Морфология › кыл
кыл
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кыл | кылдар |
| Родительный | кылдын | кылдардын |
| Дательный | кылга | кылдарга |
| Винительный | кылды | кылдарды |
| Местный | кылда | кылдарда |
| Исходный | кылдан | кылдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кылым | кылдарым |
| ты | кылың | кылдарың |
| Вы | кылыңыз | кылдарыңыз |
| он, она | кылы | кылдары |
| мы | кылыбыз | кылдарыбыз |
| вы | кылыңар | кылдарыңар |
| Вы (мн.) | кылыңыздар | кылдарыңыздар |
| они | кылы | кылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | кылдыкы | кылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кылым | кылың | кылыңыз | кылы | кылыбыз | кылыңар | кылыңыздар | кылы |
| Родительный | кылымдын / кылымын | кылыңдын / кылыңын | кылыңыздын | кылынын | кылыбыздын | кылыңардын | кылыңыздардын | кылынын |
| Дательный | кылыма | кылыңа | кылыңызга | кылына | кылыбызга | кылыңарга | кылыңыздарга | кылына |
| Винительный | кылымды / кылымы | кылыңды / кылыңы | кылыңызды | кылын | кылыбызды | кылыңарды | кылыңыздарды | кылын |
| Местный | кылымда | кылыңда | кылыңызда | кылында | кылыбызда | кылыңарда | кылыңыздарда | кылында |
| Исходный | кылымдан / кылыман | кылыңдан / кылыңан | кылыңыздан | кылынан | кылыбыздан | кылыңардан | кылыңыздардан | кылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кылдарым | кылдарың | кылдарыңыз | кылдары | кылдарыбыз | кылдарыңар | кылдарыңыздар | кылдары |
| Родительный | кылдарымдын / кылдарымын | кылдарыңдын / кылдарыңын | кылдарыңыздын | кылдарынын | кылдарыбыздын | кылдарыңардын | кылдарыңыздардын | кылдарынын |
| Дательный | кылдарыма | кылдарыңа | кылдарыңызга | кылдарына | кылдарыбызга | кылдарыңарга | кылдарыңыздарга | кылдарына |
| Винительный | кылдарымды / кылдарымы | кылдарыңды / кылдарыңы | кылдарыңызды | кылдарын | кылдарыбызды | кылдарыңарды | кылдарыңыздарды | кылдарын |
| Местный | кылдарымда | кылдарыңда | кылдарыңызда | кылдарында | кылдарыбызда | кылдарыңарда | кылдарыңыздарда | кылдарында |
| Исходный | кылдарымдан / кылдарыман | кылдарыңдан / кылдарыңан | кылдарыңыздан | кылдарынан | кылдарыбыздан | кылдарыңардан | кылдарыңыздардан | кылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кылмын | кылбыз |
| 2е лицо | кылсың | кылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | кылсыз | кылсыздар |
| местный · 1е лицо | кылдамын | кылдабыз |
| местный · 2е лицо | кылдасың | кылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кылдасыз | кылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | кылданмын | кылданбыз |
| исходный · 2е лицо | кылдансың | кылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кылдансыз | кылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кыл | кылдар |
| Родительный | кылдын | кылдардын |
| Дательный | кылга | кылдарга |
| Винительный | кылды | кылдарды |
| Местный | кылда | кылдарда |
| Исходный | кылдан | кылдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кылым | кылдарым |
| ты | кылың | кылдарың |
| Вы | кылыңыз | кылдарыңыз |
| он, она | кылы | кылдары |
| мы | кылыбыз | кылдарыбыз |
| вы | кылыңар | кылдарыңар |
| Вы (мн.) | кылыңыздар | кылдарыңыздар |
| они | кылы | кылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | кылдыкы | кылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кылым | кылың | кылыңыз | кылы | кылыбыз | кылыңар | кылыңыздар | кылы |
| Родительный | кылымдын / кылымын | кылыңдын / кылыңын | кылыңыздын | кылынын | кылыбыздын | кылыңардын | кылыңыздардын | кылынын |
| Дательный | кылыма | кылыңа | кылыңызга | кылына | кылыбызга | кылыңарга | кылыңыздарга | кылына |
| Винительный | кылымды / кылымы | кылыңды / кылыңы | кылыңызды | кылын | кылыбызды | кылыңарды | кылыңыздарды | кылын |
| Местный | кылымда | кылыңда | кылыңызда | кылында | кылыбызда | кылыңарда | кылыңыздарда | кылында |
| Исходный | кылымдан / кылыман | кылыңдан / кылыңан | кылыңыздан | кылынан | кылыбыздан | кылыңардан | кылыңыздардан | кылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кылдарым | кылдарың | кылдарыңыз | кылдары | кылдарыбыз | кылдарыңар | кылдарыңыздар | кылдары |
