Морфология › жел
жел
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жел | желдер |
| Родительный | желдин | желдердин |
| Дательный | желге | желдерге |
| Винительный | желди | желдерди |
| Местный | желде | желдерде |
| Исходный | желден | желдерден |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | желим | желдерим |
| ты | желиң | желдериң |
| Вы | желиңиз | желдериңиз |
| он, она | жели | желдери |
| мы | желибиз | желдерибиз |
| вы | желиңер | желдериңер |
| Вы (мн.) | желиңиздер | желдериңиздер |
| они | жели | желдери |
| общая принадлежность (-ныкы) | желдики | желдердики |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | желим | желиң | желиңиз | жели | желибиз | желиңер | желиңиздер | жели |
| Родительный | желимин / желимдин | желиңдин / желиңин | желиңиздин | желинин | желибиздин | желиңердин | желиңиздердин | желинин |
| Дательный | желиме | желиңе | желиңизге | желине | желибизге | желиңерге | желиңиздерге | желине |
| Винительный | желими / желимди | желиңди / желиңи | желиңизди | желин | желибизди | желиңерди | желиңиздерди | желин |
| Местный | желимде | желиңде | желиңизде | желинде | желибизде | желиңерде | желиңиздерде | желинде |
| Исходный | желимден / желимен | желиңден / желиңен | желиңизден | желинен | желибизден | желиңерден | желиңиздерден | желинен |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | желдерим | желдериң | желдериңиз | желдери | желдерибиз | желдериңер | желдериңиздер | желдери |
| Родительный | желдеримдин / желдеримин | желдериңдин / желдериңин | желдериңиздин | желдеринин | желдерибиздин | желдериңердин | желдериңиздердин | желдеринин |
| Дательный | желдериме | желдериңе | желдериңизге | желдерине | желдерибизге | желдериңерге | желдериңиздерге | желдерине |
| Винительный | желдеримди / желдерими | желдериңди / желдериңи | желдериңизди | желдерин | желдерибизди | желдериңерди | желдериңиздерди | желдерин |
| Местный | желдеримде | желдериңде | желдериңизде | желдеринде | желдерибизде | желдериңерде | желдериңиздерде | желдеринде |
| Исходный | желдеримден / желдеримен | желдериңден / желдериңен | желдериңизден | желдеринен | желдерибизден | желдериңерден | желдериңиздерден | желдеринен |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | желмин | желбиз |
| 2е лицо | желсиң | желсиңер |
| 2е лицо (веж.форма) | желсиз | желсиздер |
| местный · 1е лицо | желдемин | желдебиз |
| местный · 2е лицо | желдесиң | желдесиңер |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | желдесиз | желдесиздер |
| исходный · 1е лицо | желденмин | желденбиз |
| исходный · 2е лицо | желденсиң | желденсиңер |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | желденсиз | желденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жел | желдер |
| Родительный | желдин | желдердин |
| Дательный | желге | желдерге |
| Винительный | желди | желдерди |
| Местный | желде | желдерде |
| Исходный | желден | желдерден |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | желим | желдерим |
| ты | желиң | желдериң |
| Вы | желиңиз | желдериңиз |
| он, она | жели | желдери |
| мы | желибиз | желдерибиз |
| вы | желиңер | желдериңер |
| Вы (мн.) | желиңиздер | желдериңиздер |
| они | жели | желдери |
| общая принадлежность (-ныкы) | желдики | желдердики |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | желим | желиң | желиңиз | жели | желибиз | желиңер | желиңиздер | жели |
| Родительный | желимин / желимдин | желиңдин / желиңин | желиңиздин | желинин | желибиздин | желиңердин | желиңиздердин | желинин |
| Дательный | желиме | желиңе | желиңизге | желине | желибизге | желиңерге | желиңиздерге | желине |
| Винительный | желими / желимди | желиңди / желиңи | желиңизди | желин | желибизди | желиңерди | желиңиздерди | желин |
| Местный | желимде | желиңде | желиңизде | желинде | желибизде | желиңерде | желиңиздерде | желинде |
| Исходный | желимден / желимен | желиңден / желиңен | желиңизден | желинен | желибизден | желиңерден | желиңиздерден | желинен |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | желдерим | желдериң | желдериңиз | желдери | желдерибиз | желдериңер | желдериңиздер | желдери |
