Морфология › жыргал
жыргал
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | жыргалым | жыргалдарым |
| сен | жыргалың | жыргалдарың |
| сиз | жыргалыңыз | жыргалдарыңыз |
| ал | жыргалы | жыргалдары |
| биз | жыргалыбыз | жыргалдарыбыз |
| силер | жыргалыңар | жыргалдарыңар |
| сиздер | жыргалыңыздар | жыргалдарыңыздар |
| алар | жыргалы | жыргалдары |
| жалпы таандык (-ныкы) | жыргалдыкы | жыргалдардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жыргалым | жыргалың | жыргалыңыз | жыргалы | жыргалыбыз | жыргалыңар | жыргалыңыздар | жыргалы |
| Илик | жыргалымдын / жыргалымын | жыргалыңдын / жыргалыңын | жыргалыңыздын | жыргалынын | жыргалыбыздын | жыргалыңардын | жыргалыңыздардын | жыргалынын |
| Барыш | жыргалыма | жыргалыңа | жыргалыңызга | жыргалына | жыргалыбызга | жыргалыңарга | жыргалыңыздарга | жыргалына |
| Табыш | жыргалымды / жыргалымы | жыргалыңды / жыргалыңы | жыргалыңызды | жыргалын | жыргалыбызды | жыргалыңарды | жыргалыңыздарды | жыргалын |
| Жатыш | жыргалымда | жыргалыңда | жыргалыңызда | жыргалында | жыргалыбызда | жыргалыңарда | жыргалыңыздарда | жыргалында |
| Чыгыш | жыргалымдан / жыргалыман | жыргалыңдан / жыргалыңан | жыргалыңыздан | жыргалынан | жыргалыбыздан | жыргалыңардан | жыргалыңыздардан | жыргалынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жыргалдарым | жыргалдарың | жыргалдарыңыз | жыргалдары | жыргалдарыбыз | жыргалдарыңар | жыргалдарыңыздар | жыргалдары |
| Илик | жыргалдарымдын / жыргалдарымын | жыргалдарыңдын / жыргалдарыңын | жыргалдарыңыздын | жыргалдарынын | жыргалдарыбыздын | жыргалдарыңардын | жыргалдарыңыздардын | жыргалдарынын |
| Барыш | жыргалдарыма | жыргалдарыңа | жыргалдарыңызга | жыргалдарына | жыргалдарыбызга | жыргалдарыңарга | жыргалдарыңыздарга | жыргалдарына |
| Табыш | жыргалдарымды / жыргалдарымы | жыргалдарыңды / жыргалдарыңы | жыргалдарыңызды | жыргалдарын | жыргалдарыбызды | жыргалдарыңарды | жыргалдарыңыздарды | жыргалдарын |
| Жатыш | жыргалдарымда | жыргалдарыңда | жыргалдарыңызда | жыргалдарында | жыргалдарыбызда | жыргалдарыңарда | жыргалдарыңыздарда | жыргалдарында |
| Чыгыш | жыргалдарымдан / жыргалдарыман | жыргалдарыңдан / жыргалдарыңан | жыргалдарыңыздан | жыргалдарынан | жыргалдарыбыздан | жыргалдарыңардан | жыргалдарыңыздардан | жыргалдарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | жыргалмын | жыргалбыз |
| 2-жак | жыргалсың | жыргалсыңар |
| 2-жак (сылык) | жыргалсыз | жыргалсыздар |
| жатыш · 1-жак | жыргалдамын | жыргалдабыз |
| жатыш · 2-жак | жыргалдасың | жыргалдасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | жыргалдасыз | жыргалдасыздар |
| чыгыш · 1-жак | жыргалданмын | жыргалданбыз |
| чыгыш · 2-жак | жыргалдансың | жыргалдансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | жыргалдансыз | жыргалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | жыргал | жыргалдар |
| Илик | жыргалдын | жыргалдардын |
| Барыш | жыргалга | жыргалдарга |
| Табыш | жыргалды | жыргалдарды |
| Жатыш | жыргалда | жыргалдарда |
