Морфология › карга
карга
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | карга | каргалар |
| Родительный | карганын | каргалардын |
| Дательный | каргага | каргаларга |
| Винительный | карганы | каргаларды |
| Местный | каргада | каргаларда |
| Исходный | каргадан | каргалардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | каргам | каргаларым |
| ты | каргаң | каргаларың |
| Вы | каргаңыз | каргаларыңыз |
| он, она | каргасы | каргалары |
| мы | каргабыз | каргаларыбыз |
| вы | каргаңар | каргаларыңар |
| Вы (мн.) | каргаңыздар | каргаларыңыздар |
| они | каргасы | каргалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | карганыкы | каргалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | каргам | каргаң | каргаңыз | каргасы | каргабыз | каргаңар | каргаңыздар | каргасы |
| Родительный | каргамдын / каргамын | каргаңдын / каргаңын | каргаңыздын | каргасынын | каргабыздын | каргаңардын | каргаңыздардын | каргасынын |
| Дательный | каргама | каргаңа | каргаңызга | каргасына | каргабызга | каргаңарга | каргаңыздарга | каргасына |
| Винительный | каргамды / каргамы | каргаңды / каргаңы | каргаңызды | каргасын | каргабызды | каргаңарды | каргаңыздарды | каргасын |
| Местный | каргамда | каргаңда | каргаңызда | каргасында | каргабызда | каргаңарда | каргаңыздарда | каргасында |
| Исходный | каргамдан / каргаман | каргаңдан / каргаңан | каргаңыздан | каргасынан | каргабыздан | каргаңардан | каргаңыздардан | каргасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | каргаларым | каргаларың | каргаларыңыз | каргалары | каргаларыбыз | каргаларыңар | каргаларыңыздар | каргалары |
| Родительный | каргаларымдын / каргаларымын | каргаларыңдын / каргаларыңын | каргаларыңыздын | каргаларынын | каргаларыбыздын | каргаларыңардын | каргаларыңыздардын | каргаларынын |
| Дательный | каргаларыма | каргаларыңа | каргаларыңызга | каргаларына | каргаларыбызга | каргаларыңарга | каргаларыңыздарга | каргаларына |
| Винительный | каргаларымды / каргаларымы | каргаларыңды / каргаларыңы | каргаларыңызды | каргаларын | каргаларыбызды | каргаларыңарды | каргаларыңыздарды | каргаларын |
| Местный | каргаларымда | каргаларыңда | каргаларыңызда | каргаларында | каргаларыбызда | каргаларыңарда | каргаларыңыздарда | каргаларында |
| Исходный | каргаларымдан / каргаларыман | каргаларыңдан / каргаларыңан | каргаларыңыздан | каргаларынан | каргаларыбыздан | каргаларыңардан | каргаларыңыздардан | каргаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | каргамын | каргабыз |
| 2е лицо | каргасың | каргасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | каргасыз | каргасыздар |
| местный · 1е лицо | каргадамын | каргадабыз |
| местный · 2е лицо | каргадасың | каргадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | каргадасыз | каргадасыздар |
| исходный · 1е лицо | каргаданмын | каргаданбыз |
| исходный · 2е лицо | каргадансың | каргадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | каргадансыз | каргадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | карга | каргалар |
| Родительный | карганын | каргалардын |
| Дательный | каргага | каргаларга |
| Винительный | карганы | каргаларды |
| Местный | каргада | каргаларда |
| Исходный | каргадан | каргалардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | каргам | каргаларым |
| ты | каргаң | каргаларың |
| Вы | каргаңыз | каргаларыңыз |
| он, она | каргасы | каргалары |
| мы | каргабыз | каргаларыбыз |
| вы | каргаңар | каргаларыңар |
| Вы (мн.) | каргаңыздар | каргаларыңыздар |
| они | каргасы | каргалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | карганыкы | каргалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | каргам | каргаң | каргаңыз | каргасы | каргабыз | каргаңар | каргаңыздар | каргасы |
| Родительный | каргамдын / каргамын | каргаңдын / каргаңын | каргаңыздын | каргасынын | каргабыздын | каргаңардын | каргаңыздардын | каргасынын |
| Дательный | каргама | каргаңа | каргаңызга | каргасына | каргабызга | каргаңарга | каргаңыздарга | каргасына |
| Винительный | каргамды / каргамы | каргаңды / каргаңы | каргаңызды | каргасын | каргабызды | каргаңарды | каргаңыздарды | каргасын |
| Местный | каргамда | каргаңда | каргаңызда | каргасында | каргабызда | каргаңарда | каргаңыздарда | каргасында |
| Исходный | каргамдан / каргаман | каргаңдан / каргаңан | каргаңыздан | каргасынан | каргабыздан | каргаңардан | каргаңыздардан | каргасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | каргаларым | каргаларың | каргаларыңыз | каргалары | каргаларыбыз | каргаларыңар | каргаларыңыздар | каргалары |
