Морфология › кууш
кууш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кууш | кууштар |
| Родительный | кууштун | кууштардын |
| Дательный | куушка | кууштарга |
| Винительный | куушту | кууштарды |
| Местный | куушта | кууштарда |
| Исходный | кууштан | кууштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | куушум | кууштарым |
| ты | куушуң | кууштарың |
| Вы | куушуңуз | кууштарыңыз |
| он, она | куушу | кууштары |
| мы | куушубуз | кууштарыбыз |
| вы | куушуңар | кууштарыңар |
| Вы (мн.) | куушуңуздар | кууштарыңыздар |
| они | куушу | кууштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | кууштуку | кууштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куушум | куушуң | куушуңуз | куушу | куушубуз | куушуңар | куушуңуздар | куушу |
| Родительный | куушумдун / куушумун | куушуңдун / куушуңун | куушуңуздун | куушунун | куушубуздун | куушуңардын | куушуңуздардын | куушунун |
| Дательный | куушума | куушуңа | куушуңузга | куушуна | куушубузга | куушуңарга | куушуңуздарга | куушуна |
| Винительный | куушумду / куушуму | куушуңду / куушуңу | куушуңузду | куушун | куушубузду | куушуңарды | куушуңуздарды | куушун |
| Местный | куушумда | куушуңда | куушуңузда | куушунда | куушубузда | куушуңарда | куушуңуздарда | куушунда |
| Исходный | куушумдан / куушуман | куушуңдан / куушуңан | куушуңуздан | куушунан | куушубуздан | куушуңардан | куушуңуздардан | куушунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кууштарым | кууштарың | кууштарыңыз | кууштары | кууштарыбыз | кууштарыңар | кууштарыңыздар | кууштары |
| Родительный | кууштарымдын / кууштарымын | кууштарыңдын / кууштарыңын | кууштарыңыздын | кууштарынын | кууштарыбыздын | кууштарыңардын | кууштарыңыздардын | кууштарынын |
| Дательный | кууштарыма | кууштарыңа | кууштарыңызга | кууштарына | кууштарыбызга | кууштарыңарга | кууштарыңыздарга | кууштарына |
| Винительный | кууштарымды / кууштарымы | кууштарыңды / кууштарыңы | кууштарыңызды | кууштарын | кууштарыбызды | кууштарыңарды | кууштарыңыздарды | кууштарын |
| Местный | кууштарымда | кууштарыңда | кууштарыңызда | кууштарында | кууштарыбызда | кууштарыңарда | кууштарыңыздарда | кууштарында |
| Исходный | кууштарымдан / кууштарыман | кууштарыңдан / кууштарыңан | кууштарыңыздан | кууштарынан | кууштарыбыздан | кууштарыңардан | кууштарыңыздардан | кууштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | куушмун | куушпуз |
| 2е лицо | куушсуң | куушсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | куушсуз | куушсуздар |
| местный · 1е лицо | кууштамын | кууштабыз |
| местный · 2е лицо | кууштасың | кууштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кууштасыз | кууштасыздар |
| исходный · 1е лицо | кууштанмын | кууштанбыз |
| исходный · 2е лицо | кууштансың | кууштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кууштансыз | кууштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кууш | кууштар |
| Родительный | кууштун | кууштардын |
| Дательный | куушка | кууштарга |
| Винительный | куушту | кууштарды |
| Местный | куушта | кууштарда |
| Исходный | кууштан | кууштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | куушум | кууштарым |
| ты | куушуң | кууштарың |
| Вы | куушуңуз | кууштарыңыз |
| он, она | куушу | кууштары |
| мы | куушубуз | кууштарыбыз |
| вы | куушуңар | кууштарыңар |
| Вы (мн.) | куушуңуздар | кууштарыңыздар |
| они | куушу | кууштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | кууштуку | кууштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куушум | куушуң | куушуңуз | куушу | куушубуз | куушуңар | куушуңуздар | куушу |
| Родительный | куушумдун / куушумун | куушуңдун / куушуңун | куушуңуздун | куушунун | куушубуздун | куушуңардын | куушуңуздардын | куушунун |
| Дательный | куушума | куушуңа | куушуңузга | куушуна | куушубузга | куушуңарга | куушуңуздарга | куушуна |
| Винительный | куушумду / куушуму | куушуңду / куушуңу | куушуңузду | куушун | куушубузду | куушуңарды | куушуңуздарды | куушун |
| Местный | куушумда | куушуңда | куушуңузда | куушунда | куушубузда | куушуңарда | куушуңуздарда | куушунда |
| Исходный | куушумдан / куушуман | куушуңдан / куушуңан | куушуңуздан | куушунан | куушубуздан | куушуңардан | куушуңуздардан | куушунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кууштарым | кууштарың | кууштарыңыз | кууштары | кууштарыбыз | кууштарыңар | кууштарыңыздар | кууштары |