| Чыгыш | жыргалдан | жыргалдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | жыргалым | жыргалдарым |
| сен | жыргалың | жыргалдарың |
| сиз | жыргалыңыз | жыргалдарыңыз |
| ал | жыргалы | жыргалдары |
| биз | жыргалыбыз | жыргалдарыбыз |
| силер | жыргалыңар | жыргалдарыңар |
| сиздер | жыргалыңыздар | жыргалдарыңыздар |
| алар | жыргалы | жыргалдары |
| жалпы таандык (-ныкы) | жыргалдыкы | жыргалдардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жыргалым | жыргалың | жыргалыңыз | жыргалы | жыргалыбыз | жыргалыңар | жыргалыңыздар | жыргалы |
| Илик | жыргалымдын / жыргалымын | жыргалыңдын / жыргалыңын | жыргалыңыздын | жыргалынын | жыргалыбыздын | жыргалыңардын | жыргалыңыздардын | жыргалынын |
| Барыш | жыргалыма | жыргалыңа | жыргалыңызга | жыргалына | жыргалыбызга | жыргалыңарга | жыргалыңыздарга | жыргалына |
| Табыш | жыргалымды / жыргалымы | жыргалыңды / жыргалыңы | жыргалыңызды | жыргалын | жыргалыбызды | жыргалыңарды | жыргалыңыздарды | жыргалын |
| Жатыш | жыргалымда | жыргалыңда | жыргалыңызда | жыргалында | жыргалыбызда | жыргалыңарда | жыргалыңыздарда | жыргалында |
| Чыгыш | жыргалымдан / жыргалыман | жыргалыңдан / жыргалыңан | жыргалыңыздан | жыргалынан | жыргалыбыздан | жыргалыңардан | жыргалыңыздардан | жыргалынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | жыргалдарым | жыргалдарың | жыргалдарыңыз | жыргалдары | жыргалдарыбыз | жыргалдарыңар | жыргалдарыңыздар | жыргалдары |
| Илик | жыргалдарымдын / жыргалдарымын | жыргалдарыңдын / жыргалдарыңын | жыргалдарыңыздын | жыргалдарынын | жыргалдарыбыздын | жыргалдарыңардын | жыргалдарыңыздардын | жыргалдарынын |
| Барыш | жыргалдарыма | жыргалдарыңа | жыргалдарыңызга | жыргалдарына | жыргалдарыбызга | жыргалдарыңарга | жыргалдарыңыздарга | жыргалдарына |
| Табыш | жыргалдарымды / жыргалдарымы | жыргалдарыңды / жыргалдарыңы | жыргалдарыңызды | жыргалдарын | жыргалдарыбызды | жыргалдарыңарды | жыргалдарыңыздарды | жыргалдарын |
| Жатыш | жыргалдарымда | жыргалдарыңда | жыргалдарыңызда | жыргалдарында | жыргалдарыбызда | жыргалдарыңарда | жыргалдарыңыздарда | жыргалдарында |
| Чыгыш | жыргалдарымдан / жыргалдарыман | жыргалдарыңдан / жыргалдарыңан | жыргалдарыңыздан | жыргалдарынан | жыргалдарыбыздан | жыргалдарыңардан | жыргалдарыңыздардан | жыргалдарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | жыргалмын | жыргалбыз |
| 2-жак | жыргалсың | жыргалсыңар |
| 2-жак (сылык) | жыргалсыз | жыргалсыздар |
| жатыш · 1-жак | жыргалдамын | жыргалдабыз |
| жатыш · 2-жак | жыргалдасың | жыргалдасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | жыргалдасыз | жыргалдасыздар |
| чыгыш · 1-жак | жыргалданмын | жыргалданбыз |
| чыгыш · 2-жак | жыргалдансың | жыргалдансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | жыргалдансыз | жыргалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | жыргалыраак |
жыргал-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | жыргаламын / жыргалам | жыргаласың | жыргаласыз | жыргалат | жыргалабыз | жыргаласыңар | жыргаласыздар | жыргалышат / жыргалат |
