Морфология › карга
карга
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | каргам | каргаларым |
| сен | каргаң | каргаларың |
| сиз | каргаңыз | каргаларыңыз |
| ал | каргасы | каргалары |
| биз | каргабыз | каргаларыбыз |
| силер | каргаңар | каргаларыңар |
| сиздер | каргаңыздар | каргаларыңыздар |
| алар | каргасы | каргалары |
| жалпы таандык (-ныкы) | карганыкы | каргалардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | каргам | каргаң | каргаңыз | каргасы | каргабыз | каргаңар | каргаңыздар | каргасы |
| Илик | каргамдын / каргамын | каргаңдын / каргаңын | каргаңыздын | каргасынын | каргабыздын | каргаңардын | каргаңыздардын | каргасынын |
| Барыш | каргама | каргаңа | каргаңызга | каргасына | каргабызга | каргаңарга | каргаңыздарга | каргасына |
| Табыш | каргамды / каргамы | каргаңды / каргаңы | каргаңызды | каргасын | каргабызды | каргаңарды | каргаңыздарды | каргасын |
| Жатыш | каргамда | каргаңда | каргаңызда | каргасында | каргабызда | каргаңарда | каргаңыздарда | каргасында |
| Чыгыш | каргамдан / каргаман | каргаңдан / каргаңан | каргаңыздан | каргасынан | каргабыздан | каргаңардан | каргаңыздардан | каргасынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | каргаларым | каргаларың | каргаларыңыз | каргалары | каргаларыбыз | каргаларыңар | каргаларыңыздар | каргалары |
| Илик | каргаларымдын / каргаларымын | каргаларыңдын / каргаларыңын | каргаларыңыздын | каргаларынын | каргаларыбыздын | каргаларыңардын | каргаларыңыздардын | каргаларынын |
| Барыш | каргаларыма | каргаларыңа | каргаларыңызга | каргаларына | каргаларыбызга | каргаларыңарга | каргаларыңыздарга | каргаларына |
| Табыш | каргаларымды / каргаларымы | каргаларыңды / каргаларыңы | каргаларыңызды | каргаларын | каргаларыбызды | каргаларыңарды | каргаларыңыздарды | каргаларын |
| Жатыш | каргаларымда | каргаларыңда | каргаларыңызда | каргаларында | каргаларыбызда | каргаларыңарда | каргаларыңыздарда | каргаларында |
| Чыгыш | каргаларымдан / каргаларыман | каргаларыңдан / каргаларыңан | каргаларыңыздан | каргаларынан | каргаларыбыздан | каргаларыңардан | каргаларыңыздардан | каргаларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | каргамын | каргабыз |
| 2-жак | каргасың | каргасыңар |
| 2-жак (сылык) | каргасыз | каргасыздар |
| жатыш · 1-жак | каргадамын | каргадабыз |
| жатыш · 2-жак | каргадасың | каргадасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | каргадасыз | каргадасыздар |
| чыгыш · 1-жак | каргаданмын | каргаданбыз |
| чыгыш · 2-жак | каргадансың | каргадансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | каргадансыз | каргадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | карга | каргалар |
| Илик | карганын | каргалардын |
| Барыш | каргага | каргаларга |
| Табыш | карганы | каргаларды |
| Жатыш | каргада | каргаларда |
| Чыгыш | каргадан | каргалардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | каргам | каргаларым |
| сен | каргаң | каргаларың |
| сиз | каргаңыз | каргаларыңыз |
| ал | каргасы | каргалары |
| биз | каргабыз | каргаларыбыз |
| силер | каргаңар | каргаларыңар |
| сиздер | каргаңыздар | каргаларыңыздар |
| алар | каргасы | каргалары |
| жалпы таандык (-ныкы) | карганыкы | каргалардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | каргам | каргаң | каргаңыз | каргасы | каргабыз | каргаңар | каргаңыздар | каргасы |
| Илик | каргамдын / каргамын | каргаңдын / каргаңын | каргаңыздын | каргасынын | каргабыздын | каргаңардын | каргаңыздардын | каргасынын |
| Барыш | каргама | каргаңа | каргаңызга | каргасына | каргабызга | каргаңарга | каргаңыздарга | каргасына |
| Табыш | каргамды / каргамы | каргаңды / каргаңы | каргаңызды | каргасын | каргабызды | каргаңарды | каргаңыздарды | каргасын |
| Жатыш | каргамда | каргаңда | каргаңызда | каргасында | каргабызда | каргаңарда | каргаңыздарда | каргасында |
| Чыгыш | каргамдан / каргаман | каргаңдан / каргаңан | каргаңыздан | каргасынан | каргабыздан | каргаңардан | каргаңыздардан | каргасынан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | каргаларым | каргаларың | каргаларыңыз | каргалары | каргаларыбыз | каргаларыңар | каргаларыңыздар | каргалары |
| Илик | каргаларымдын / каргаларымын | каргаларыңдын / каргаларыңын | каргаларыңыздын | каргаларынын | каргаларыбыздын | каргаларыңардын | каргаларыңыздардын | каргаларынын |
