Морфология › кууш
кууш
Жөндөмө категориясы Эреже
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | куушум | кууштарым |
| сен | куушуң | кууштарың |
| сиз | куушуңуз | кууштарыңыз |
| ал | куушу | кууштары |
| биз | куушубуз | кууштарыбыз |
| силер | куушуңар | кууштарыңар |
| сиздер | куушуңуздар | кууштарыңыздар |
| алар | куушу | кууштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кууштуку | кууштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | куушум | куушуң | куушуңуз | куушу | куушубуз | куушуңар | куушуңуздар | куушу |
| Илик | куушумдун / куушумун | куушуңдун / куушуңун | куушуңуздун | куушунун | куушубуздун | куушуңардын | куушуңуздардын | куушунун |
| Барыш | куушума | куушуңа | куушуңузга | куушуна | куушубузга | куушуңарга | куушуңуздарга | куушуна |
| Табыш | куушумду / куушуму | куушуңду / куушуңу | куушуңузду | куушун | куушубузду | куушуңарды | куушуңуздарды | куушун |
| Жатыш | куушумда | куушуңда | куушуңузда | куушунда | куушубузда | куушуңарда | куушуңуздарда | куушунда |
| Чыгыш | куушумдан / куушуман | куушуңдан / куушуңан | куушуңуздан | куушунан | куушубуздан | куушуңардан | куушуңуздардан | куушунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кууштарым | кууштарың | кууштарыңыз | кууштары | кууштарыбыз | кууштарыңар | кууштарыңыздар | кууштары |
| Илик | кууштарымдын / кууштарымын | кууштарыңдын / кууштарыңын | кууштарыңыздын | кууштарынын | кууштарыбыздын | кууштарыңардын | кууштарыңыздардын | кууштарынын |
| Барыш | кууштарыма | кууштарыңа | кууштарыңызга | кууштарына | кууштарыбызга | кууштарыңарга | кууштарыңыздарга | кууштарына |
| Табыш | кууштарымды / кууштарымы | кууштарыңды / кууштарыңы | кууштарыңызды | кууштарын | кууштарыбызды | кууштарыңарды | кууштарыңыздарды | кууштарын |
| Жатыш | кууштарымда | кууштарыңда | кууштарыңызда | кууштарында | кууштарыбызда | кууштарыңарда | кууштарыңыздарда | кууштарында |
| Чыгыш | кууштарымдан / кууштарыман | кууштарыңдан / кууштарыңан | кууштарыңыздан | кууштарынан | кууштарыбыздан | кууштарыңардан | кууштарыңыздардан | кууштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | куушмун | куушпуз |
| 2-жак | куушсуң | куушсуңар |
| 2-жак (сылык) | куушсуз | куушсуздар |
| жатыш · 1-жак | кууштамын | кууштабыз |
| жатыш · 2-жак | кууштасың | кууштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кууштасыз | кууштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | кууштанмын | кууштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | кууштансың | кууштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кууштансыз | кууштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Жөндөмө категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| Атооч | кууш | кууштар |
| Илик | кууштун | кууштардын |
| Барыш | куушка | кууштарга |
| Табыш | куушту | кууштарды |
| Жатыш | куушта | кууштарда |
| Чыгыш | кууштан | кууштардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Таандык категориясы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| мен | куушум | кууштарым |
| сен | куушуң | кууштарың |
| сиз | куушуңуз | кууштарыңыз |
| ал | куушу | кууштары |
| биз | куушубуз | кууштарыбыз |
| силер | куушуңар | кууштарыңар |
| сиздер | куушуңуздар | кууштарыңыздар |
| алар | куушу | кууштары |
| жалпы таандык (-ныкы) | кууштуку | кууштардыкы |
Таандык жөндөлүш
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | куушум | куушуң | куушуңуз | куушу | куушубуз | куушуңар | куушуңуздар | куушу |
| Илик | куушумдун / куушумун | куушуңдун / куушуңун | куушуңуздун | куушунун | куушубуздун | куушуңардын | куушуңуздардын | куушунун |
| Барыш | куушума | куушуңа | куушуңузга | куушуна | куушубузга | куушуңарга | куушуңуздарга | куушуна |
| Табыш | куушумду / куушуму | куушуңду / куушуңу | куушуңузду | куушун | куушубузду | куушуңарды | куушуңуздарды | куушун |
| Жатыш | куушумда | куушуңда | куушуңузда | куушунда | куушубузда | куушуңарда | куушуңуздарда | куушунда |
| Чыгыш | куушумдан / куушуман | куушуңдан / куушуңан | куушуңуздан | куушунан | куушубуздан | куушуңардан | куушуңуздардан | куушунан |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Атооч | кууштарым | кууштарың | кууштарыңыз | кууштары | кууштарыбыз | кууштарыңар | кууштарыңыздар | кууштары |
