Морфология › жаш
жаш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жаш | жаштар |
| Родительный | жаштын | жаштардын |
| Дательный | жашка | жаштарга |
| Винительный | жашты | жаштарды |
| Местный | жашта | жаштарда |
| Исходный | жаштан | жаштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жашым | жаштарым |
| ты | жашың | жаштарың |
| Вы | жашыңыз | жаштарыңыз |
| он, она | жашы | жаштары |
| мы | жашыбыз | жаштарыбыз |
| вы | жашыңар | жаштарыңар |
| Вы (мн.) | жашыңыздар | жаштарыңыздар |
| они | жашы | жаштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жаштыкы | жаштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жашым | жашың | жашыңыз | жашы | жашыбыз | жашыңар | жашыңыздар | жашы |
| Родительный | жашымдын / жашымын | жашыңдын / жашыңын | жашыңыздын | жашынын | жашыбыздын | жашыңардын | жашыңыздардын | жашынын |
| Дательный | жашыма | жашыңа | жашыңызга | жашына | жашыбызга | жашыңарга | жашыңыздарга | жашына |
| Винительный | жашымды / жашымы | жашыңды / жашыңы | жашыңызды | жашын | жашыбызды | жашыңарды | жашыңыздарды | жашын |
| Местный | жашымда | жашыңда | жашыңызда | жашында | жашыбызда | жашыңарда | жашыңыздарда | жашында |
| Исходный | жашымдан / жашыман | жашыңдан / жашыңан | жашыңыздан | жашынан | жашыбыздан | жашыңардан | жашыңыздардан | жашынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаштарым | жаштарың | жаштарыңыз | жаштары | жаштарыбыз | жаштарыңар | жаштарыңыздар | жаштары |
| Родительный | жаштарымдын / жаштарымын | жаштарыңдын / жаштарыңын | жаштарыңыздын | жаштарынын | жаштарыбыздын | жаштарыңардын | жаштарыңыздардын | жаштарынын |
| Дательный | жаштарыма | жаштарыңа | жаштарыңызга | жаштарына | жаштарыбызга | жаштарыңарга | жаштарыңыздарга | жаштарына |
| Винительный | жаштарымды / жаштарымы | жаштарыңды / жаштарыңы | жаштарыңызды | жаштарын | жаштарыбызды | жаштарыңарды | жаштарыңыздарды | жаштарын |
| Местный | жаштарымда | жаштарыңда | жаштарыңызда | жаштарында | жаштарыбызда | жаштарыңарда | жаштарыңыздарда | жаштарында |
| Исходный | жаштарымдан / жаштарыман | жаштарыңдан / жаштарыңан | жаштарыңыздан | жаштарынан | жаштарыбыздан | жаштарыңардан | жаштарыңыздардан | жаштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жашмын | жашпыз |
| 2е лицо | жашсың | жашсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жашсыз | жашсыздар |
| местный · 1е лицо | жаштамын | жаштабыз |
| местный · 2е лицо | жаштасың | жаштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жаштасыз | жаштасыздар |
| исходный · 1е лицо | жаштанмын | жаштанбыз |
| исходный · 2е лицо | жаштансың | жаштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жаштансыз | жаштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жаш | жаштар |
| Родительный | жаштын | жаштардын |
| Дательный | жашка | жаштарга |
| Винительный | жашты | жаштарды |
| Местный | жашта | жаштарда |
| Исходный | жаштан | жаштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жашым | жаштарым |
| ты | жашың | жаштарың |
| Вы | жашыңыз | жаштарыңыз |
| он, она | жашы | жаштары |
| мы | жашыбыз | жаштарыбыз |
| вы | жашыңар | жаштарыңар |
| Вы (мн.) | жашыңыздар | жаштарыңыздар |
| они | жашы | жаштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жаштыкы | жаштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жашым | жашың | жашыңыз | жашы | жашыбыз | жашыңар | жашыңыздар | жашы |
| Родительный | жашымдын / жашымын | жашыңдын / жашыңын | жашыңыздын | жашынын | жашыбыздын | жашыңардын | жашыңыздардын | жашынын |
| Дательный | жашыма | жашыңа | жашыңызга | жашына | жашыбызга | жашыңарга | жашыңыздарга | жашына |
| Винительный | жашымды / жашымы | жашыңды / жашыңы | жашыңызды | жашын | жашыбызды | жашыңарды | жашыңыздарды | жашын |
| Местный | жашымда | жашыңда | жашыңызда | жашында | жашыбызда | жашыңарда | жашыңыздарда | жашында |
| Исходный | жашымдан / жашыман | жашыңдан / жашыңан | жашыңыздан | жашынан | жашыбыздан | жашыңардан | жашыңыздардан | жашынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаштарым | жаштарың | жаштарыңыз | жаштары | жаштарыбыз | жаштарыңар | жаштарыңыздар | жаштары |
