Морфология › жыргал
жыргал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жыргал | жыргалдар |
| Родительный | жыргалдын | жыргалдардын |
| Дательный | жыргалга | жыргалдарга |
| Винительный | жыргалды | жыргалдарды |
| Местный | жыргалда | жыргалдарда |
| Исходный | жыргалдан | жыргалдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жыргалым | жыргалдарым |
| ты | жыргалың | жыргалдарың |
| Вы | жыргалыңыз | жыргалдарыңыз |
| он, она | жыргалы | жыргалдары |
| мы | жыргалыбыз | жыргалдарыбыз |
| вы | жыргалыңар | жыргалдарыңар |
| Вы (мн.) | жыргалыңыздар | жыргалдарыңыздар |
| они | жыргалы | жыргалдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жыргалдыкы | жыргалдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жыргалым | жыргалың | жыргалыңыз | жыргалы | жыргалыбыз | жыргалыңар | жыргалыңыздар | жыргалы |
| Родительный | жыргалымдын / жыргалымын | жыргалыңдын / жыргалыңын | жыргалыңыздын | жыргалынын | жыргалыбыздын | жыргалыңардын | жыргалыңыздардын | жыргалынын |
| Дательный | жыргалыма | жыргалыңа | жыргалыңызга | жыргалына | жыргалыбызга | жыргалыңарга | жыргалыңыздарга | жыргалына |
| Винительный | жыргалымды / жыргалымы | жыргалыңды / жыргалыңы | жыргалыңызды | жыргалын | жыргалыбызды | жыргалыңарды | жыргалыңыздарды | жыргалын |
| Местный | жыргалымда | жыргалыңда | жыргалыңызда | жыргалында | жыргалыбызда | жыргалыңарда | жыргалыңыздарда | жыргалында |
| Исходный | жыргалымдан / жыргалыман | жыргалыңдан / жыргалыңан | жыргалыңыздан | жыргалынан | жыргалыбыздан | жыргалыңардан | жыргалыңыздардан | жыргалынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жыргалдарым | жыргалдарың | жыргалдарыңыз | жыргалдары | жыргалдарыбыз | жыргалдарыңар | жыргалдарыңыздар | жыргалдары |
| Родительный | жыргалдарымдын / жыргалдарымын | жыргалдарыңдын / жыргалдарыңын | жыргалдарыңыздын | жыргалдарынын | жыргалдарыбыздын | жыргалдарыңардын | жыргалдарыңыздардын | жыргалдарынын |
| Дательный | жыргалдарыма | жыргалдарыңа | жыргалдарыңызга | жыргалдарына | жыргалдарыбызга | жыргалдарыңарга | жыргалдарыңыздарга | жыргалдарына |
| Винительный | жыргалдарымды / жыргалдарымы | жыргалдарыңды / жыргалдарыңы | жыргалдарыңызды | жыргалдарын | жыргалдарыбызды | жыргалдарыңарды | жыргалдарыңыздарды | жыргалдарын |
| Местный | жыргалдарымда | жыргалдарыңда | жыргалдарыңызда | жыргалдарында | жыргалдарыбызда | жыргалдарыңарда | жыргалдарыңыздарда | жыргалдарында |
| Исходный | жыргалдарымдан / жыргалдарыман | жыргалдарыңдан / жыргалдарыңан | жыргалдарыңыздан | жыргалдарынан | жыргалдарыбыздан | жыргалдарыңардан | жыргалдарыңыздардан | жыргалдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жыргалмын | жыргалбыз |
| 2е лицо | жыргалсың | жыргалсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жыргалсыз | жыргалсыздар |
| местный · 1е лицо | жыргалдамын | жыргалдабыз |
| местный · 2е лицо | жыргалдасың | жыргалдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жыргалдасыз | жыргалдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жыргалданмын | жыргалданбыз |
| исходный · 2е лицо | жыргалдансың | жыргалдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жыргалдансыз | жыргалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жыргал | жыргалдар |