| Родительный | каргаларымдын / каргаларымын | каргаларыңдын / каргаларыңын | каргаларыңыздын | каргаларынын | каргаларыбыздын | каргаларыңардын | каргаларыңыздардын | каргаларынын |
| Дательный | каргаларыма | каргаларыңа | каргаларыңызга | каргаларына | каргаларыбызга | каргаларыңарга | каргаларыңыздарга | каргаларына |
| Винительный | каргаларымды / каргаларымы | каргаларыңды / каргаларыңы | каргаларыңызды | каргаларын | каргаларыбызды | каргаларыңарды | каргаларыңыздарды | каргаларын |
| Местный | каргаларымда | каргаларыңда | каргаларыңызда | каргаларында | каргаларыбызда | каргаларыңарда | каргаларыңыздарда | каргаларында |
| Исходный | каргаларымдан / каргаларыман | каргаларыңдан / каргаларыңан | каргаларыңыздан | каргаларынан | каргаларыбыздан | каргаларыңардан | каргаларыңыздардан | каргаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | каргамын | каргабыз |
| 2е лицо | каргасың | каргасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | каргасыз | каргасыздар |
| местный · 1е лицо | каргадамын | каргадабыз |
| местный · 2е лицо | каргадасың | каргадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | каргадасыз | каргадасыздар |
| исходный · 1е лицо | каргаданмын | каргаданбыз |
| исходный · 2е лицо | каргадансың | каргадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | каргадансыз | каргадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | каргараак |
карга-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | каргаймын / каргайм | каргайсың | каргайсыз | каргайт | каргайбыз | каргайсыңар | каргайсыздар | каргашат / каргайт |
| Прошедшее определенное время | каргадым | каргадың | каргадыңыз | каргады | каргадык | каргадыңар | каргадыңыздар | каргады / каргашты |
| Прошедщее неопределенное время | каргаганмын / каргагамын / каргагам | каргагансың | каргагансыз | каргаган | каргаганбыз | каргагансыңар | каргагансыздар | каргаган |
| Прошедшее субъективное время | каргаптырмын / каргапмын | каргаптырсың / каргапсың | каргаптырсыз / каргапсыз | каргаптыр | каргаптырбыз / каргаппыз | каргаптырсыңар / каргапсыңар | каргаптырсыздар / каргапсыздар | каргашыптыр / каргаптыр |
| Прошедшее длительное | каргачумун | каргачусуң | каргачусуз | каргачу | каргачубуз | каргачусуңар | каргачусуздар | каргачу |
| Неопределенное будущее время | каргаармын / каргармын | каргаарсың / каргарсың | каргаарсыз / каргарсыз | каргаар / каргар | каргаарбыз / каргарбыз | каргаарсыңар / каргарсыңар | каргаарсыздар / каргарсыздар | каргаар / каргар |
| Условное наклонение | каргасам | каргасаң | каргасаңыз | каргаса | каргасак | каргасаңар | каргасаңыздар | каргаса / каргашса |
| Желательное наклонение | каргагым | каргагың | каргагыңыз | каргагысы | каргагыбыз | каргагыңар | каргагыңыздар | каргагысы |
| Повелительное наклонение | каргайын | карга | каргаңыз | каргасын | каргайлы | каргагыла | каргаңыздар | каргасын |
| Наклонение намерения | каргамакчымын / каргамакмын | каргамакчысың / каргамаксың | каргамакчысыз / каргамаксыз | каргамакчы / каргамак | каргамакчыбыз / каргамакпыз | каргамакчысыңар / каргамаксыңар | каргамакчысыздар / каргамаксыздар | каргамакчы / каргамак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | каргабаймын / каргабайм | каргабайсың | каргабайсыз | каргабайт | каргабайбыз | каргабайсыңар | каргабайсыздар | каргашпайт / каргабайт |
| Прошедшее определенное время | каргабадым | каргабадың | каргабадыңыз | каргабады | каргабадык | каргабадыңар | каргабадыңыздар | каргашпады / каргабады |
| Прошедщее неопределенное время | каргабаганмын | каргабагансың | каргабагансыз | каргабаган | каргабаганбыз | каргабагансыңар | каргабагансыздар | каргабаган |
| Прошедшее субъективное время | каргабаптырмын | каргабаптырсың | каргабаптырсыз | каргабаптыр | каргабаптырбыз | каргабаптырсыңар | каргабаптырсыздар | каргабаптыр |
| Неопределенное будущее время | каргабасмын | каргабассың | каргабассыз | каргабас | каргабаспыз | — | — | каргабас |
| Условное наклонение | каргабасам | каргабасаң | каргабасаңыз | каргабаса | каргабасак | каргабасаңар | каргабасаңыздар | каргашпаса / каргабаса |
| Повелительное наклонение | каргабайын | каргаба | каргабаңыз | каргабасын | каргабайлы | каргабагыла | каргабаңыздар | каргабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | каргоо |
| -ыш | каргаш |
| -мак | каргамак |
| -май | каргамай |
| -баш | каргабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | каргаган |
| -ар | каргаар / каргар |
| -бас | каргабас |
| -уучу | каргоочу |
| -чу | каргачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | каргай |
| -ып | каргап |
| -ганы | каргаганы |
| -ганча | каргаганча |
| -гыча | каргагыча |
| -майынча | каргамайынча |