| Родительный | жаштарымдын / жаштарымын | жаштарыңдын / жаштарыңын | жаштарыңыздын | жаштарынын | жаштарыбыздын | жаштарыңардын | жаштарыңыздардын | жаштарынын |
| Дательный | жаштарыма | жаштарыңа | жаштарыңызга | жаштарына | жаштарыбызга | жаштарыңарга | жаштарыңыздарга | жаштарына |
| Винительный | жаштарымды / жаштарымы | жаштарыңды / жаштарыңы | жаштарыңызды | жаштарын | жаштарыбызды | жаштарыңарды | жаштарыңыздарды | жаштарын |
| Местный | жаштарымда | жаштарыңда | жаштарыңызда | жаштарында | жаштарыбызда | жаштарыңарда | жаштарыңыздарда | жаштарында |
| Исходный | жаштарымдан / жаштарыман | жаштарыңдан / жаштарыңан | жаштарыңыздан | жаштарынан | жаштарыбыздан | жаштарыңардан | жаштарыңыздардан | жаштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жашмын | жашпыз |
| 2е лицо | жашсың | жашсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жашсыз | жашсыздар |
| местный · 1е лицо | жаштамын | жаштабыз |
| местный · 2е лицо | жаштасың | жаштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жаштасыз | жаштасыздар |
| исходный · 1е лицо | жаштанмын | жаштанбыз |
| исходный · 2е лицо | жаштансың | жаштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жаштансыз | жаштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жашыраак |
жаш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жашамын / жашам | жашасың | жашасыз | жашат | жашабыз | жашасыңар | жашасыздар | жашышат / жашат |
| Прошедшее определенное время | жаштым | жаштың | жаштыңыз | жашты | жаштык | жаштыңар | жаштыңыздар | жашты / жашышты |
| Прошедщее неопределенное время | жашканмын / жашкамын / жашкам | жашкансың | жашкансыз | жашкан | жашканбыз | жашкансыңар | жашкансыздар | жашкан |
| Прошедшее субъективное время | жашыптырмын / жашыпмын | жашыптырсың / жашыпсың | жашыптырсыз / жашыпсыз | жашыптыр | жашыптырбыз / жашыппыз | жашыптырсыңар / жашыпсыңар | жашыптырсыздар / жашыпсыздар | жашышыптыр / жашыптыр |
| Прошедшее длительное | жашчумун | жашчусуң | жашчусуз | жашчу | жашчубуз | жашчусуңар | жашчусуздар | жашчу |
| Неопределенное будущее время | жашармын | жашарсың | жашарсыз | жашар | жашарбыз | жашарсыңар | жашарсыздар | жашар |
| Условное наклонение | жашсам | жашсаң | жашсаңыз | жашса | жашсак | жашсаңар | жашсаңыздар | жашышса / жашса |
| Желательное наклонение | жашкым | жашкың | жашкыңыз | жашкысы | жашкыбыз | жашкыңар | жашкыңыздар | жашкысы |
| Повелительное наклонение | жашайын | жаш | жашыңыз | жашсын | жашалы | жашкыла | жашыңыздар | жашсын |
| Наклонение намерения | жашмакчымын / жашмакмын | жашмакчысың / жашмаксың | жашмакчысыз / жашмаксыз | жашмакчы / жашмак | жашмакчыбыз / жашмакпыз | жашмакчысыңар / жашмаксыңар | жашмакчысыздар / жашмаксыздар | жашмакчы / жашмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жашпаймын / жашпайм | жашпайсың | жашпайсыз | жашпайт | жашпайбыз | жашпайсыңар | жашпайсыздар | жашышпайт / жашпайт |
| Прошедшее определенное время | жашпадым | жашпадың | жашпадыңыз | жашпады | жашпадык | жашпадыңар | жашпадыңыздар | жашышпады / жашпады |
| Прошедщее неопределенное время | жашпаганмын | жашпагансың | жашпагансыз | жашпаган | жашпаганбыз | жашпагансыңар | жашпагансыздар | жашпаган |
| Прошедшее субъективное время | жашпаптырмын | жашпаптырсың | жашпаптырсыз | жашпаптыр | жашпаптырбыз | жашпаптырсыңар | жашпаптырсыздар | жашпаптыр |
| Неопределенное будущее время | жашпасмын | жашпассың | жашпассыз | жашпас | жашпаспыз | — | — | жашпас |
| Условное наклонение | жашпасам | жашпасаң | жашпасаңыз | жашпаса | жашпасак | жашпасаңар | жашпасаңыздар | жашышпаса / жашпаса |
| Повелительное наклонение | жашпайын | жашпа | жашпаңыз | жашпасын | жашпайлы | жашпагыла | жашпаңыздар | жашпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жашуу |
| -ыш | жашыш |
| -мак | жашмак |
| -май | жашмай |
| -баш | жашпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жашкан |
| -ар | жашар |
| -бас | жашпас |
| -уучу | жашуучу |
| -чу | жашчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жаша |
| -ып | жашып |
| -ганы | жашканы |
| -ганча | жашканча |
| -гыча | жашкыча |
| -майынча | жашмайынча |