| Родительный | жыргалдын | жыргалдардын |
| Дательный | жыргалга | жыргалдарга |
| Винительный | жыргалды | жыргалдарды |
| Местный | жыргалда | жыргалдарда |
| Исходный | жыргалдан | жыргалдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жыргалым | жыргалдарым |
| ты | жыргалың | жыргалдарың |
| Вы | жыргалыңыз | жыргалдарыңыз |
| он, она | жыргалы | жыргалдары |
| мы | жыргалыбыз | жыргалдарыбыз |
| вы | жыргалыңар | жыргалдарыңар |
| Вы (мн.) | жыргалыңыздар | жыргалдарыңыздар |
| они | жыргалы | жыргалдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жыргалдыкы | жыргалдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жыргалым | жыргалың | жыргалыңыз | жыргалы | жыргалыбыз | жыргалыңар | жыргалыңыздар | жыргалы |
| Родительный | жыргалымдын / жыргалымын | жыргалыңдын / жыргалыңын | жыргалыңыздын | жыргалынын | жыргалыбыздын | жыргалыңардын | жыргалыңыздардын | жыргалынын |
| Дательный | жыргалыма | жыргалыңа | жыргалыңызга | жыргалына | жыргалыбызга | жыргалыңарга | жыргалыңыздарга | жыргалына |
| Винительный | жыргалымды / жыргалымы | жыргалыңды / жыргалыңы | жыргалыңызды | жыргалын | жыргалыбызды | жыргалыңарды | жыргалыңыздарды | жыргалын |
| Местный | жыргалымда | жыргалыңда | жыргалыңызда | жыргалында | жыргалыбызда | жыргалыңарда | жыргалыңыздарда | жыргалында |
| Исходный | жыргалымдан / жыргалыман | жыргалыңдан / жыргалыңан | жыргалыңыздан | жыргалынан | жыргалыбыздан | жыргалыңардан | жыргалыңыздардан | жыргалынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жыргалдарым | жыргалдарың | жыргалдарыңыз | жыргалдары | жыргалдарыбыз | жыргалдарыңар | жыргалдарыңыздар | жыргалдары |
| Родительный | жыргалдарымдын / жыргалдарымын | жыргалдарыңдын / жыргалдарыңын | жыргалдарыңыздын | жыргалдарынын | жыргалдарыбыздын | жыргалдарыңардын | жыргалдарыңыздардын | жыргалдарынын |
| Дательный | жыргалдарыма | жыргалдарыңа | жыргалдарыңызга | жыргалдарына | жыргалдарыбызга | жыргалдарыңарга | жыргалдарыңыздарга | жыргалдарына |
| Винительный | жыргалдарымды / жыргалдарымы | жыргалдарыңды / жыргалдарыңы | жыргалдарыңызды | жыргалдарын | жыргалдарыбызды | жыргалдарыңарды | жыргалдарыңыздарды | жыргалдарын |
| Местный | жыргалдарымда | жыргалдарыңда | жыргалдарыңызда | жыргалдарында | жыргалдарыбызда | жыргалдарыңарда | жыргалдарыңыздарда | жыргалдарында |
| Исходный | жыргалдарымдан / жыргалдарыман | жыргалдарыңдан / жыргалдарыңан | жыргалдарыңыздан | жыргалдарынан | жыргалдарыбыздан | жыргалдарыңардан | жыргалдарыңыздардан | жыргалдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жыргалмын | жыргалбыз |
| 2е лицо | жыргалсың | жыргалсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жыргалсыз | жыргалсыздар |
| местный · 1е лицо | жыргалдамын | жыргалдабыз |
| местный · 2е лицо | жыргалдасың | жыргалдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жыргалдасыз | жыргалдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жыргалданмын | жыргалданбыз |
| исходный · 2е лицо | жыргалдансың | жыргалдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жыргалдансыз | жыргалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жыргалыраак |
жыргал-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жыргаламын / жыргалам | жыргаласың | жыргаласыз | жыргалат | жыргалабыз | жыргаласыңар | жыргаласыздар | жыргалышат / жыргалат |
