыңардын | жалганыңыздардын | жалганынын |
| Барыш | жалганыма | жалганыңа | жалганыңызга | жалганына | жалганыбызга | жалганыңарга | жалганыңыздарга | жалганына |
| Табыш | жалганымды / жалганымы | жалганыңды / жалганыңы | жалганыңызды | жалганын | жалганыбызды | жалганыңарды | жалганыңыздарды | жалганын |
| Жатыш | жалганымда | жалганыңда | жалганыңызда | жалганында | жалганыбызда | жалганыңарда | жалганыңыздарда | жалганында |
| Чыгыш | жалганымдан / жалганыман | жалганыңдан / жалганыңан | жалганыңыздан | жалганынан | жалганыбыздан | жалганыңардан | жалганыңыздардан | жалганынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жалгандарым | жалгандарың | жалгандарыңыз | жалгандары | жалгандарыбыз | жалгандарыңар | жалгандарыңыздар | жалгандары |
| Илик | жалгандарымдын / жалгандарымын | жалгандарыңдын / жалгандарыңын | жалгандарыңыздын | жалгандарынын | жалгандарыбыздын | жалгандарыңардын | жалгандарыңыздардын | жалгандарынын |
| Барыш | жалгандарыма | жалгандарыңа | жалгандарыңызга | жалгандарына | жалгандарыбызга | жалгандарыңарга | жалгандарыңыздарга | жалгандарына |
| Табыш | жалгандарымды / жалгандарымы | жалгандарыңды / жалгандарыңы | жалгандарыңызды | жалгандарын | жалгандарыбызды | жалгандарыңарды | жалгандарыңыздарды | жалгандарын |
| Жатыш | жалгандарымда | жалгандарыңда | жалгандарыңызда | жалгандарында | жалгандарыбызда | жалгандарыңарда | жалгандарыңыздарда | жалгандарында |
| Чыгыш | жалгандарымдан / жалгандарыман | жалгандарыңдан / жалгандарыңан | жалгандарыңыздан | жалгандарынан | жалгандарыбыздан | жалгандарыңардан | жалгандарыңыздардан | жалгандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | жалганмын | жалганбыз |
| 2-жак | жалгансың | жалгансыңар |
| 2-жак (сылык) | жалгансыз | жалгансыздар |
| жатыш · 1-жак | жалгандамын | жалгандабыз |
| жатыш · 2-жак | жалгандасың | жалгандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | жалгандасыз | жалгандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | жалганданмын | жалганданбыз |
| чыгыш · 2-жак | жалгандансың | жалгандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | жалгандансыз | жалгандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | жалган | жалгандар |
| Илик | жалгандын | жалгандардын |
| Барыш | жалганга | жалгандарга |
| Табыш | жалганды | жалгандарды |
| Жатыш | жалганда | жалгандарда |
| Чыгыш | жалгандан | жалгандардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | жалганым | жалгандарым |
| сен | жалганың | жалгандарың |
| сиз | жалганыңыз | жалгандарыңыз |
| ал | жалганы | жалгандары |
| биз | жалганыбыз | жалгандарыбыз |
| силер | жалганыңар | жалгандарыңар |
| сиздер | жалганыңыздар | жалгандарыңыздар |
| алар | жалганы | жалгандары |
| жалпы таандык (-ныкы) | жалгандыкы | жалгандардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жалганым | жалганың | жалганыңыз | жалганы | жалганыбыз | жалганыңар | жалганыңыздар | жалганы |
| Илик | жалганымдын / жалганымын | жалганыңдын / жалганыңын | жалганыңыздын | жалганынын | жалганыбыздын | жалганыңардын | жалганыңыздардын | жалганынын |
| Барыш | жалганыма | жалганыңа | жалганыңызга | жалганына | жалганыбызга | жалганыңарга | жалганыңыздарга | жалганына |
| Табыш | жалганымды / жалганымы | жалганыңды / жалганыңы | жалганыңызды | жалганын | жалганыбызды | жалганыңарды | жалганыңыздарды | жалганын |
| Жатыш | жалганымда | жалганыңда | жалганыңызда | жалганында | жалганыбызда | жалганыңарда | жалганыңыздарда | жалганында |
| Чыгыш | жалганымдан / жалганыман | жалганыңдан / жалганыңан | жалганыңыздан | жалганынан | жалганыбыздан | жалганыңардан | жалганыңыздардан | жалганынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жалгандарым | жалгандарың | жалгандарыңыз | жалгандары | жалгандарыбыз | жалгандарыңар | жалгандарыңыздар | жалгандары |
| Илик | жалгандарымдын / жалгандарымын | жалгандарыңдын / жалгандарыңын | жалгандарыңыздын | жалгандарынын | жалгандарыбыздын | жалгандарыңардын | жалгандарыңыздардын | жалгандарынын |
| Барыш | жалгандарыма | жалгандарыңа | жалгандарыңызга | жалгандарына | жалгандарыбызга | жалгандарыңарга | жалгандарыңыздарга | жалгандарына |