| Родительный | кууштарымдын / кууштарымын | кууштарыңдын / кууштарыңын | кууштарыңыздын | кууштарынын | кууштарыбыздын | кууштарыңардын | кууштарыңыздардын | кууштарынын |
| Дательный | кууштарыма | кууштарыңа | кууштарыңызга | кууштарына | кууштарыбызга | кууштарыңарга | кууштарыңыздарга | кууштарына |
| Винительный | кууштарымды / кууштарымы | кууштарыңды / кууштарыңы | кууштарыңызды | кууштарын | кууштарыбызды | кууштарыңарды | кууштарыңыздарды | кууштарын |
| Местный | кууштарымда | кууштарыңда | кууштарыңызда | кууштарында | кууштарыбызда | кууштарыңарда | кууштарыңыздарда | кууштарында |
| Исходный | кууштарымдан / кууштарыман | кууштарыңдан / кууштарыңан | кууштарыңыздан | кууштарынан | кууштарыбыздан | кууштарыңардан | кууштарыңыздардан | кууштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | куушмун | куушпуз |
| 2е лицо | куушсуң | куушсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | куушсуз | куушсуздар |
| местный · 1е лицо | кууштамын | кууштабыз |
| местный · 2е лицо | кууштасың | кууштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кууштасыз | кууштасыздар |
| исходный · 1е лицо | кууштанмын | кууштанбыз |
| исходный · 2е лицо | кууштансың | кууштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кууштансыз | кууштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | куушураак |
кууш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | куушамын / куушам | куушасың | куушасыз | куушат | куушабыз | куушасыңар | куушасыздар | куушушат / куушат |
| Прошедшее определенное время | кууштум | кууштуң | кууштуңуз | куушту | кууштук | кууштуңар | кууштуңуздар | куушушту / куушту |
| Прошедщее неопределенное время | куушканмын / куушкамын / куушкам | куушкансың | куушкансыз | куушкан | куушканбыз | куушкансыңар | куушкансыздар | куушкан |
| Прошедшее субъективное время | куушуптурмун / куушупмун | куушуптурсуң / куушупсуң | куушуптурсуз / куушупсуз | куушуптур | куушуптурбуз / куушуппуз | куушуптурсуңар / куушупсуңар | куушуптурсуздар / куушупсуздар | куушушуптур / куушуптур |
| Прошедшее длительное | куушчумун | куушчусуң | куушчусуз | куушчу | куушчубуз | куушчусуңар | куушчусуздар | куушчу |
| Неопределенное будущее время | куушармын | куушарсың | куушарсыз | куушар | куушарбыз | куушарсыңар | куушарсыздар | куушар |
| Условное наклонение | куушсам | куушсаң | куушсаңыз | куушса | куушсак | куушсаңар | куушсаңыздар | куушушса / куушса |
| Желательное наклонение | куушкум | куушкуң | куушкуңуз | куушкусу | куушкубуз | куушкуңар | куушкуңуздар | куушкусу |
| Повелительное наклонение | куушайын | кууш | куушуңуз | куушсун | куушалы | куушкула | куушуңуздар | куушсун |
| Наклонение намерения | куушмакчымын / куушмакмын | куушмакчысың / куушмаксың | куушмакчысыз / куушмаксыз | куушмакчы / куушмак | куушмакчыбыз / куушмакпыз | куушмакчысыңар / куушмаксыңар | куушмакчысыздар / куушмаксыздар | куушмакчы / куушмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | куушпаймын / куушпайм | куушпайсың | куушпайсыз | куушпайт | куушпайбыз | куушпайсыңар | куушпайсыздар | куушушпайт / куушпайт |
| Прошедшее определенное время | куушпадым | куушпадың | куушпадыңыз | куушпады | куушпадык | куушпадыңар | куушпадыңыздар | куушушпады / куушпады |
| Прошедщее неопределенное время | куушпаганмын | куушпагансың | куушпагансыз | куушпаган | куушпаганбыз | куушпагансыңар | куушпагансыздар | куушпаган |
| Прошедшее субъективное время | куушпаптырмын | куушпаптырсың | куушпаптырсыз | куушпаптыр | куушпаптырбыз | куушпаптырсыңар | куушпаптырсыздар | куушпаптыр |
| Неопределенное будущее время | куушпасмын | куушпассың | куушпассыз | куушпас | куушпаспыз | — | — | куушпас |
| Условное наклонение | куушпасам | куушпасаң | куушпасаңыз | куушпаса | куушпасак | куушпасаңар | куушпасаңыздар | куушушпаса / куушпаса |
| Повелительное наклонение | куушпайын | куушпа | куушпаңыз | куушпасын | куушпайлы | куушпагыла | куушпаңыздар | куушпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | куушуу |
| -ыш | куушуш |
| -мак | куушмак |
| -май | куушмай |
| -баш | куушпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | куушкан |
| -ар | куушар |
| -бас | куушпас |
| -уучу | куушуучу |
| -чу | куушчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | кууша |
| -ып | куушуп |
| -ганы | куушканы |
| -ганча | куушканча |
| -гыча | куушкуча |
| -майынча | куушмайынча |