| Барыш | каргаларыма | каргаларыңа | каргаларыңызга | каргаларына | каргаларыбызга | каргаларыңарга | каргаларыңыздарга | каргаларына |
| Табыш | каргаларымды / каргаларымы | каргаларыңды / каргаларыңы | каргаларыңызды | каргаларын | каргаларыбызды | каргаларыңарды | каргаларыңыздарды | каргаларын |
| Жатыш | каргаларымда | каргаларыңда | каргаларыңызда | каргаларында | каргаларыбызда | каргаларыңарда | каргаларыңыздарда | каргаларында |
| Чыгыш | каргаларымдан / каргаларыман | каргаларыңдан / каргаларыңан | каргаларыңыздан | каргаларынан | каргаларыбыздан | каргаларыңардан | каргаларыңыздардан | каргаларынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | каргамын | каргабыз |
| 2-жак | каргасың | каргасыңар |
| 2-жак (сылык) | каргасыз | каргасыздар |
| жатыш · 1-жак | каргадамын | каргадабыз |
| жатыш · 2-жак | каргадасың | каргадасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | каргадасыз | каргадасыздар |
| чыгыш · 1-жак | каргаданмын | каргаданбыз |
| чыгыш · 2-жак | каргадансың | каргадансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | каргадансыз | каргадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | каргараак |
карга-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | каргаймын / каргайм | каргайсың | каргайсыз | каргайт | каргайбыз | каргайсыңар | каргайсыздар | каргашат / каргайт |
| Айкын өткөн чак | каргадым | каргадың | каргадыңыз | каргады | каргадык | каргадыңар | каргадыңыздар | каргады / каргашты |
| Жалпы өткөн чак | каргаганмын / каргагамын / каргагам | каргагансың | каргагансыз | каргаган | каргаганбыз | каргагансыңар | каргагансыздар | каргаган |
| Капыскы өткөн чак | каргаптырмын / каргапмын | каргаптырсың / каргапсың | каргаптырсыз / каргапсыз | каргаптыр | каргаптырбыз / каргаппыз | каргаптырсыңар / каргапсыңар | каргаптырсыздар / каргапсыздар | каргашыптыр / каргаптыр |
| Адат өткөн чак | каргачумун | каргачусуң | каргачусуз | каргачу | каргачубуз | каргачусуңар | каргачусуздар | каргачу |
| Арсар келер чак | каргаармын / каргармын | каргаарсың / каргарсың | каргаарсыз / каргарсыз | каргаар / каргар | каргаарбыз / каргарбыз | каргаарсыңар / каргарсыңар | каргаарсыздар / каргарсыздар | каргаар / каргар |
| Шарттуу ыңгай | каргасам | каргасаң | каргасаңыз | каргаса | каргасак | каргасаңар | каргасаңыздар | каргаса / каргашса |
| Тилек ыңгай | каргагым | каргагың | каргагыңыз | каргагысы | каргагыбыз | каргагыңар | каргагыңыздар | каргагысы |
| Буйрук ыңгай | каргайын | карга | каргаңыз | каргасын | каргайлы | каргагыла | каргаңыздар | каргасын |
| Ниет ыңгай | каргамакчымын / каргамакмын | каргамакчысың / каргамаксың | каргамакчысыз / каргамаксыз | каргамакчы / каргамак | каргамакчыбыз / каргамакпыз | каргамакчысыңар / каргамаксыңар | каргамакчысыздар / каргамаксыздар | каргамакчы / каргамак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | каргабаймын / каргабайм | каргабайсың | каргабайсыз | каргабайт | каргабайбыз | каргабайсыңар | каргабайсыздар | каргашпайт / каргабайт |
| Айкын өткөн чак | каргабадым | каргабадың | каргабадыңыз | каргабады | каргабадык | каргабадыңар | каргабадыңыздар | каргашпады / каргабады |
| Жалпы өткөн чак | каргабаганмын | каргабагансың | каргабагансыз | каргабаган | каргабаганбыз | каргабагансыңар | каргабагансыздар | каргабаган |
| Капыскы өткөн чак | каргабаптырмын | каргабаптырсың | каргабаптырсыз | каргабаптыр | каргабаптырбыз | каргабаптырсыңар | каргабаптырсыздар | каргабаптыр |
| Арсар келер чак | каргабасмын | каргабассың | каргабассыз | каргабас | каргабаспыз | — | — | каргабас |
| Шарттуу ыңгай | каргабасам | каргабасаң | каргабасаңыз | каргабаса | каргабасак | каргабасаңар | каргабасаңыздар | каргашпаса / каргабаса |
| Буйрук ыңгай | каргабайын | каргаба | каргабаңыз | каргабасын | каргабайлы | каргабагыла | каргабаңыздар | каргабасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | каргоо |
| -ыш | каргаш |
| -мак | каргамак |
| -май | каргамай |
| -баш | каргабаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | каргаган |
| -ар | каргаар / каргар |
| -бас | каргабас |
| -уучу | каргоочу |
| -чу | каргачу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | каргай |
| -ып | каргап |
| -ганы | каргаганы |
| -ганча | каргаганча |
| -гыча | каргагыча |
| -майынча | каргамайынча |