| Прошедшее определенное время | жыргалдым | жыргалдың | жыргалдыңыз | жыргалды | жыргалдык | жыргалдыңар | жыргалдыңыздар | жыргалды / жыргалышты |
| Прошедщее неопределенное время | жыргалганмын / жыргалгамын / жыргалгам | жыргалгансың | жыргалгансыз | жыргалган | жыргалганбыз | жыргалгансыңар | жыргалгансыздар | жыргалган |
| Прошедшее субъективное время | жыргалыптырмын / жыргалыпмын | жыргалыптырсың / жыргалыпсың | жыргалыптырсыз / жыргалыпсыз | жыргалыптыр | жыргалыптырбыз / жыргалыппыз | жыргалыптырсыңар / жыргалыпсыңар | жыргалыптырсыздар / жыргалыпсыздар | жыргалышыптыр / жыргалыптыр |
| Прошедшее длительное | жыргалчумун | жыргалчусуң | жыргалчусуз | жыргалчу | жыргалчубуз | жыргалчусуңар | жыргалчусуздар | жыргалчу |
| Неопределенное будущее время | жыргалармын | жыргаларсың | жыргаларсыз | жыргалар | жыргаларбыз | жыргаларсыңар | жыргаларсыздар | жыргалар |
| Условное наклонение | жыргалсам | жыргалсаң | жыргалсаңыз | жыргалса | жыргалсак | жыргалсаңар | жыргалсаңыздар | жыргалышса / жыргалса |
| Желательное наклонение | жыргалгым | жыргалгың | жыргалгыңыз | жыргалгысы | жыргалгыбыз | жыргалгыңар | жыргалгыңыздар | жыргалгысы |
| Повелительное наклонение | жыргалайын | жыргал | жыргалыңыз | жыргалсын | жыргалалы | жыргалгыла | жыргалыңыздар | жыргалсын |
| Наклонение намерения | жыргалмакчымын / жыргалмакмын | жыргалмакчысың / жыргалмаксың | жыргалмакчысыз / жыргалмаксыз | жыргалмакчы / жыргалмак | жыргалмакчыбыз / жыргалмакпыз | жыргалмакчысыңар / жыргалмаксыңар | жыргалмакчысыздар / жыргалмаксыздар | жыргалмакчы / жыргалмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жыргалбаймын / жыргалбайм | жыргалбайсың | жыргалбайсыз | жыргалбайт | жыргалбайбыз | жыргалбайсыңар | жыргалбайсыздар | жыргалышпайт / жыргалбайт |
| Прошедшее определенное время | жыргалбадым | жыргалбадың | жыргалбадыңыз | жыргалбады | жыргалбадык | жыргалбадыңар | жыргалбадыңыздар | жыргалышпады / жыргалбады |
| Прошедщее неопределенное время | жыргалбаганмын | жыргалбагансың | жыргалбагансыз | жыргалбаган | жыргалбаганбыз | жыргалбагансыңар | жыргалбагансыздар | жыргалбаган |
| Прошедшее субъективное время | жыргалбаптырмын | жыргалбаптырсың | жыргалбаптырсыз | жыргалбаптыр | жыргалбаптырбыз | жыргалбаптырсыңар | жыргалбаптырсыздар | жыргалбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жыргалбасмын | жыргалбассың | жыргалбассыз | жыргалбас | жыргалбаспыз | — | — | жыргалбас |
| Условное наклонение | жыргалбасам | жыргалбасаң | жыргалбасаңыз | жыргалбаса | жыргалбасак | жыргалбасаңар | жыргалбасаңыздар | жыргалышпаса / жыргалбаса |
| Повелительное наклонение | жыргалбайын | жыргалба | жыргалбаңыз | жыргалбасын | жыргалбайлы | жыргалбагыла | жыргалбаңыздар | жыргалбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жыргалуу |
| -ыш | жыргалыш |
| -мак | жыргалмак |
| -май | жыргалмай |
| -баш | жыргалбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жыргалган |
| -ар | жыргалар |
| -бас | жыргалбас |
| -уучу | жыргалуучу |
| -чу | жыргалчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жыргала |
| -ып | жыргалып |
| -ганы | жыргалганы |
| -ганча | жыргалганча |
| -гыча | жыргалгыча |
| -майынча | жыргалмайынча |