| Айкын өткөн чак | жыргалдым | жыргалдың | жыргалдыңыз | жыргалды | жыргалдык | жыргалдыңар | жыргалдыңыздар | жыргалды / жыргалышты |
| Жалпы өткөн чак | жыргалганмын / жыргалгамын / жыргалгам | жыргалгансың | жыргалгансыз | жыргалган | жыргалганбыз | жыргалгансыңар | жыргалгансыздар | жыргалган |
| Капыскы өткөн чак | жыргалыптырмын / жыргалыпмын | жыргалыптырсың / жыргалыпсың | жыргалыптырсыз / жыргалыпсыз | жыргалыптыр | жыргалыптырбыз / жыргалыппыз | жыргалыптырсыңар / жыргалыпсыңар | жыргалыптырсыздар / жыргалыпсыздар | жыргалышыптыр / жыргалыптыр |
| Адат өткөн чак | жыргалчумун | жыргалчусуң | жыргалчусуз | жыргалчу | жыргалчубуз | жыргалчусуңар | жыргалчусуздар | жыргалчу |
| Арсар келер чак | жыргалармын | жыргаларсың | жыргаларсыз | жыргалар | жыргаларбыз | жыргаларсыңар | жыргаларсыздар | жыргалар |
| Шарттуу ыңгай | жыргалсам | жыргалсаң | жыргалсаңыз | жыргалса | жыргалсак | жыргалсаңар | жыргалсаңыздар | жыргалышса / жыргалса |
| Тилек ыңгай | жыргалгым | жыргалгың | жыргалгыңыз | жыргалгысы | жыргалгыбыз | жыргалгыңар | жыргалгыңыздар | жыргалгысы |
| Буйрук ыңгай | жыргалайын | жыргал | жыргалыңыз | жыргалсын | жыргалалы | жыргалгыла | жыргалыңыздар | жыргалсын |
| Ниет ыңгай | жыргалмакчымын / жыргалмакмын | жыргалмакчысың / жыргалмаксың | жыргалмакчысыз / жыргалмаксыз | жыргалмакчы / жыргалмак | жыргалмакчыбыз / жыргалмакпыз | жыргалмакчысыңар / жыргалмаксыңар | жыргалмакчысыздар / жыргалмаксыздар | жыргалмакчы / жыргалмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | жыргалбаймын / жыргалбайм | жыргалбайсың | жыргалбайсыз | жыргалбайт | жыргалбайбыз | жыргалбайсыңар | жыргалбайсыздар | жыргалышпайт / жыргалбайт |
| Айкын өткөн чак | жыргалбадым | жыргалбадың | жыргалбадыңыз | жыргалбады | жыргалбадык | жыргалбадыңар | жыргалбадыңыздар | жыргалышпады / жыргалбады |
| Жалпы өткөн чак | жыргалбаганмын | жыргалбагансың | жыргалбагансыз | жыргалбаган | жыргалбаганбыз | жыргалбагансыңар | жыргалбагансыздар | жыргалбаган |
| Капыскы өткөн чак | жыргалбаптырмын | жыргалбаптырсың | жыргалбаптырсыз | жыргалбаптыр | жыргалбаптырбыз | жыргалбаптырсыңар | жыргалбаптырсыздар | жыргалбаптыр |
| Арсар келер чак | жыргалбасмын | жыргалбассың | жыргалбассыз | жыргалбас | жыргалбаспыз | — | — | жыргалбас |
| Шарттуу ыңгай | жыргалбасам | жыргалбасаң | жыргалбасаңыз | жыргалбаса | жыргалбасак | жыргалбасаңар | жыргалбасаңыздар | жыргалышпаса / жыргалбаса |
| Буйрук ыңгай | жыргалбайын | жыргалба | жыргалбаңыз | жыргалбасын | жыргалбайлы | жыргалбагыла | жыргалбаңыздар | жыргалбасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | жыргалуу |
| -ыш | жыргалыш |
| -мак | жыргалмак |
| -май | жыргалмай |
| -баш | жыргалбаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | жыргалган |
| -ар | жыргалар |
| -бас | жыргалбас |
| -уучу | жыргалуучу |
| -чу | жыргалчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | жыргала |
| -ып | жыргалып |
| -ганы | жыргалганы |
| -ганча | жыргалганча |
| -гыча | жыргалгыча |
| -майынча | жыргалмайынча |