| Табыш | жалгандарымды / жалгандарымы | жалгандарыңды / жалгандарыңы | жалгандарыңызды | жалгандарын | жалгандарыбызды | жалгандарыңарды | жалгандарыңыздарды | жалгандарын |
| Жатыш | жалгандарымда | жалгандарыңда | жалгандарыңызда | жалгандарында | жалгандарыбызда | жалгандарыңарда | жалгандарыңыздарда | жалгандарында |
| Чыгыш | жалгандарымдан / жалгандарыман | жалгандарыңдан / жалгандарыңан | жалгандарыңыздан | жалгандарынан | жалгандарыбыздан | жалгандарыңардан | жалгандарыңыздардан | жалгандарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | жалганмын | жалганбыз |
| 2-жак | жалгансың | жалгансыңар |
| 2-жак (сылык) | жалгансыз | жалгансыздар |
| жатыш · 1-жак | жалгандамын | жалгандабыз |
| жатыш · 2-жак | жалгандасың | жалгандасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | жалгандасыз | жалгандасыздар |
| чыгыш · 1-жак | жалганданмын | жалганданбыз |
| чыгыш · 2-жак | жалгандансың | жалгандансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | жалгандансыз | жалгандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | жалганыраак |
жалган-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | жалганамын / жалганам | жалганасың | жалганасыз | жалганат | жалганабыз | жалганасыңар | жалганасыздар | жалганат / жалганышат |
| Айкын өткөн чак | жалгандым | жалгандың | жалгандыңыз | жалганды | жалгандык | жалгандыңар | жалгандыңыздар | жалганды / жалганышты |
| Жалпы өткөн чак | жалганганмын / жалгангамын / жалгангам | жалгангансың | жалгангансыз | жалганган | жалганганбыз | жалгангансыңар | жалгангансыздар | жалганган |
| Капыскы өткөн чак | жалганыптырмын / жалганыпмын | жалганыптырсың / жалганыпсың | жалганыптырсыз / жалганыпсыз | жалганыптыр | жалганыптырбыз / жалганыппыз | жалганыптырсыңар / жалганыпсыңар | жалганыптырсыздар / жалганыпсыздар | жалганышыптыр / жалганыптыр |
| Адат өткөн чак | жалганчумун | жалганчусуң | жалганчусуз | жалганчу | жалганчубуз | жалганчусуңар | жалганчусуздар | жалганчу |
| Арсар келер чак | жалганармын | жалганарсың | жалганарсыз | жалганар | жалганарбыз | жалганарсыңар | жалганарсыздар | жалганар |
| Шарттуу ыңгай | жалгансам | жалгансаң | жалгансаңыз | жалганса | жалгансак | жалгансаңар | жалгансаңыздар | жалганышса / жалганса |
| Тилек ыңгай | жалгангым | жалгангың | жалгангыңыз | жалгангысы | жалгангыбыз | жалгангыңар | жалгангыңыздар | жалгангысы |
| Буйрук ыңгай | жалганайын | жалган | жалганыңыз | жалгансын | жалганалы | жалгангыла | жалганыңыздар | жалгансын |
| Ниет ыңгай | жалганмакчымын / жалганмакмын | жалганмакчысың / жалганмаксың | жалганмакчысыз / жалганмаксыз | жалганмакчы / жалганмак | жалганмакчыбыз / жалганмакпыз | жалганмакчысыңар / жалганмаксыңар | жалганмакчысыздар / жалганмаксыздар | жалганмакчы / жалганмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | жалганбаймын / жалганбайм | жалганбайсың | жалганбайсыз | жалганбайт | жалганбайбыз | жалганбайсыңар | жалганбайсыздар | жалганышпайт / жалганбайт |
| Айкын өткөн чак | жалганбадым | жалганбадың | жалганбадыңыз | жалганбады | жалганбадык | жалганбадыңар | жалганбадыңыздар | жалганышпады / жалганбады |
| Жалпы өткөн чак | жалганбаганмын | жалганбагансың | жалганбагансыз | жалганбаган | жалганбаганбыз | жалганбагансыңар | жалганбагансыздар | жалганбаган |
| Капыскы өткөн чак | жалганбаптырмын | жалганбаптырсың | жалганбаптырсыз | жалганбаптыр | жалганбаптырбыз | жалганбаптырсыңар | жалганбаптырсыздар | жалганбаптыр |
| Арсар келер чак | жалганбасмын | жалганбассың | жалганбассыз | жалганбас | жалганбаспыз | — | — | жалганбас |
| Шарттуу ыңгай | жалганбасам | жалганбасаң | жалганбасаңыз | жалганбаса | жалганбасак | жалганбасаңар | жалганбасаңыздар | жалганышпаса / жалганбаса |
| Буйрук ыңгай | жалганбайын | жалганба | жалганбаңыз | жалганбасын | жалганбайлы | жалганбагыла | жалганбаңыздар | жалганбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | жалгануу |
| -ыш | жалганыш |
| -мак | жалганмак |
| -май | жалганмай |
| -баш | жалганбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | жалганган |
| -ар | жалганар |
| -бас | жалганбас |
| -уучу | жалгануучу |
| -чу | жалганчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | жалгана |
| -ып | жалганып |
| -ганы | жалганганы |
| -ганча | жалганганча |
| -гыча | жалгангыча |
| -майынча | жалганмайынча |