| Родительный | желдеримдин / желдеримин | желдериңдин / желдериңин | желдериңиздин | желдеринин | желдерибиздин | желдериңердин | желдериңиздердин | желдеринин |
| Дательный | желдериме | желдериңе | желдериңизге | желдерине | желдерибизге | желдериңерге | желдериңиздерге | желдерине |
| Винительный | желдеримди / желдерими | желдериңди / желдериңи | желдериңизди | желдерин | желдерибизди | желдериңерди | желдериңиздерди | желдерин |
| Местный | желдеримде | желдериңде | желдериңизде | желдеринде | желдерибизде | желдериңерде | желдериңиздерде | желдеринде |
| Исходный | желдеримден / желдеримен | желдериңден / желдериңен | желдериңизден | желдеринен | желдерибизден | желдериңерден | желдериңиздерден | желдеринен |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | желмин | желбиз |
| 2е лицо | желсиң | желсиңер |
| 2е лицо (веж.форма) | желсиз | желсиздер |
| местный · 1е лицо | желдемин | желдебиз |
| местный · 2е лицо | желдесиң | желдесиңер |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | желдесиз | желдесиздер |
| исходный · 1е лицо | желденмин | желденбиз |
| исходный · 2е лицо | желденсиң | желденсиңер |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | желденсиз | желденсиздер |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | желирээк |
жел-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | желемин / желем | желесиң | желесиз | желет | желебиз | желесиңер | желесиздер | желет / желишет |
| Прошедшее определенное время | желдим | желдиң | желдиңиз | желди | желдик | желдиңер | желдиңиздер | желди / желишти |
| Прошедщее неопределенное время | желгенмин / желгемин / желгем | желгенсиң | желгенсиз | желген | желгенбиз | желгенсиңер | желгенсиздер | желген |
| Прошедшее субъективное время | желиптирмин / желипмин | желиптирсиң / желипсиң | желиптирсиз / желипсиз | желиптир | желиптирбиз / желиппиз | желиптирсиңер / желипсиңер | желиптирсиздер / желипсиздер | желишиптир / желиптир |
| Прошедшее длительное | желчүмүн | желчүсүң | желчүсүз | желчү | желчүбүз | желчүсүңөр | желчүсүздөр | желчү |
| Неопределенное будущее время | желермин | желерсиң | желерсиз | желер | желербиз | желерсиңер | желерсиздер | желер |
| Условное наклонение | желсем | желсең | желсеңиз | желсе | желсек | желсеңер | желсеңиздер | желсе / желишсе |
| Желательное наклонение | желгим | желгиң | желгиңиз | желгиси | желгибиз | желгиңер | желгиңиздер | желгиси |
| Повелительное наклонение | желейин | жел | желиңиз | желсин | желели | желгиле | желиңиздер | желсин |
| Наклонение намерения | желмекчимин / желмекмин | желмекчисиң / желмексиң | желмекчисиз / желмексиз | желмекчи / желмек | желмекчибиз / желмекпиз | желмекчисиңер / желмексиңер | желмекчисиздер / желмексиздер | желмекчи / желмек |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | желбеймин / желбейм | желбейсиң | желбейсиз | желбейт | желбейбиз | желбейсиңер | желбейсиздер | желбейт / желишпейт |
| Прошедшее определенное время | желбедим | желбедиң | желбедиңиз | желбеди | желбедик | желбедиңер | желбедиңиздер | желишпеди / желбеди |
| Прошедщее неопределенное время | желбегенмин | желбегенсиң | желбегенсиз | желбеген | желбегенбиз | желбегенсиңер | желбегенсиздер | желбеген |
| Прошедшее субъективное время | желбептирмин | желбептирсиң | желбептирсиз | желбептир | желбептирбиз | желбептирсиңер | желбептирсиздер | желбептир |
| Неопределенное будущее время | желбесмин | желбессиң | желбессиз | желбес | желбеспиз | — | — | желбес |
| Условное наклонение | желбесем | желбесең | желбесеңиз | желбесе | желбесек | желбесеңер | желбесеңиздер | желишпесе / желбесе |
| Повелительное наклонение | желбейин | желбе | желбеңиз | желбесин | желбейли | желбегиле | желбеңиздер | желбесин |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | желүү |
| -ыш | желиш |
| -мак | желмек |
| -май | желмей |
| -баш | желбеш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | желген |
| -ар | желер |
| -бас | желбес |
| -уучу | желүүчү |
| -чу | желчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | желе |
| -ып | желип |
| -ганы | желгени |
| -ганча | желгенче |
| -гыча | желгиче |
| -майынча | желмейинче |