| Родительный | кылдарымдын / кылдарымын | кылдарыңдын / кылдарыңын | кылдарыңыздын | кылдарынын | кылдарыбыздын | кылдарыңардын | кылдарыңыздардын | кылдарынын |
| Дательный | кылдарыма | кылдарыңа | кылдарыңызга | кылдарына | кылдарыбызга | кылдарыңарга | кылдарыңыздарга | кылдарына |
| Винительный | кылдарымды / кылдарымы | кылдарыңды / кылдарыңы | кылдарыңызды | кылдарын | кылдарыбызды | кылдарыңарды | кылдарыңыздарды | кылдарын |
| Местный | кылдарымда | кылдарыңда | кылдарыңызда | кылдарында | кылдарыбызда | кылдарыңарда | кылдарыңыздарда | кылдарында |
| Исходный | кылдарымдан / кылдарыман | кылдарыңдан / кылдарыңан | кылдарыңыздан | кылдарынан | кылдарыбыздан | кылдарыңардан | кылдарыңыздардан | кылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кылмын | кылбыз |
| 2е лицо | кылсың | кылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | кылсыз | кылсыздар |
| местный · 1е лицо | кылдамын | кылдабыз |
| местный · 2е лицо | кылдасың | кылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кылдасыз | кылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | кылданмын | кылданбыз |
| исходный · 2е лицо | кылдансың | кылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кылдансыз | кылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | кылыраак |
кыл-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | кылам / кыламын | кыласың | кыласыз | кылат | кылабыз | кыласыңар | кыласыздар | кылат / кылышат |
| Прошедшее определенное время | кылдым | кылдың | кылдыңыз | кылды | кылдык | кылдыңар | кылдыңыздар | кылды / кылышты |
| Прошедщее неопределенное время | кылганмын / кылгамын / кылгам | кылгансың | кылгансыз | кылган | кылганбыз | кылгансыңар | кылгансыздар | кылган |
| Прошедшее субъективное время | кылыптырмын / кылыпмын | кылыпсың / кылыптырсың | кылыптырсыз / кылыпсыз | кылыптыр | кылыптырбыз / кылыппыз | кылыптырсыңар / кылыпсыңар | кылыптырсыздар / кылыпсыздар | кылыптыр / кылышыптыр |
| Прошедшее длительное | кылчумун | кылчусуң | кылчусуз | кылчу | кылчубуз | кылчусуңар | кылчусуздар | кылчу |
| Неопределенное будущее время | кылармын | кыларсың | кыларсыз | кылар | кыларбыз | кыларсыңар | кыларсыздар | кылар |
| Условное наклонение | кылсам | кылсаң | кылсаңыз | кылса | кылсак | кылсаңар | кылсаңыздар | кылса / кылышса |
| Желательное наклонение | кылгым | кылгың | кылгыңыз | кылгысы | кылгыбыз | кылгыңар | кылгыңыздар | кылгысы |
| Повелительное наклонение | кылайын | кыл | кылыңыз | кылсын | кылалы | кылгыла | кылыңыздар | кылсын |
| Наклонение намерения | кылмакчымын / кылмакмын | кылмаксың / кылмакчысың | кылмакчысыз / кылмаксыз | кылмак / кылмакчы | кылмакчыбыз / кылмакпыз | кылмакчысыңар / кылмаксыңар | кылмакчысыздар / кылмаксыздар | кылмак / кылмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | кылбайм / кылбаймын | кылбайсың | кылбайсыз | кылбайт | кылбайбыз | кылбайсыңар | кылбайсыздар | кылбайт / кылышпайт |
| Прошедшее определенное время | кылбадым | кылбадың | кылбадыңыз | кылбады | кылбадык | кылбадыңар | кылбадыңыздар | кылбады / кылышпады |
| Прошедщее неопределенное время | кылбаганмын | кылбагансың | кылбагансыз | кылбаган | кылбаганбыз | кылбагансыңар | кылбагансыздар | кылбаган |
| Прошедшее субъективное время | кылбаптырмын | кылбаптырсың | кылбаптырсыз | кылбаптыр | кылбаптырбыз | кылбаптырсыңар | кылбаптырсыздар | кылбаптыр |
| Неопределенное будущее время | кылбасмын | кылбассың | кылбассыз | кылбас | кылбаспыз | — | — | кылбас |
| Условное наклонение | кылбасам | кылбасаң | кылбасаңыз | кылбаса | кылбасак | кылбасаңар | кылбасаңыздар | кылбаса / кылышпаса |
| Повелительное наклонение | кылбайын | кылба | кылбаңыз | кылбасын | кылбайлы | кылбагыла | кылбаңыздар | кылбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | кылуу |
| -ыш | кылыш |
| -мак | кылмак |
| -май | кылмай |
| -баш | кылбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | кылган |
| -ар | кылар |
| -бас | кылбас |
| -уучу | кылуучу |
| -чу | кылчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | кыла |
| -ып | кылып |
| -ганы | кылганы |
| -ганча | кылганча |
| -гыча | кылгыча |
| -майынча | кылмайынча |