| Илик | кууштарымдын / кууштарымын | кууштарыңдын / кууштарыңын | кууштарыңыздын | кууштарынын | кууштарыбыздын | кууштарыңардын | кууштарыңыздардын | кууштарынын |
| Барыш | кууштарыма | кууштарыңа | кууштарыңызга | кууштарына | кууштарыбызга | кууштарыңарга | кууштарыңыздарга | кууштарына |
| Табыш | кууштарымды / кууштарымы | кууштарыңды / кууштарыңы | кууштарыңызды | кууштарын | кууштарыбызды | кууштарыңарды | кууштарыңыздарды | кууштарын |
| Жатыш | кууштарымда | кууштарыңда | кууштарыңызда | кууштарында | кууштарыбызда | кууштарыңарда | кууштарыңыздарда | кууштарында |
| Чыгыш | кууштарымдан / кууштарыман | кууштарыңдан / кууштарыңан | кууштарыңыздан | кууштарынан | кууштарыбыздан | кууштарыңардан | кууштарыңыздардан | кууштарынан |
Жакталыш (Зат атоочтун жакталышы)
Эреже| Жекелик сан | Көптүк сан | |
|---|---|---|
| 1-жак | куушмун | куушпуз |
| 2-жак | куушсуң | куушсуңар |
| 2-жак (сылык) | куушсуз | куушсуздар |
| жатыш · 1-жак | кууштамын | кууштабыз |
| жатыш · 2-жак | кууштасың | кууштасыңар |
| жатыш · 2-жак (сылык) | кууштасыз | кууштасыздар |
| чыгыш · 1-жак | кууштанмын | кууштанбыз |
| чыгыш · 2-жак | кууштансың | кууштансыңар |
| чыгыш · 2-жак (сылык) | кууштансыз | кууштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Сын атоочтун даражалары Эреже
| Даража | |
|---|---|
| Салыштырма даража | куушураак |
кууш-
Этиштин жакталышы Эреже
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | куушамын / куушам | куушасың | куушасыз | куушат | куушабыз | куушасыңар | куушасыздар | куушушат / куушат |
| Айкын өткөн чак | кууштум | кууштуң | кууштуңуз | куушту | кууштук | кууштуңар | кууштуңуздар | куушушту / куушту |
| Жалпы өткөн чак | куушканмын / куушкамын / куушкам | куушкансың | куушкансыз | куушкан | куушканбыз | куушкансыңар | куушкансыздар | куушкан |
| Капыскы өткөн чак | куушуптурмун / куушупмун | куушуптурсуң / куушупсуң | куушуптурсуз / куушупсуз | куушуптур | куушуптурбуз / куушуппуз | куушуптурсуңар / куушупсуңар | куушуптурсуздар / куушупсуздар | куушушуптур / куушуптур |
| Адат өткөн чак | куушчумун | куушчусуң | куушчусуз | куушчу | куушчубуз | куушчусуңар | куушчусуздар | куушчу |
| Арсар келер чак | куушармын | куушарсың | куушарсыз | куушар | куушарбыз | куушарсыңар | куушарсыздар | куушар |
| Шарттуу ыңгай | куушсам | куушсаң | куушсаңыз | куушса | куушсак | куушсаңар | куушсаңыздар | куушушса / куушса |
| Тилек ыңгай | куушкум | куушкуң | куушкуңуз | куушкусу | куушкубуз | куушкуңар | куушкуңуздар | куушкусу |
| Буйрук ыңгай | куушайын | кууш | куушуңуз | куушсун | куушалы | куушкула | куушуңуздар | куушсун |
| Ниет ыңгай | куушмакчымын / куушмакмын | куушмакчысың / куушмаксың | куушмакчысыз / куушмаксыз | куушмакчы / куушмак | куушмакчыбыз / куушмакпыз | куушмакчысыңар / куушмаксыңар | куушмакчысыздар / куушмаксыздар | куушмакчы / куушмак |
| Жекелик сан | Көптүк сан | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| мен | сен | сиз | ал | биз | силер | сиздер | алар | |
| Айкын келер чак | куушпаймын / куушпайм | куушпайсың | куушпайсыз | куушпайт | куушпайбыз | куушпайсыңар | куушпайсыздар | куушушпайт / куушпайт |
| Айкын өткөн чак | куушпадым | куушпадың | куушпадыңыз | куушпады | куушпадык | куушпадыңар | куушпадыңыздар | куушушпады / куушпады |
| Жалпы өткөн чак | куушпаганмын | куушпагансың | куушпагансыз | куушпаган | куушпаганбыз | куушпагансыңар | куушпагансыздар | куушпаган |
| Капыскы өткөн чак | куушпаптырмын | куушпаптырсың | куушпаптырсыз | куушпаптыр | куушпаптырбыз | куушпаптырсыңар | куушпаптырсыздар | куушпаптыр |
| Арсар келер чак | куушпасмын | куушпассың | куушпассыз | куушпас | куушпаспыз | — | — | куушпас |
| Шарттуу ыңгай | куушпасам | куушпасаң | куушпасаңыз | куушпаса | куушпасак | куушпасаңар | куушпасаңыздар | куушушпаса / куушпаса |
| Буйрук ыңгай | куушпайын | куушпа | куушпаңыз | куушпасын | куушпайлы | куушпагыла | куушпаңыздар | куушпасын |
Кыймыл атоочтор Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -уу | куушуу |
| -ыш | куушуш |
| -мак | куушмак |
| -май | куушмай |
| -баш | куушпаш |
Атоочтуктар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -ган | куушкан |
| -ар | куушар |
| -бас | куушпас |
| -уучу | куушуучу |
| -чу | куушчу |
Чакчылдар Эреже
| Түрү | |
|---|---|
| -а, -й | кууша |
| -ып | куушуп |
| -ганы | куушканы |
| -ганча | куушканча |
| -гыча | куушкуча |
| -майынча | куушмайынча |